Quản lý thuế theo dòng tiền, tạo môi trường kinh doanh minh bạch

Toàn cảnh Hội thảo "Quản lý thuế theo dòng tiền" tổ chức ngày 20/5.

Ngày 20/5, Cục Thuế phối hợp với Báo Tiền phong tổ chức Hội thảo Quản lý thuế theo dòng tiền. Phát biểu tại hội thảo, ông Đặng Ngọc Minh, Phó trưởng Cục Thuế nhấn mạnh hiện nay, nhiều hoạt động kinh doanh được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số, các giao dịch phát sinh nhanh, quy mô lớn và có tính xuyên biên giới. Nếu chỉ dựa vào phương thức quản lý truyền thống chủ yếu dựa trên kê khai thuế, hồ sơ kế toán và công tác hậu kiểm là chưa phản ánh đầy đủ bản chất của các giao dịch kinh tế trong một số trường hợp.

Trước yêu cầu mới, ngành Thuế đã triển khai nhiều giải pháp quan trọng nhằm hiện đại hóa công tác quản lý thuế. Đó là triển khai thành công hóa đơn điện tử, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trên phạm vi toàn quốc; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả các khâu của quy trình quản lý thuế; triển khai Cổng thông tin dành cho nhà cung cấp nước ngoài; xóa bỏ cơ chế khoán và thực hiện cơ chế kê khai đối với hộ kinh doanh; xây dựng các hệ thống quản lý rủi ro và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành và các tổ chức liên quan.

Ông Đặng Ngọc Minh, Phó trưởng Cục Thuế phát biểu tại hội thảo.

Việc triển khai hóa đơn điện tử đã tạo ra một nguồn dữ liệu rất lớn về các giao dịch kinh tế trong toàn bộ nền kinh tế và cơ bản đầy đủ và đáp ứng cho công tác quản lý nếu người nộp thuế tuân thủ, thực hiện đúng quy định. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều tổ chức, cá nhân phát sinh nhiều giao dịch thậm chí thường xuyên và giá trị lớn, có thể nhận thấy thông qua tài khoản ngân hàng, nền tảng số, trung gian thanh toán, đơn vị vận chuyển,…

Do đó, trong thời gian tới, cơ quan thuế sẽ lấy dữ liệu hóa đơn điện tử là trung tâm, là căn cứ để so sánh, đối chiếu với những dòng tiền khác của người nộp thuế, từ đó xác định nghĩa vụ thuế thực tế phát sinh, phân tích rủi ro và thực hiện kiểm tra nếu thực sự cần thiết.

Để đạt được mục tiêu xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, minh bạch, hiệu quả, lấy dữ liệu làm nền tảng và lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ và thực hiện hiệu quả công tác quản lý thuế theo dòng tiền đòi hỏi có sự phối hợp, chia sẻ thông tin của các cơ quan, đơn vị như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các Ngân hàng thương mại, các trung gian thanh toán, đơn vị vận chuyển…

Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Tiến, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong nhận định về phía người nộp thuế, phía người dân luôn mong muốn một hệ thống thuế công bằng, dễ hiểu, và các doanh nghiệp cũng kỳ vọng vào môi trường thuế minh bạch, ổn định để yên tâm làm ăn lâu dài. Những yếu tố này đòi hỏi cải cách thuế phải mạnh mẽ hơn, đồng bộ hơn và thực chất hơn.

Ông Nguyễn Ngọc Tiến, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong nhận định người nộp thuế mong muốn một hệ thống thuế công bằng, dễ hiểu, minh bạch, ổn định.

Hiện nay, sự phát triển của thương mại điện tử, kinh tế nền tảng, chuyển đổi số, các mô hình kinh doanh xuyên biên giới và thanh toán không dùng tiền mặt đang làm thay đổi căn bản phương thức quản lý thuế truyền thống.

Trong thực tế, không ít doanh nghiệp, hộ kinh doanh vẫn còn băn khoăn về thủ tục, chi phí tuân thủ, khả năng dự báo chính sách và sự thống nhất trong thực thi. Chính sách thuế không thể chỉ nhìn từ góc độ quản lý nguồn thu, mà cần được đặt trong yêu cầu phát triển quốc gia, vừa bảo đảm nguồn lực cho đất nước, vừa khơi thông sức sản xuất; vừa giữ nghiêm kỷ cương tài chính, vừa nuôi dưỡng tinh thần kinh doanh chân chính.

Nhận định những vấn đề trong quản lí của hộ kinh doanh, ông Nguyễn Quang Khải, Phó Giám đốc Khối Giải pháp Bán lẻ, Tập đoàn MISA cho biết: Dòng tiền thiếu rõ ràng, dữ liệu rời rạc, ghi chép thủ công và rào cản tâm lí. Để giải quyết các vấn đề này, cần mô hình 6 bước gồm bán hàng, thanh toán, xuất hóa đơn, ghi nhận sổ sách, lập tờ khai, nộp tờ khai.

Đồng quan điểm trên, bà Nguyễn Thị Minh Khuê, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị, Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo cho rằng, điều khiến nhiều hộ kinh doanh lo nhất hiện nay không hẳn là thuế, mà là làm sao để bảo đảm minh bạch và vận hành hiệu quả trong bối cảnh kinh doanh ngày càng đa dạng, phức tạp. Muốn minh bạch dòng tiền và doanh thu, dữ liệu phải phản ánh xuyên suốt và nhất quán theo từng đơn hàng.

Các khách mời tham gia hội thảo đều nhận định, quản lý thuế theo dòng tiền là xu hướng tất yếu, Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam khẳng định cần có sự kết nối kết nối hệ sinh thái số giữa ngân hàng, cơ quan thuế và các nền tảng công nghệ để quản lý doanh thu, chi phí, kiểm soát dòng tiền; đồng thời cần đơn giản và tạo thuận lợi hơn cho người dùng trong việc kết nối, sử dụng nền tảng số bảo đảm công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh và bền vững.