Quân sự thế giới hôm nay (13-10): Airbus đưa UAV chiến đấu U740-Valkyrie lên bầu trời châu Âu

* Anduril tung dòng tên lửa đánh chặn thế hệ mới

Tại lễ khai mạc Hội nghị thường niên Hiệp hội Lục quân Mỹ (AUSA 2026) ngày 12-10 ở Washington, công ty Anduril Industries đã ra mắt Steelfin, dòng tên lửa đánh chặn đất đối không nhằm tiêu diệt tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo và tên lửa siêu vượt âm với chi phí thấp hơn đáng kể so với các hệ thống hiện nay.

Tên lửa đất đối không Steelfin. Ảnh: Anduril Industries 

Anduril dự kiến bắt đầu thử nghiệm bay Steelfin vào năm 2027, đồng thời đặt mục tiêu sản xuất vài nghìn quả mỗi năm trong giai đoạn đầu.

Steelfin có cấu trúc hai tầng. Tầng thứ nhất sử dụng động cơ rocket nhiên liệu rắn có thể thay đổi tùy theo yêu cầu về tầm bắn, tốc độ và khả năng tương thích với bệ phóng. Tầng thứ hai tích hợp khung thân, thiết bị điện tử, phần mềm và hệ thống điều khiển bay dùng chung giữa các biến thể. Cấu trúc này cho phép Anduril thay đổi đầu tự dẫn và các thiết bị phục vụ nhiệm vụ mà không phải thiết kế lại toàn bộ tên lửa.

Theo Anduril, cách tiếp cận trên cho phép phát triển các biến thể Steelfin đáp ứng nhiều nhiệm vụ, từ phòng thủ điểm ở cự ly ngắn đến đánh chặn tên lửa đạn đạo ở tầng cao. Việc dùng chung linh kiện và quy trình sản xuất giúp các biến thể được chế tạo trên cùng dây chuyền, qua đó linh hoạt điều chỉnh sản lượng theo nhu cầu và sử dụng linh kiện từ nhiều nhà cung cấp.

Steelfin có thể sử dụng các bệ phóng hiện có của quân đội Mỹ, gồm M903A2 thuộc tổ hợp Patriot, hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41 trên các tàu tuần dương và tàu khu trục của Hải quân Mỹ, hệ thống phóng tên lửa tầm trung Typhon của Lục quân Mỹ và các bệ phóng dạng container thế hệ mới. Tên lửa cũng được phát triển để tương thích với các hệ thống điều khiển và chỉ huy hiện có, như Aegis của Hải quân Mỹ và Hệ thống chỉ huy tác chiến tích hợp (IBCS) của Lục quân Mỹ.

* Airbus đưa UAV chiến đấu U740-Valkyrie lên bầu trời châu Âu

Airbus vừa thông báo máy bay không người lái (UAV) chiến đấu U740-Valkyrie đã thực hiện chuyến bay đầu tiên tại châu Âu, đánh dấu bước tiến trong kế hoạch phát triển máy bay chiến đấu cộng tác (CCA) sẵn sàng chiến đấu vào năm 2029. 

Airbus lần đầu thử nghiệm bay UAV chiến đấu U740-Valkyrie tại châu Âu. Ảnh: Airbus 

UAV này đạt tốc độ tối đa khoảng 980km/giờ sau khi cất cánh với sự hỗ trợ của động cơ rocket, đồng thời thực hiện điều chỉnh nhiệm vụ ngay trong chuyến bay.

Chuyến bay diễn ra tại một cơ sở thử nghiệm ở Bắc Âu, đáp ứng các mục tiêu đề ra, gồm cất cánh không phụ thuộc đường băng nhờ rocket hỗ trợ, cơ động ở nhiều độ cao và tốc độ khác nhau, cũng như thay đổi nhiệm vụ trong khi bay. Kết quả này mở đường cho các thử nghiệm tiếp theo với hệ thống nhiệm vụ tự hành MARS của Airbus.

UAV U740-Valkyrie dài 9,1m, sải cánh 8,2m, có trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 3 tấn, tầm hoạt động hơn 5.000km và trần bay khoảng 13.700m. Máy bay có khoang vũ khí trong thân và các giá treo tải trọng dưới cánh, có thể hoạt động tự hành hoặc phối hợp dưới sự chỉ huy của máy bay chiến đấu có người lái như Eurofighter Typhoon.

Trọng tâm chương trình là hệ thống MARS, được thiết kế để bảo đảm quyền kiểm soát của châu Âu đối với phần mềm, ứng dụng nhiệm vụ, dữ liệu và phần cứng liên quan. Hệ thống ứng dụng phần mềm tăng cường trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ tự hành và phối hợp nhiều phương tiện. Theo Airbus, con người vẫn giữ vai trò giám sát, còn các quyết định quan trọng phải tuân thủ quy tắc giao chiến và các tiêu chuẩn đạo đức, pháp lý hiện hành.

* Hải quân Mỹ tìm cơ sở đóng tàu ngầm hạt nhân SSN(X)

Hải quân Mỹ đang đánh giá năng lực các nhà máy đóng tàu trong nước nhằm chuẩn bị chế tạo SSN(X), lớp tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân thế hệ mới. Động thái này nhằm xác định năng lực sản xuất hiện có và nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất trước khi chương trình bước vào giai đoạn chế tạo.

 Tàu ngầm lớp Virginia đang được đóng tại nhà máy Newport News Shipbuilding. Ảnh: Newport News Shipbuilding

Được phát triển để kế nhiệm tàu ngầm lớp Virginia, SSN(X) hướng tới nâng cao khả năng tác chiến dưới biển thông qua tốc độ cơ động cao, giảm khả năng bị phát hiện, tăng sức chứa vũ khí và phối hợp với phương tiện không người lái dưới nước để mở rộng phạm vi trinh sát.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý là tăng sức chứa vũ khí, đặc biệt tại khoang ngư lôi, giúp tàu duy trì hoạt động lâu hơn trước khi phải quay về cảng tiếp tế. Tuy nhiên, việc kết hợp tốc độ, khả năng tàng hình và tải trọng lớn trong một thiết kế mới đặt ra những thách thức về kỹ thuật, tích hợp hệ thống và chi phí.

Hiện tại, hoạt động đóng tàu ngầm hạt nhân của Mỹ tập trung tại General Dynamics Electric Boat và Newport News Shipbuilding thuộc Huntington Ingalls Industries. Hai doanh nghiệp này đang chế tạo tàu ngầm lớp Virginia và Columbia, khiến nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và chuỗi cung ứng trở thành những yếu tố quan trọng đối với kế hoạch phát triển SSN(X).

Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), chi phí mua sắm trung bình của mỗi tàu SSN(X) có thể lên tới 8,7 tỷ USD, tính theo mặt bằng tài khóa năm 2024. Hải quân Mỹ đã lùi kế hoạch mua chiếc đầu tiên từ năm 2035 sang năm 2040.

Các nhà máy quan tâm phải cung cấp thông tin về năng lực chế tạo thân tàu, lắp ráp theo mô-đun, tích hợp hệ thống và lắp đặt khoang lò phản ứng hạt nhân cho SSN(X) trước ngày 15-10-2026. Đây là bước khảo sát ban đầu nhằm đánh giá năng lực sản xuất và xác định nhu cầu đầu tư, chưa phải quyết định lựa chọn nhà thầu, trong bối cảnh ngành đóng tàu ngầm Mỹ đang chịu áp lực từ các chương trình hiện có.