Quan hệ Mỹ-Ấn Độ: Lợi ích duy trì hợp tác chiến lược

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio. (Ảnh: X@narendramodi)

Người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ khẳng định cam kết duy trì quan hệ đối tác chiến lược với Ấn Độ nhằm có được “cái bắt tay” chặt chẽ của quốc gia đông dân nhất thế giới trong các lĩnh vực chiến lược như quốc phòng, năng lượng và công nghệ tiên tiến.

Chuyến thăm kéo dài bốn ngày của Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ M.Rubio đến Ấn Độ diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai nước không bằng phẳng sau khi xuất hiện một số bất đồng liên quan thuế quan và thay đổi trong cách tiếp cận của Mỹ với Pakistan. Việc Washington xích lại gần hơn với Pakistan, đặc biệt là vai trò của nước này trong nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng Iran, được cho là đã gây tổn thương tới mối quan hệ Mỹ-Ấn Độ.

Sự thay đổi trong các ưu tiên chính sách đối ngoại của Mỹ làm dấy lên lo ngại từ New Delhi, trong khi căng thẳng thương mại phủ bóng lên quan hệ song phương. Các động thái gần đây từ chính quyền Tổng thống D.Trump làm xáo trộn hơn hai thập niên chính sách của Mỹ vốn luôn tìm cách thắt chặt quan hệ với Ấn Độ và coi nước này là đối tác quan trọng.

Trong chuyến thăm này, ông Rubio và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã thảo luận về tiến triển trong hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực. Hai bên đã trao đổi các biện pháp nhằm tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn cầu toàn diện, đồng thời nhất trí tăng cường hợp tác thương mại, quốc phòng và đẩy nhanh hợp tác trong các công nghệ quan trọng, mới nổi. Với mục tiêu “Sứ mệnh 500”, do lãnh đạo hai nước đặt ra nhằm tăng gấp đôi kim ngạch thương mại song phương vào năm 2030, đây cũng là cơ hội để hai bên thúc đẩy sớm hoàn tất một thỏa thuận thương mại cùng có lợi, coi đây là một trụ cột quan trọng trong quan hệ kinh tế.

Thể hiện sự sẵn sàng đưa mối quan hệ Mỹ-Ấn Độ trở lại quỹ đạo ổn định, Thủ tướng Ấn Độ cho biết, hai bên đã trao đổi những tiến triển bền vững trong quan hệ đối tác, cũng như các vấn đề liên quan hòa bình, an ninh khu vực và toàn cầu. Ông khẳng định New Delhi và Washington sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ vì lợi ích chung.

Trong khi đó, ông Rubio khẳng định Mỹ và Ấn Độ là “một liên minh chiến lược” và quan hệ đối tác thương mại là nền tảng của mối quan hệ giữa hai nước. Nhằm xoa dịu căng thẳng từ những hành động áp thuế của chính quyền Tổng thống Trump đối với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ, với mức thuế lên tới 50% vào mùa hè năm ngoái, ông Rubio đã phân trần rằng, những động thái đó không nhắm vào Ấn Độ mà là một phần của nỗ lực toàn cầu nhằm tạo ra cán cân thương mại tốt hơn cho Mỹ.

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông ảnh hưởng nghiêm trọng tới thị trường năng lượng toàn cầu, tác động tiêu cực tới nền kinh tế Ấn Độ, Mỹ muốn khẳng định cam kết bảo đảm ổn định thị trường năng lượng nhằm xoa dịu sự bất mãn từ phía Ấn Độ vốn nảy sinh từ những bất đồng giữa hai nước. Ông Rubio nhấn mạnh, Washington sẽ không để xung đột tại Trung Đông tác động tới thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời cho rằng nguồn cung năng lượng của Mỹ có thể giúp Ấn Độ đa dạng hóa nhập khẩu. Đánh giá Ấn Độ là đối tác vô cùng quan trọng của Mỹ, ông Rubio cho biết, hai bên đang chuẩn bị một số thông báo quan trọng trong những tháng tới nhằm củng cố hơn nữa quan hệ song phương.

Đặc biệt, chuyến thăm này cũng diễn ra trước thềm cuộc họp các Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm Bộ tứ (gồm Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản và Australia) tại Ấn Độ. Ông Rubio có cuộc hội đàm với người đồng cấp nước chủ nhà S.Jaishankar và tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao nhóm Bộ tứ. Đây là cơ hội để các thành viên trong nhóm thúc đẩy tầm nhìn về khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở, khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng trong kiến tạo ổn định và an ninh ở khu vực này. Bộ Ngoại giao Mỹ đã mô tả Ấn Độ là một nền tảng trong cách tiếp cận của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Chuyến thăm của Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ M.Rubio đã góp phần tạo động lực quan trọng nhằm kích hoạt lại mối quan hệ với một trong những đối tác quan trọng nhất của Washington. Mặc dù còn những tồn đọng trong quan hệ song phương, hai bên đều nhấn mạnh lợi ích chung trong việc duy trì hợp tác chiến lược.