Quân sự thế giới hôm nay (19-4): Iran tăng tốc độ sản xuất UAV lên gấp 10 lần

* Iran tăng tốc độ sản xuất UAV lên gấp 10 lần

Iran đã tăng tốc hoạt động sản xuất máy bay không người lái (UAV) lên gấp 10 lần kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel leo thang trong giai đoạn 2025-2026, đánh dấu bước mở rộng đáng kể năng lực tác chiến UAV của nước này.

Thông tin do một quan chức quân sự cấp cao Iran đưa ra trong bối cảnh UAV đã được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sử dụng với cường độ cao nhằm vào các căn cứ và mục tiêu trọng yếu của Mỹ tại các nước đồng minh trong khu vực Trung Đông.

Các UAV tấn công cảm tử được sản xuất hàng loạt của Iran. Ảnh: Iran press agency

Theo đánh giá từ các chuyên gia, việc Iran tăng tốc sản xuất giúp nước này theo đuổi chiến lược tác chiến phi đối xứng dựa trên số lượng UAV thay vì bị phụ thuộc vào các hệ thống tên lửa tấn công chính xác tầm xa.

Trong bối cảnh một phần hạ tầng sản xuất tên lửa đạn đạo bị thiệt hại sau các đòn tập kích của Mỹ và Israel, Tehran dường như đang bù đắp bằng cách mở rộng sản xuất các UAV giá rẻ, có thể phóng với số lượng lớn. Điều này tạo ra lợi thế tấn công liên tiếp bằng UAV, buộc hệ thống phòng không của đối phương phải xử lý đồng thời nhiều mục tiêu và dễ bị rơi vào tình trạng quá tải, từ đó tăng khả năng tiếp cận và tiêu diệt mục tiêu.

Yếu tố chi phí cũng đóng vai trò quan trọng trong lựa chọn này. Các UAV tấn công cảm tử của Iran có chi phí sản xuất thấp hơn đáng kể so với các tên lửa mà Mỹ và Israel sử dụng để đánh chặn.

Việc Iran tập trung vào UAV cũng phản ánh lợi thế về khả năng sống còn của mô hình sản xuất và triển khai phân tán. Không giống tên lửa đạn đạo phụ thuộc vào hạ tầng phức tạp và cố định, UAV có thể được sản xuất tại nhiều cơ sở khác nhau và phóng từ các phương tiện cơ động, giúp duy trì hoạt động ngay cả khi chịu áp lực bị tấn công liên tục.

Mặc dù vậy, giới quan sát cho rằng, để tăng tốc sản xuất lên gấp 10 lần đòi hỏi ngành công nghiệp trong nước của Iran phải thực sự vững chắc, để tạo chuỗi cung ứng ổn định và có nguồn đầu tư lâu dài. Iran đã phát triển lĩnh vực sản xuất UAV nội địa trong nhiều năm, với nhiều dòng sản phẩm phục vụ trinh sát và tấn công cảm tử.

Dù quy mô chính xác của kế hoạch tăng tốc này còn khó kiểm chứng, nhưng nhịp độ hoạt động UAV trong xung đột đã cho thấy năng lực thích ứng và khả năng duy trì sản xuất đáng kể của Iran.

* Nga bổ sung tiêm kích Su-35S cho lực lượng không quân

Tập đoàn công nghiệp quốc phòng nhà nước Nga Rostec cho biết Tổng công ty Chế tạo máy bay Thống nhất (UAC), đơn vị thành viên của tập đoàn Rostec, đã bàn giao một lô tiêm kích đa năng Su-35S cho lực lượng Không quân Nga.

Tiêm kích Su-35S được bàn giao cho lực lượng Không quân Nga. Ảnh: Defense-blog

Theo công bố của Rostec, các máy bay này đã hoàn tất chu trình thử nghiệm tại nhà máy, được phi công thuộc Bộ Quốc phòng Nga kiểm tra ở nhiều điều kiện tác chiến khác nhau.

Rostec không công bố cụ thể số lượng máy bay trong lô bàn giao mới. Mặc dù vậy, theo các dữ liệu hiện có, trong năm 2025, các lô Su-35S đã được chuyển giao cho Không quân Nga theo nhiều thời điểm khác nhau, với tổng số lượng ước tính từ 7 đến 21 chiếc, mỗi đợt chuyển giao khoảng từ 2 đến 3 chiếc.

Su-35S là tiêm kích đa năng thế hệ 4++ với hai động cơ, một phi công điều khiển. Máy bay do Văn phòng Thiết kế Sukhoi thuộc Tổng công ty Chế tạo máy bay Thống nhất (UAC) phát triển và được sản xuất tại Nhà máy sản xuất máy bay Komsomolsk-on-Amur ở vùng Viễn Đông Nga. Máy bay được thiết kế để thực hiện nhiều nhiệm vụ, bao gồm đánh chặn tầm xa, hộ tống và yểm trợ lực lượng tấn công, tiêu diệt phương tiện bay không người lái, cũng như tấn công chính xác các mục tiêu mặt đất và trên biển bằng vũ khí dẫn đường. Ngoài ra, Su-35S còn có khả năng trinh sát và tấn công các mục tiêu ở sâu phía sau chiến tuyến của đối phương.

Năng lực tác chiến của Su-35S được xây dựng dựa trên hệ thống radar mảng pha quét điện tử thụ động Irbis-E, cho phép phát hiện mục tiêu ở cự ly xa cả trên không và mặt đất. Động cơ AL-41F1S với khả năng điều khiển vector lực đẩy giúp máy bay đạt độ cơ động cao trong không chiến tầm gần. Sự kết hợp giữa cảm biến, tải trọng vũ khí và tính năng khí động học giúp Su-35S trở thành một trong những máy bay chiến đấu mạnh nhất trong biên chế không quân Nga.

Dây chuyền sản xuất tiêm kích Su-35 tại Nhà máy sản xuất máy bay Komsomolsk-on-Amur ở vùng Viễn Đông Nga. Ảnh: Militarywatchmagazine

Trong thực tế chiến đấu, Su-35S được Nga sử dụng chủ yếu cho nhiệm vụ giành ưu thế trên không, tuần tra, và hộ tống các biên đội tiến công. Loại máy bay này cũng được triển khai để đối phó với các mối đe dọa từ UAV và tên lửa hành trình.

* Mỹ triển khai hệ thống đối phó UAV của Iran

Lục quân Mỹ đang đẩy nhanh tiến độ triển khai các hệ thống UAV đánh chặn chi phí thấp nhằm bảo vệ lực lượng của mình tại khu vực Trung Đông trước nguy cơ bị tấn công bởi các UAV cảm tử Shahed-136 của Iran.

Ngày 16-4, tại một phiên điều trần trước Quốc hội, Bộ trưởng Lục quân Mỹ Daniel Driscoll cho biết khoảng 13.000 hệ thống UAV đánh chặn đã được mua sắm chỉ trong vài ngày, với giá khoảng 15.000 USD mỗi chiếc. Các hệ thống này hiện đã được triển khai tại Trung Đông để đối phó với UAV Shahed-136 của Iran, có giá từ 30.000 đến 50.000 USD mỗi chiếc.

Hệ thống UAV đánh chặn Merops cùng với drone đánh chặn Surveyor được lắp đặt phía sau một chiếc xe bán tải. Ảnh: NATO

Hệ thống UAV đánh chặn có tên là Merops được thiết kế nhỏ gọn, có thể lắp đặt phía sau một chiếc xe bán tải tiêu chuẩn. Hệ thống sử dụng drone đánh chặn Surveyor, một drone cánh quạt hạng nhẹ có khả năng đạt tốc độ trên 280km/giờ, làm vũ khí chính. Nhờ đó, hệ thống có thể đánh chặn không chỉ UAV cảm tử thông thường mà còn các mục tiêu có tốc độ di chuyển nhanh hơn. Surveyor được trang bị cảm biến để phát hiện và bám bắt mục tiêu, có thể hoạt động tự động hoặc dưới sự điều khiển của con người, duy trì hiệu quả trong môi trường bị gây nhiễu điện từ.

Mỗi tổ hợp Merops bao gồm trạm điều khiển, các bệ phóng và nhiều UAV đánh chặn, tạo thành hệ thống phân tán thay vì phụ thuộc vào một vị trí phòng thủ cố định. UAV Surveyor mang đầu nổ nhỏ, tiêu diệt mục tiêu bằng va chạm trực tiếp hoặc kích nổ cận đích, giúp tăng hiệu quả với các mục tiêu bay thấp hoặc cơ động trên mặt đất.

Một ưu điểm đáng chú ý là thời gian huấn luyện triển khai nhanh. Kíp vận hành có thể làm chủ hệ thống chỉ trong vài ngày, với giao diện điều khiển thiết bị tương tự tay cầm chơi game. Điều này giúp giảm đáng kể yêu cầu đào tạo so với khi triển khai các hệ thống phức tạp khác như Patriot, vốn cần lực lượng vận hành chuyên sâu.

Nếu sản xuất quy mô lớn, chi phí mỗi UAV đánh chặn có thể giảm xuống chỉ còn 3.000 đến 5.000 USD.