Quân sự thế giới hôm nay (19-8): Tàu ngầm hạt nhân Khabarovsk của Nga bắt đầu thử nghiệm trên biển

* Tàu ngầm hạt nhân Khabarovsk của Nga thử nghiệm trên biển

Tàu ngầm hạt nhân Khabarovsk thuộc Dự án 09851 của Hải quân Nga đã rời Nhà máy đóng tàu Sevmash ở Severodvinsk để bắt đầu đợt thử nghiệm trên biển đầu tiên. Đây là bước chuyển sang giai đoạn kiểm tra trên biển đối với chiếc tàu ngầm đầu tiên được thiết kế chuyên biệt để mang 6 phương tiện dưới nước không người lái chạy bằng năng lượng hạt nhân 2M39 Poseidon.

Khabarovsk dài khoảng 135m, có lượng giãn nước khoảng 10.000 tấn. Các cuộc thử nghiệm lần này sẽ đánh giá hệ thống lò phản ứng nước áp lực KTP-6-185SP, hệ thống động lực phản lực nước, khả năng lặn, độ tin cậy của hệ thống động lực, khả năng điều khiển và hoạt động của các hệ thống tích hợp trên tàu trước khi tiến hành thử nghiệm cấp nhà nước.

Khabarovsk là tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên của Nga được chế tạo chuyên biệt để mang phương tiện dưới nước không người lái chạy bằng năng lượng hạt nhân 2M39 Poseidon. Ảnh: X/Massimo Frantarelli 

Chương trình phát triển Khabarovsk đã bị trì hoãn trong một thời gian dài. Tàu được khởi công ngày 27-7-2014, trong khi hợp đồng thiết kế giữa Cục Thiết kế Trung ương Rubin và Bộ Quốc phòng Nga được ký vào 2 năm trước đó. Theo kế hoạch ban đầu, Khabarovsk phải được bàn giao vào năm 2020. Tuy nhiên, mãi đến tháng 11-2025, tàu mới được đưa ra khỏi xưởng Sevmash và hạ thủy khoảng cuối tháng đó.

Sau khi hoàn tất thử nghiệm, Khabarovsk dự kiến được biên chế cho Hạm đội Thái Bình Dương và triển khai tại Kamchatka. Nga cho biết, nước này có kế hoạch triển khai tổng cộng 5 tàu ngầm mang Poseidon. Trước đó, quốc gia này đã bàn giao tàu ngầm mang Poseidon đầu tiên mang tên Belgorod cho Hải quân vào ngày 8-7-2022.

* Australia thử nghiệm laser năng lượng cao Boobook

Trong cuộc hội đàm an ninh diễn ra ngày 18-8, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles và người đồng cấp Nhật Bản Shinjiro Koizumi đã công bố hoàn tất thành công cuộc thử nghiệm hệ thống laser năng lượng cao Boobook. Hệ thống là sản phẩm của sự kết hợp hơn 20 năm nghiên cứu công nghệ laser của Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Quốc phòng Australia (DSTG) với các công nghệ điện tử và quang học của Tập đoàn Mitsubishi Electric (Nhật Bản).

Sự thành công của cuộc thử nghiệm đánh dấu bước tiến của chương trình chung đầu tiên giữa ngành Công nghiệp quốc phòng hai nước. Dữ liệu thu được sẽ được sử dụng để hoàn thiện thiết kế và các yêu cầu kỹ thuật của Boobook trước khi tiếp tục phát triển và thương mại hóa.

 Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles và người đồng cấp Nhật Bản Koizumi Shinjiro. Ảnh: NewsWire

Khác với một số chương trình laser năng lượng cao tập trung vào khả năng tiêu diệt hệ thống bay không người lái, Boobook chủ yếu được mô tả là năng lực giám sát và bảo vệ nền tảng. Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles cho biết, hệ thống có thể được sử dụng trên các nền tảng trên bộ và trên biển nhằm cải thiện khả năng bảo vệ và nhận thức tình huống.

Hiện tại, Australia chưa công bố công suất chùm tia, bước sóng, tầm hoạt động và cấu trúc quang học của hệ thống. Thông tin công khai cũng chưa xác định chính xác các loại mục tiêu, tầm phát hiện hoặc liệu Boobook có thể hoạt động chống lại tên lửa hay máy bay không người lái trong mọi điều kiện tác chiến hay không. Ở giai đoạn hiện tại, Boobook có thể được hiểu là một khí tài quang học chủ động nhằm nâng cao khả năng cảnh báo và khả năng sống sót, với cấu trúc phù hợp cho cả trên bộ và trên biển.

* Quân đội Mỹ trao hợp đồng phát triển UAV vận tải Chaparral

Quân đội Mỹ đã trao hợp đồng trị giá 46 triệu USD cho công ty Elroy Air để phát triển UAV vận tải hàng hóa cất hạ cánh thẳng đứng (VTOL) Chaparral thành hệ thống có năng lực cao hơn, phục vụ tiếp tế cho lực lượng trong môi trường tranh chấp và hạn chế về cơ sở hạ tầng. Theo Elroy Air, chương trình nhằm giảm sự phụ thuộc vào đường băng, phi công và các mạng lưới hậu cần dễ bị tổn thương khi tuyến tiếp tế thông thường bị gián đoạn hoặc trở thành mục tiêu tấn công.

Trong khuôn khổ chương trình mới, Chaparral sẽ được nâng cấp khả năng dẫn đường trong môi trường không có GPS, liên lạc được bảo vệ trước các mối đe dọa mạng, mức độ tự hành cao hơn, có khả năng lập kế hoạch nhiệm vụ... Những nâng cấp này nhằm nâng cao độ tin cậy của máy bay trong điều kiện khắc nghiệt, đồng thời giúp Quân đội Mỹ duy trì hoạt động cho các lực lượng phân tán bằng hậu cần đường không tự hành, giảm rủi ro đối với nhân sự và tăng tính linh hoạt tác chiến.

Trọng tâm hiện nay là tích hợp các công nghệ dẫn đường, liên lạc, quản lý nhiệm vụ và độ tin cậy để chuyển Chaparral từ một UAV vận tải thử nghiệm thành phương tiện hậu cần đường không tự hành có năng lực cao hơn.

Chaparral được thiết kế để vận chuyển khoảng 227kg hàng hóa mà không cần đường băng hoặc bãi đáp được chuẩn bị sẵn. Cấu hình lai điện kết hợp khả năng cất hạ cánh thẳng đứng với năng lực bay đường dài hơn, cho phép máy bay hoạt động từ các địa điểm tạm thời hoặc điều kiện khắc nghiệt. Máy bay có thể vận chuyển đạn dược, pin, vật tư y tế, phụ tùng, nước và các loại vật chất ưu tiên cao.

Chaparral là UAV vận tải được phát triển trong khuôn khổ chương trình trị giá 46 triệu USD của Lục quân Mỹ. Ảnh: Elroy Air 

Một trong những điểm đáng chú ý của Chaparral là khả năng hoạt động trong môi trường không có GPS. Tín hiệu định vị vệ tinh có thể bị gây nhiễu, giả mạo hoặc suy giảm, ảnh hưởng đến độ chính xác dẫn đường và hiệu quả nhiệm vụ của UAV. Chaparral được phát triển để tiếp tục hoạt động khi các tín hiệu định vị thông thường không đáng tin cậy. Hệ thống liên lạc ổn định cũng giúp máy bay tiếp nhận dữ liệu nhiệm vụ, cập nhật tuyến đường và chỉ thị về tải trọng, đồng thời chống bị can thiệp vào đường truyền chỉ huy, thao túng tuyến bay hoặc xâm nhập các hệ thống trên máy bay. Khi kết hợp với khả năng dẫn đường trong môi trường không có GPS, hệ thống liên lạc được bảo vệ sẽ cho phép máy bay hoạt động độc lập hơn, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào điều khiển từ xa liên tục.

Elroy Air cũng phát triển nhiều phương thức giao hàng cho Chaparral, gồm thả hàng khi máy bay lơ lửng, thả hàng trong khi bay….Tải trọng mô-đun cho phép cùng một máy bay vận chuyển nhiều loại vật tư khác nhau tùy theo yêu cầu nhiệm vụ mà không cần thay đổi lớn về kết cấu.