Quản lý đội tàu, kiểm soát chặt hoạt động khai thác thủy sản

Các địa phương tập trung quản lý chặt chẽ tàu cá ra khơi đánh bắt. Ảnh: Hữu Chí - TTXVN

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, qua kiểm tra công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) tại Cần Thơ và Vĩnh Long, các đoàn kiểm tra ghi nhận 100% tàu cá thuộc diện phải đăng ký đã được cập nhật lên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), lắp đặt hệ thống giám sát tàu cá (VMS), định danh gắn với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID) và đánh dấu theo quy định.

Các địa phương đã tăng cường kiểm tra, giám sát và phát hiện, xử phạt hành chính; đồng thời thường xuyên cập nhật kết quả xử phạt vi phạm hành chính trên cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính.

Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát, quản lý chặt đội tàu, nhất là các tàu không đủ điều kiện hoạt động. Các địa phương phải lập danh sách tàu không có hoặc hết hạn giấy phép khai thác, đăng kiểm, giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, chưa lắp đặt VMS; đồng thời kiểm soát chặt vị trí neo đậu, không để các tàu này đưa ngư cụ, trang thiết bị khai thác lên tàu hoặc tham gia hoạt động khai thác khi chưa đủ điều kiện theo quy định.

Đối với các tàu mất kết nối VMS trên biển từ 6 giờ trở lên, bộ yêu cầu rà soát hồ sơ, xử lý nghiêm các trường hợp không báo cáo vị trí định kỳ 6 giờ/lần, báo cáo không đúng quy định hoặc không có bản ghi vị trí trên biển theo quy định. Các vi phạm về ghi, nộp nhật ký khai thác, nhật ký thu mua chuyển tải; vi phạm quy định về VMS, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển, vi phạm vùng biển nước ngoài (nếu có) phải được xử lý dứt điểm trong thời hạn 60 ngày.

Các địa phương cũng được yêu cầu rà soát toàn bộ thông tin các lượt tàu cá rời cảng, cập cảng, bảo đảm dữ liệu đầy đủ, thống nhất và có thể giải trình đối với những trường hợp thiếu thông tin hoặc thông tin không thống nhất giữa hồ sơ lưu trữ và dữ liệu trên hệ thống.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu đối soát thông tin định danh tàu cá, chủ tàu và kích hoạt định danh mức 2 trên hệ thống VNeID; đồng thời hoàn thành việc cài đặt ứng dụng khai báo rời cảng, cập cảng trên hệ thống eCDT cho toàn bộ chủ tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên.

Cùng với đó, các địa phương cần bố trí đầy đủ nguồn lực để kiểm tra, kiểm soát tàu cá tại cảng cá và trên biển; chỉ đạo các lực lượng chức năng kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, xuất, nhập bến và giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng theo quy định.

Bộ cũng yêu cầu thực hiện quy hoạch chi tiết, đầu tư nâng cấp các cảng cá đã được quy hoạch giai đoạn 2021-2030, bao gồm cả các cảng, bến cá tư nhân, nhằm đáp ứng nhu cầu tàu cá ra, vào cảng và thực hiện khai báo trên hệ thống eCDT theo quy định tại Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT quy định ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác thủy sản; kiểm tra tàu cá và giám sát sản lượng thủy sản tại cảng cá; danh sách tàu cá khai thác thủy sản bất hợp pháp; xác nhận nguyên liệu, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác.

Địa phương phải báo cáo kết quả tổng kiểm kê tàu cá hiện có, kể cả tàu chưa đăng ký, tàu đã xóa đăng ký nhưng vẫn còn khả năng hoạt động. Trên cơ sở kết quả kiểm kê và hướng dẫn của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, các địa phương thực hiện đăng ký, cấp hoặc gia hạn giấy phép khai thác, giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và giấy chứng nhận hoặc cam kết an toàn thực phẩm cho tàu cá theo quy định.

Đối với hoạt động truy xuất nguồn gốc, bộ yêu cầu các tổ chức quản lý cảng cá, Chi cục quản lý thủy sản triển khai cấp giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác cho doanh nghiệp, góp phần duy trì sản xuất và bảo đảm tăng trưởng chung của ngành thủy sản.

Về lâu dài, các địa phương cần xây dựng, ban hành đề án tổng thể phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế theo hướng giảm cường lực khai thác, hiện đại hóa đội tàu cá, tăng cường bảo vệ nguồn lợi thủy sản, phát triển các đối tượng nuôi chủ lực, đặc hữu theo hướng xanh và tuần hoàn.

Tại cuộc làm việc với UBND tỉnh Vĩnh Long về công tác chống khai thác IUU mới đây, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng đề nghị, tỉnh tiếp tục quản lý chặt đội tàu, tập trung xử lý tàu “3 không”, khắc phục tình trạng mất kết nối thiết bị giám sát hành trình, kiểm soát chặt tàu cá ra, vào cảng và thực hiện truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Thứ trưởng Võ Văn Hưng nhấn mạnh: Vĩnh Long cần chuyển từ cách làm bị động sang chủ động, tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, bảo đảm dữ liệu đầy đủ, minh bạch; qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá, đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU và hướng tới phát triển ngành thủy sản bền vững.