Quản lý rừng và đất lâm nghiệp đúng mục đích, đúng pháp luật

UBND tỉnh yêu cầu chính quyền cấp xã xác định quản lý, bảo vệ rừng là nhiệm vụ thường xuyên, trực tiếp và xuyên suốt. Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra phá rừng, lấn chiếm rừng và đất lâm nghiệp do thiếu trách nhiệm hoặc buông lỏng quản lý.

Khi có vụ việc, chính quyền cấp xã phải phối hợp với lực lượng kiểm lâm, công an và các lực lượng liên quan để ngăn chặn, xử lý theo thẩm quyền. Quan điểm của tỉnh là phát hiện sớm, xử lý ngay, không để vi phạm nhỏ kéo dài thành vụ việc phức tạp.

Đối với các vụ lấn chiếm rừng, đất lâm nghiệp, địa phương phải thống kê, phân loại rõ tình trạng xử lý, từ vụ đã giải quyết, đang xử lý đến những trường hợp còn tồn đọng. Mỗi vụ việc phải xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm và phương án giải quyết. Trường hợp vượt thẩm quyền phải báo cáo kịp thời cơ quan chức năng.

Một nhiệm vụ khác được nhấn mạnh là quản lý diện tích rừng Nhà nước chưa giao, chưa cho thuê đang do UBND cấp xã quản lý. Địa phương phải xác định rõ vị trí, diện tích, ranh giới, hiện trạng sử dụng; cập nhật đầy đủ hồ sơ, bản đồ đến từng lô, khoảnh để tránh tình trạng đất rừng không rõ chủ thể quản lý.

UBND tỉnh yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các lực lượng: kiểm lâm, công an, quân sự, cơ quan chuyên môn và chủ rừng. Các đợt tuần tra định kỳ, đột xuất phải tập trung vào khu vực có nguy cơ cao, tuyến giáp ranh và những địa bàn từng xảy ra vi phạm.

Điểm được tỉnh lưu ý là phân công phải cụ thể, từ địa bàn, tần suất tuần tra đến đầu mối chịu trách nhiệm. Việc nhiều lực lượng cùng tham gia nhưng không xác định rõ trách nhiệm khi xảy ra vi phạm phải được khắc phục kịp thời, triệt để.

Công tác tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp cũng được yêu cầu đổi mới theo hướng sát địa bàn, sát đối tượng.

Các thôn, bản, tổ dân phố được yêu cầu tổ chức cho toàn bộ hộ dân sống gần rừng, trong rừng ký cam kết bảo vệ rừng; không phá rừng, tự ý chuyển mục đích sử dụng đất lâm nghiệp và tuân thủ các quy định về phòng cháy, chữa cháy rừng.

Lực lượng bảo vệ rừng tại cơ sở phải thực sự bám địa bàn, kịp thời phát hiện và báo tin khi có dấu hiệu vi phạm. Khi xảy ra cháy rừng, chính quyền phải chủ động huy động lực lượng, phương tiện theo phương châm 4 tại chỗ, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối theo dõi, tổng hợp, tham mưu chỉ đạo, kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện; đồng thời tham mưu tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành tại địa bàn và các chủ rừng.

Chi cục Kiểm lâm được yêu cầu thường xuyên phối hợp với chính quyền, cơ quan chức năng và chủ rừng để kiểm tra, ngăn chặn vi phạm. Các hoạt động trái phép trong rừng phải được đình chỉ kịp thời; diện tích bị xâm hại phải được yêu cầu khắc phục hậu quả theo quy định.

Cùng với xử lý vụ việc mới phát sinh, ngành chức năng phải lập danh mục, phân loại toàn bộ các vụ vi phạm còn tồn đọng. Vụ việc thuộc thẩm quyền phải giải quyết dứt điểm; trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời kiến nghị cấp có thẩm quyền, không để kéo dài qua nhiều năm.

Đối với các chủ rừng là tổ chức như vườn quốc gia, ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và công ty lâm nghiệp, UBND tỉnh yêu cầu thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

Các đơn vị phải bố trí lực lượng bám rừng, tổ chức tuần tra hằng ngày, ưu tiên khu vực giáp ranh, vùng nhạy cảm và nơi từng xảy ra vi phạm. Khi phát hiện phá rừng, lấn chiếm hoặc cháy rừng, phải lập tức áp dụng biện pháp ngăn chặn, lập biên bản hiện trường và thông báo cho chính quyền cấp xã, cán bộ kiểm lâm để phối hợp xử lý.

Đối với đất lâm nghiệp bị lấn chiếm, chủ rừng phải rà soát, đo đạc, xác định diện tích, thời điểm, nguồn gốc và đối tượng liên quan. Việc làm rõ từng trường hợp là cơ sở xử lý theo pháp luật, thay vì để tình trạng sử dụng kéo dài rồi trở thành tranh chấp phức tạp.

UBND tỉnh cũng yêu cầu chấn chỉnh việc khoán bảo vệ rừng. Việc giao khoán phải đúng quy trình, công khai, minh bạch; chủ rừng phải thường xuyên kiểm tra thực địa, giám sát kết quả và đôn đốc người nhận khoán thực hiện đúng cam kết.

Tinh thần được đặt ra là không khoán trắng, không buông lỏng kiểm tra. Rừng đã giao khoán nhưng vẫn xảy ra phá rừng, lấn chiếm không thể mặc nhiên coi là trách nhiệm riêng của người nhận khoán nếu chủ rừng không làm đầy đủ phần việc quản lý, giám sát của mình.

Các chủ rừng phải duy trì trực ban, chốt chặn tại khu vực trọng điểm, đồng thời chủ động chuẩn bị nhân lực, phương tiện, kinh phí để ứng phó khi xảy ra cháy rừng.

Việc Lào Cai tăng cường trách nhiệm từ chính quyền cơ sở, cơ quan chuyên môn đến chủ rừng cho thấy yêu cầu quản lý rừng đang chuyển từ “tăng cường” chung chung sang xác định rõ người chịu trách nhiệm, địa bàn quản lý và kết quả phải đạt được. Trọng tâm không chỉ là ngăn ngừa vi phạm mới mà còn xử lý những tồn tại kéo dài, bảo đảm rừng và đất lâm nghiệp được quản lý đúng mục đích, đúng pháp luật.