Quản lý mỹ phẩm: Chặt về an toàn nhưng không siết thị trường

Sáng 11/9, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm việc với các bộ, ngành về việc xây dựng dự thảo Nghị định quy định về quản lý mỹ phẩm.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tổng kết thực tiễn thi hành các quy định về quản lý mỹ phẩm, xây dựng chính sách và tổ chức lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp cùng các đối tượng chịu tác động.

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo, một số vấn đề vẫn còn có các quan điểm khác nhau, chủ yếu liên quan đến thẩm quyền quy định cơ chế quản lý chất lượng chuyên ngành; phương pháp phân nhóm rủi ro mỹ phẩm theo hướng tự động, không phát sinh thủ tục hành chính mới; phạm vi áp dụng Hiệp định Mỹ phẩm ASEAN (ACD) và mối quan hệ với pháp luật trong nước.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại buổi làm việc - Ảnh: chinhphu.vn.

Quản lý để thị trường phát triển

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh pháp luật về quản lý mỹ phẩm phải vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện cho thị trường phát triển. Quan điểm được đặt ra là không thể quản lý theo tư duy “không quản được thì cấm”.

Theo Phó thủ tướng, việc phân cấp, phân quyền cần gắn với hệ thống dữ liệu và đi cùng cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính. Mục tiêu là hình thành môi trường sản xuất, kinh doanh thông thoáng, cạnh tranh bình đẳng, song vẫn bảo đảm cơ quan quản lý có đủ công cụ để kiểm soát thị trường.

Mỹ phẩm là lĩnh vực có quy mô thị trường lớn, nhu cầu sử dụng ngày càng tăng. Tuy nhiên, tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng vẫn tồn tại, đặt ra yêu cầu phải tăng cường các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng.

Trên cơ sở đó, Phó thủ tướng yêu cầu trong xây dựng chính sách phải đặt an toàn và sức khỏe người dân lên hàng đầu, đồng thời bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế, quy định của khu vực và điều kiện thực tế của Việt Nam.

Đối với các quy định đã được thống nhất trong khuôn khổ ASEAN, Việt Nam cần tuân thủ. Với những vấn đề khu vực chưa có quy định chung, các cơ quan chức năng cần nghiên cứu giải pháp quản lý phù hợp với điều kiện, năng lực và công cụ hiện có.

Chuyển trọng tâm sang hậu kiểm

Một trong những nội dung được Phó thủ tướng lưu ý là việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Theo đó, quá trình chuyển đổi cần được tính toán và thực hiện theo lộ trình, vừa duy trì mức độ kiểm soát cần thiết ở đầu vào, vừa từng bước lấy hậu kiểm làm trọng tâm.

Cách tiếp cận này nhằm giảm những thủ tục không cần thiết cho doanh nghiệp, nhưng vẫn bảo đảm khả năng phát hiện, xử lý các sản phẩm không bảo đảm chất lượng hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng.

Đối với việc phân loại rủi ro mỹ phẩm, Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu theo hướng quy định các tiêu chí phân loại rủi ro, thay vì đưa vào Nghị định một danh mục quá chi tiết.

Theo hướng này, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc xác định mức độ rủi ro của sản phẩm, trong khi cơ quan quản lý có cơ sở để áp dụng biện pháp kiểm soát phù hợp. Đồng thời, việc thông quan cũng hạn chế nguy cơ phát sinh thêm các thủ tục phức tạp.

Phó thủ tướng đặc biệt lưu ý không đưa vào Nghị định những yêu cầu vượt quá khả năng thực hiện trên thực tế. Những nội dung đã đủ điều kiện cần được quy định và triển khai ngay; các vấn đề chưa đủ điều kiện cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và có thể điều chỉnh trong quá trình thực hiện.

Khẩn trương hoàn thiện dự thảoTheo Phó thủ tướng, quá trình xây dựng Nghị định về quản lý mỹ phẩm đã kéo dài từ năm 2024, trong khi những nội dung còn ý kiến khác nhau hiện không còn nhiều. Vì vậy, các bộ, ngành cần khẩn trương tháo gỡ các vấn đề còn vướng mắc, hoàn thiện hồ sơ để lấy ý kiến thành viên Chính phủ, không tiếp tục kéo dài.

Bộ Y tế được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành hoàn thiện dự thảo để trình Chính phủ. Bộ Tư pháp rà soát kỹ thuật lập pháp, hình thức văn bản và thẩm quyền ban hành. Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp hoàn thiện các nội dung liên quan đến tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Đáng chú ý, Phó thủ tướng yêu cầu các quy định chuyển tiếp phải được xây dựng theo hướng khả thi, tránh tạo ra những thay đổi đột ngột làm ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp và thị trường. Việc thực hiện các quy định mới không được làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh. Những nội dung chưa đủ điều kiện triển khai sẽ tiếp tục được nghiên cứu và điều chỉnh phù hợp.

Bên cạnh việc hoàn thiện chính sách, Bộ Y tế được yêu cầu chủ động truyền thông về những điểm mới của dự thảo Nghị định, giúp doanh nghiệp, người dân và các chủ thể trên thị trường hiểu rõ định hướng quản lý mới.