Quan hệ đối thoại ASEAN-Anh: Đối tác năng động, hợp tác thực chất, hướng tới tương lai

Các đại biểu tham dự buổi làm việc. Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam, và bà Christina Scott, Tổng Cục trưởng Mạng lưới quốc tế, Trưởng SOM Vương quốc Anh, đã đồng chủ trì Hội nghị.

Việt Nam là nước điều phối quan hệ ASEAN-Anh nhiệm kỳ 2024-2027.

Trong phát biểu chào mừng, bà Christina Scott khẳng định, Anh là đối tác gắn bó lâu dài và cam kết mạnh mẽ với ASEAN, ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đồng thời đánh giá cao năng lực “quy tụ” của ASEAN trong thúc đẩy đối thoại và hợp tác tại khu vực.

Tại hội nghị, các nước chia sẻ đánh giá về những diễn biến nhanh, phức tạp và khó đoán định trong bức tranh toàn cầu, cùng với các chính sách kinh tế bị “chính trị hóa”, “vũ khí hóa”, các vấn đề an ninh phi truyền thống ngày càng gay gắt và nguy cơ “đa khủng hoảng” gia tăng; khẳng định không một quốc gia nào, dù lớn hay nhỏ, có thể một mình giải quyết được các thách thức, khủng hoảng đa chiều hiện nay. Theo đó, hai bên nhất trí đây chính là cơ hội để ASEAN, với quy mô kinh tế lớn thứ năm thế giới, và Anh, thành viên P5 và G7, tăng cường hợp tác, cũng như Anh tham gia tích cực hơn vào các cơ chế do ASEAN dẫn dắt.

Kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ Đối tác Đối thoại ASEAN-Anh (2021-2026) và hướng tới giai đoạn phát triển mới, Hội nghị đã thảo luận và thông qua Tài liệu khái niệm kỷ niệm 5 năm quan hệ, với nhiều hoạt động phong phú sẽ được triển khai trong năm 2026.

Với việc triển khai Kế hoạch Hành động ASEAN-Anh giai đoạn 2022-2026 đạt tỉ lệ 98,9%, cùng nhiều dự án, chương trình và sáng kiến hợp tác đa dạng, Anh ngày càng chứng tỏ là một trong những đối tác năng động hàng đầu của ASEAN. Hai bên đang tích cực xây dựng Kế hoạch Hành động giai đoạn 2027-2031 theo hướng tập trung, thực chất, hiệu quả, chiến lược và dài hạn, phù hợp với yêu cầu mới của tình hình và nguồn lực triển khai.

Hai bên nhất trí tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình Hội nhập Kinh tế ASEAN-Anh trị giá 25 triệu Bảng, tập trung vào các lĩnh vực cải cách hành chính, dịch vụ tài chính và thương mại rộng mở, và Chương trình Giáo dục và kỹ năng cho trẻ em gái (SAGE) trị giá 30 triệu Bảng, các học bổng dành cho phụ nữ trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) và Chương trình học bổng Chevening ASEAN; khai thác hiệu quả Quỹ Chuyển đổi Xanh ASEAN-Anh để thúc đẩy phát triển bền vững, ứng phó biến đổi khí hậu, hỗ trợ chuyển đổi năng lượng công bằng.

Toàn cảnh buổi làm việc. Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp.

Anh cam kết tăng cường hợp tác sâu rộng hơn trong các lĩnh vực tài chính xanh, fintech, trong đó có việc tham gia Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN năm 2026, hỗ trợ các chương trình trọng điểm của ASEAN như Hiệp định Khung về Kinh tế số ASEAN và Lưới điện ASEAN.

Bên cạnh đó, Anh mong muốn đẩy mạnh hợp tác an ninh biển, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, tài chính, kinh tế sáng tạo, chuyển đổi xanh-số, ứng phó biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo, giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hẹp khoảng cách phát triển… nhằm khai thác tối đa các dư địa hợp tác.

Đồng điều hành Hội nghị SOM ASEAN-Anh, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang khẳng định: ASEAN và Việt Nam coi trọng quan hệ đối tác với Anh, vai trò và đóng góp của Anh, thành viên P5 và G7; theo đó đề nghị tập trung thúc đẩy quan hệ ASEAN-Anh phát triển theo hướng thực chất, hiệu quả, chiến lược và lâu dài, không chỉ thích ứng mà còn đón đầu các xu thế phát triển mới.

Thứ trưởng đề xuất hai bên cần tăng cường đối thoại chiến lược, trao đổi cấp cao và phối hợp về các nghị sự khu vực và toàn cầu, đặc biệt trong năm 2027 khi Anh là Chủ tịch G20, Việt Nam là Chủ tịch APEC và Singapore là Chủ tịch ASEAN.

Về kinh tế, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh kể từ khi thiết lập quan hệ, kim ngạch thương mại hai chiều tăng đều, đến nay Anh đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 8 và nhà đầu tư lớn thứ 4 của ASEAN. Thứ trưởng hoan nghênh việc Anh tham gia CPTPP, qua đó tạo thêm động lực bổ sung cho quan hệ thương mại, đầu tư với ASEAN; khẳng định trong vai trò Chủ tịch CPTPP năm 2026, Việt Nam sẽ phối hợp với các nước thúc đẩy CPTPP, trong đó có việc tổ chức Đối thoại Thương mại và Đầu tư ASEAN-CPTPP lần thứ 2 trong năm 2026.

Thứ trưởng đề nghị tận dụng vai trò của UKABC và ASEAN-BAC trong hỗ trợ khu vực tư nhân, và thiết lập cơ chế đối thoại doanh nghiệp giữa hai bên; mong muốn Anh tiếp tục hỗ trợ các nước ASEAN phát triển và kết nối các trung tâm tài chính quốc tế, thúc đẩy xây dựng Hiệp định vận tải hàng không đa phương ASEAN-Anh; tăng hỗ trợ ASEAN thu hẹp khoảng cách phát triển, đưa hợp tác tiểu vùng Mê Công thành một trong các ưu tiên trong chính sách với khu vực.

* Nhân dịp Hội nghị SOM ASEAN-Anh, ngày 1- 4 tại London (giờ địa phương), Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cũng có cuộc gặp song phương với Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Thịnh vượng và Phát triển Anh Seema Malhotra; gặp Chủ tịch Đảng Cộng sản Anh Lorraine Douglas; tham dự Đối thoại ASEAN-Anh kênh 1,5 với các phiên về Địa kinh tế và tương lai của chủ nghĩa đa phương, Hợp tác biển, Quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) và Đối thoại với các sinh viên nhận học bổng Chevening ASEAN.

Nguyễn Thúc Hoàng Linh