Quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh trên tuyến biên giới Tuyên Quang: Bước chuyển từ ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số

Công nghệ trở thành “tai mắt” nơi biên giới

Tại Trạm Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun (Đồn Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun, Ban chỉ huy BĐBP, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang), quy trình kiểm soát xuất, nhập cảnh đều được thực hiện trên nền tảng số. Các thiết bị đọc hộ chiếu điện tử, công nghệ quét mã vạch, phần mềm kiểm tra tính hợp lệ của giấy tờ và hệ thống đối chiếu dữ liệu tự động giúp rút ngắn thời gian làm thủ tục xuất, nhập cảnh. Đại úy Lầu Mí Phứ, Trạm trưởng Trạm Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun cho biết: “Việc ứng dụng công nghệ số trong thời gian qua đã giúp chúng tôi nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát xuất, nhập cảnh. Hệ thống tự động đối chiếu dữ liệu giúp cán bộ phát hiện nhanh các trường hợp sử dụng giấy tờ giả, giấy tờ đã hết giá trị hoặc có dấu hiệu nghi vấn, góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật ngay từ cửa khẩu”.

Cán bộ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun hướng dẫn người dân xã Sơn Vĩ (Tuyên Quang) sử dụng các nền tảng số. 

Không chỉ tạo thuận lợi cho hoạt động giao thương, việc các đồn biên phòng thuộc BĐBP tỉnh Tuyên Quang triển khai số hóa các quy trình nghiệp vụ còn góp phần xây dựng mô hình kiểm soát xuất, nhập cảnh thông minh dựa trên dữ liệu số và kết nối liên thông giữa các lực lượng chức năng. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về biên giới trong bối cảnh chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ.

Toàn tuyến biên giới tỉnh Tuyên Quang có chiều dài hơn 277km, có 442 mốc quốc giới, 1 cửa khẩu quốc tế, 2 cửa khẩu song phương, 1 cửa khẩu phụ. Qua khảo sát, lực lượng chức năng xác định 55 vị trí có nguy cơ bị lợi dụng để tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép, từ đó thường xuyên tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm. Từ năm 2025 đến nay, lực lượng chức năng tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố 18 vụ tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài; phát hiện, xử lý 5 vụ buôn lậu, 1 vụ mua bán người cùng nhiều trường hợp vi phạm quy định về xuất, nhập cảnh. Đại tá Đào Hồng Hà, Phó chính ủy Bộ CHQS tỉnh, Chính ủy BĐBP tỉnh Tuyên Quang cho biết: “Trong công tác đấu tranh với các loại tội phạm khu vực biên giới và xuất, nhập cảnh trái phép, chúng tôi luôn xác định lấy phòng ngừa từ sớm, từ xa là trọng tâm. Thời gian tới, BĐBP tỉnh sẽ tiếp tục xây dựng hệ thống quản lý, giám sát biên giới thông minh; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, sử dụng camera giám sát, thiết bị bay không người lái cùng các nền tảng số để phát hiện, cảnh báo sớm những dấu hiệu vi phạm; đồng thời tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng trong nước và nước bạn nhằm đấu tranh, triệt phá các đường dây tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép”.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, phát huy vai trò của người dân

Nếu công nghệ là công cụ hỗ trợ lực lượng chức năng thì người dân chính là nền tảng để xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc. Nhận thức rõ điều đó, BĐBP tỉnh Tuyên Quang đã triển khai mô hình “BĐBP đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”, thành lập 24 tổ chuyển đổi số với 240 thành viên trực tiếp xuống từng thôn, bản hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt ứng dụng VNeID, tạo tài khoản dịch vụ công trực tuyến và tiếp cận các nền tảng số phục vụ đời sống...

Sau một thời gian triển khai, các tổ chuyển đổi số của BĐBP tỉnh Tuyên Quang đã hướng dẫn hơn 1.250 lượt người dân sử dụng điện thoại thông minh và internet an toàn; hỗ trợ cài đặt thành công 2.223 tài khoản dịch vụ công trực tuyến và VNeID; hướng dẫn 598 lượt “bình dân học vụ số”; hỗ trợ tạo 246 hòm thư điện tử; đồng thời giúp 372 lượt người dân đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử. Cùng với đó, 539 mã QR thuộc kho dữ liệu số được triển khai tại 17 xã biên giới, giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin về chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các thủ tục hành chính.

Theo Trung tá Ngụy Tôn Tùng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Nghĩa Thuận (Ban chỉ huy BĐBP, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang), thông qua mô hình “BĐBP đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”, cán bộ, chiến sĩ vừa hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ, vừa tuyên truyền pháp luật. Khi người dân sử dụng thành thạo các nền tảng số, việc cung cấp thông tin, tố giác tội phạm và các hành vi xuất, nhập cảnh trái phép được thực hiện nhanh chóng, góp phần xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.

Là một trong những người được cán bộ biên phòng trực tiếp hướng dẫn sử dụng các nền tảng số, anh Sùng Mí Lềnh ở thôn Xín Cái, xã Sơn Vĩ chia sẻ: “Trước đây, nhiều người trong thôn chưa biết sử dụng điện thoại thông minh và chưa hiểu rõ quy định về xuất, nhập cảnh. Được cán bộ biên phòng hướng dẫn, bà con đã biết sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến và cập nhật thông tin chính thống... Quan trọng hơn, mọi người đều nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động báo tin cho lực lượng biên phòng khi phát hiện dấu hiệu bất thường”.

Chuyển đổi số không chỉ mang đến những phương thức quản lý hiện đại mà còn giúp gắn kết chặt chẽ hơn giữa BĐBP với cấp ủy, chính quyền và nhân dân khu vực biên giới. Khi công nghệ được kết hợp với sức mạnh của thế trận biên phòng toàn dân, mỗi người dân sẽ trở thành một “cột mốc sống”, mỗi nền tảng số là một kênh hỗ trợ quản lý hiệu quả, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.