Quân đội Iran thích nghi nhanh, thay đổi chiến thuật đối phó Mỹ-Israel
Iran đang chứng minh mỗi ngày rằng cuộc chiến không làm tê liệt hoàn toàn khả năng chiến đấu của họ.
Một bảng quảng cáo mới ở Tehran hôm 10/3 với hình ảnh minh họa sự kế vị quyền lực của ba thế hệ nhà lãnh đạo tối cao Iran. Ảnh: New York Times
Theo các quan chức quốc phòng Mỹ, quân đội Iran đang điều chỉnh chiến thuật khi chiến dịch ném bom của Mỹ và Israel tiếp tục, trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Donald Trump khẳng định Washington đang chiếm ưu thế trong cuộc chiến.
Dẫn nguồn các quan chức quân đội Mỹ và các chuyên gia quân sự, tờ New York Times cho biết, trong 11 ngày kể từ khi xung đột bắt đầu, Iran đã tập trung tấn công vào các hệ thống phòng không và radar quan trọng của Mỹ trong khu vực.
Các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn cũng đã tấn công những khách sạn thường được binh sĩ Mỹ sử dụng. Một nhóm dân quân ở Iraq đã phóng đàn thiết bị bay không người lái vào một khách sạn cao cấp ở Erbil, cho thấy Tehran biết rằng Lầu Năm Góc đang bố trí binh sĩ tại các khách sạn trong khu vực.
Theo ba quan chức quân sự Mỹ, Iran dường như đã chấp nhận rằng họ không thể cạnh tranh với Mỹ và Israel về hỏa lực thuần túy. Tuy nhiên, chỉ cần tồn tại trước các đợt không kích dữ dội, chính quyền Tehran vẫn có thể tuyên bố chiến thắng về mặt chính trị.
Nhắm vào điểm yếu của Mỹ
Các quan chức Mỹ cho rằng quân đội Iran đang nhắm vào những gì họ coi là điểm yếu của Mỹ, đặc biệt là các hệ thống đánh chặn và phòng không dùng để bảo vệ binh sĩ và cơ sở quân sự trong khu vực.
Theo Lầu Năm Góc, 7 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và 140 người bị thương kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Trong số này, 108 người đã trở lại làm nhiệm vụ.
Trong khi đó, các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã khiến khoảng 1.300 người thiệt mạng tại Iran, theo số liệu từ Tehran. Các cuộc tấn công của Iran trên khắp Trung Đông đã khiến ít nhất 30 người thiệt mạng.
Bài học từ cuộc chiến trước
Các chuyên gia cho rằng Iran đã rút kinh nghiệm từ cuộc chiến kéo dài 12 ngày năm ngoái.
Trong cuộc xung đột đó, Mỹ đã phải sử dụng 100–250 tên lửa đánh chặn THAAD, tương đương 20–50% kho dự trữ của họ, theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS). Quân đội Mỹ cũng phóng khoảng 80 tên lửa SM-3, gần 1/5 kho dự trữ.
Theo nhà phân tích Iran Vali R. Nasr tại Đại học Johns Hopkins, Tehran đã nhanh chóng học được bài học từ cuộc chiến đó. Ông cho rằng Iran nhận ra điểm yếu của Mỹ nằm ở khả năng phòng thủ, đặc biệt là các tên lửa đánh chặn như THAAD và Patriot. Nếu khiến Mỹ phải tiêu tốn nhiều tên lửa phòng thủ, Iran vẫn có thể giữ lại một phần năng lực tấn công để nhắm vào binh sĩ, cơ sở quân sự và đồng minh của Washington.
Iran thay đổi chiến thuật
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine thừa nhận Iran đã thay đổi chiến thuật. Ông nói: “Không có kế hoạch nào tồn tại nguyên vẹn sau khi chạm trán kẻ thù. Họ đang thích nghi, và chúng tôi cũng vậy”.
Trước đây, Iran thường cảnh báo trước khi tiến hành các cuộc tấn công trả đũa. Ví dụ, sau khi Mỹ dùng máy bay ném bom B-2 tấn công ba cơ sở hạt nhân của Iran năm ngoái, Tehran đã báo trước mục tiêu trước khi tấn công căn cứ Al Udeid Air Base ở Qatar.
Nhưng lần này tình hình đã khác. Trong những ngày gần đây, Iran đã tấn công hệ thống radar cảnh báo sớm tại căn cứ Al Udeid, làm hư hại một hệ thống radar tinh vi. Iran cũng tấn công ba mái vòm radar tại căn cứ Camp Arifjan ở Kuwait. Ngoài ra, tại Ali Al Salem Air Base ở Kuwait, ít nhất sáu công trình gần hạ tầng liên lạc vệ tinh đã bị phá hủy hoặc hư hại sau các cuộc tấn công.
Drone giá rẻ và chiến tranh tiêu hao
Khác với trước đây khi Iran chủ yếu tấn công Israel, lần này Tehran đã phóng hàng nghìn thiết bị bay không người lái (UAV/drone) giá rẻ vào các mục tiêu của Mỹ và đồng minh tại Qatar, Kuwait, UAE, Saudi Arabia, Iraq và Bahrain.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth thừa nhận Lầu Năm Góc không hoàn toàn dự đoán được mức độ phản ứng mạnh mẽ của Iran đối với các nước láng giềng.
Tuy nhiên, ông cho rằng các hành động này có thể phản tác dụng đối với Tehran. Theo ông, việc Iran nhanh chóng tấn công các nước trong khu vực cho thấy sự “tuyệt vọng của chế độ” và khiến họ bị cô lập hơn.
Iran vẫn chưa bị tê liệt
Theo tướng Dan Caine, chiến dịch không kích của Mỹ đã làm giảm đáng kể khả năng tấn công của Iran. Ông cho biết các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo đã giảm khoảng 90% so với thời điểm đầu chiến dịch, trong khi các cuộc tấn công bằng drone tự sát giảm 83%.
Tuy nhiên, các quan chức quân sự Mỹ cũng cảnh báo rằng Iran vẫn chưa cạn kiệt năng lực tấn công.
Theo các báo cáo gửi Quốc hội Mỹ, Iran có thể vẫn còn tới 50% số tên lửa và bệ phóng. Một số quan chức lo ngại Lầu Năm Góc vẫn chưa xác định được toàn bộ các bệ phóng của Iran, và Tehran có thể giữ lại nhiều tên lửa để tấn công các mục tiêu quan trọng như radar Mỹ.
Theo các quan chức và chuyên gia quân sự, Iran đang cho thấy rằng việc lãnh tụ tối cao bị sát hại vào đầu cuộc chiến không làm tê liệt hoàn toàn khả năng chiến đấu của nước này.
Tehran vẫn có thể điều chỉnh chiến thuật, tiếp tục tấn công và gây áp lực lên lực lượng Mỹ trong khu vực.
Nhà phân tích Nasr nói: “Nếu bạn hỏi ‘kẻ thù đang nghĩ gì’, thì có lẽ đợt tấn công tên lửa và máy bay không người lái đầu tiên của Iran chỉ là những bước mở đầu, và họ còn có những tên lửa tiên tiến hơn, bao gồm cả tên lửa siêu thanh, có thể sẽ xuất hiện sau đó”.
Các quan chức và chuyên gia quân sự cho biết, Iran đang chứng minh mỗi ngày rằng việc ám sát lãnh đạo tối cao của đất nước vào đầu cuộc chiến không làm tê liệt hoàn toàn khả năng chiến đấu của họ.
Nói cách khác, Iran không hành động như một chế độ đã bị “chặt đầu”.
