Quân sự thế giới hôm nay (21-3): Nan giải nỗ lực hộ tống tàu qua eo biển Hormuz

* Nan giải nỗ lực hộ tống tàu qua eo biển Hormuz

Lãnh đạo các nước gồm Anh, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan, Nhật Bản và Canada vừa ra tuyên bố chung liên quan đến tình hình tại eo biển Hormuz, bày tỏ sẵn sàng tham gia các nỗ lực phù hợp nhằm bảo đảm tự do hàng hải qua tuyến đường chiến lược này. Tuy nhiên, thực tế cho thấy đây là một nhiệm vụ quân sự đặc biệt phức tạp.

Theo đánh giá của trang tin Navalnews, để bảo đảm an ninh tuyến hàng hải này, lực lượng hải quân các nước trước hết phải triển khai tàu chiến tập kết tại cửa ngõ eo biển Hormuz, sau đó hộ tống tàu thương mại theo đội hình từng đoàn di chuyển qua khu vực.

Tàu M/R MAYUREE NAREE của Thái Lan bốc cháy sau khi bị tấn công khi đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz. (Ảnh: Hải quân Hoàng gia Thái Lan)

Trong cách thức này, một tàu khu trục hoặc tàu hộ tống có thể tạo “vành đai bảo vệ” cho nhiều tàu chở dầu. Tuy nhiên, khả năng bảo vệ bị giới hạn bởi cả thời gian phản ứng và không gian tác chiến. Nếu đoàn tàu bị tấn công bằng tên lửa hoặc UAV, lực lượng hộ tống chỉ có vài giây để đánh chặn.

Mô hình tương tự từng được triển khai tại Biển Đỏ nhằm đối phó các cuộc tấn công của lực lượng Houthi, song việc duy trì hoạt động hộ tống liên tục cho tất cả các tàu đòi hỏi nguồn lực lớn và chi phí tốn kém.

Mối đe dọa đối với tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz không chỉ đến từ trên không hoặc từ trên bờ. Iran có thể sử dụng các biên đội tàu tấn công nhanh xuất phát từ các căn cứ ven biển, tạo ra nguy cơ tấn công đồng thời từ nhiều hướng.

Điều này buộc lực lượng hộ tống có thể sẽ phải xử lý đồng thời nhiều loại mục tiêu, bao gồm tên lửa chống hạm, thiết bị bay không người lái (UAV), xuồng cao tốc tiếp cận gần. Để giảm thiểu rủi ro, lực lượng hải quân các nước cần có sự hỗ trợ của trực thăng trinh sát – phản ứng nhanh, đồng thời cần triển khai máy bay chiến đấu kiểm soát bầu trời ở khu vực eo biển.

Thêm vào đó, một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất là thủy lôi của Hải quân Iran. Nếu tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz bị rải thủy lôi, hoạt động hàng hải có thể bị gián đoạn hoặc đình trệ hoàn toàn cho đến khi lực lượng chuyên trách đến rà phá và xử lý xong thủy lôi. Đây là quá trình tốn nhiều thời gian, phức tạp và đặc biệt nguy hiểm nếu phải diễn ra trong điều kiện vẫn bị đe dọa tấn công.

Các đánh giá cho thấy, chỉ riêng hoạt động hộ tống hải quân là chưa đủ để bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz. Khi các lực lượng ven bờ của Iran vẫn duy trì khả năng tiến công từ đất liền, trên biển và trên không, môi trường tác chiến tại khu vực này sẽ tiếp tục tiềm ẩn rủi ro cao đối với tàu thương mại.

Do đó, để bảo đảm an toàn hàng hải một cách hiệu quả, cần có các biện pháp kiểm soát rộng hơn đối với các mối đe dọa ven bờ từ phía Iran; nếu không, mọi phương tiện hộ tống đều sẽ phải hoạt động trong trạng thái đối mặt nguy cơ bị tập kích thường xuyên.

* Triều Tiên công bố vai trò tác chiến mới của xe tăng Chonma-20

Triều Tiên vừa đưa xe tăng chiến đấu chủ lực Chonma-20 vào cuộc diễn tập tấn công gần thủ đô Bình Nhưỡng dưới sự chứng kiến của nhà lãnh đạo Kim Jong-un.

Cuộc diễn tập tích hợp nhiều thành phần tác chiến, bao gồm thiết bị bay không người lái (UAV), hỏa lực chống tăng chính xác và lực lượng thiết giáp cơ động.

Xe tăng chiến đấu chủ lực Chonma-20 tham gia cuộc diễn tập tấn công gần thủ đô Bình Nhưỡng dưới sự chứng kiến của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un hôm 19-3. Ảnh: KCNA

Theo kịch bản diễn tập, các hoạt động trinh sát, tấn công bằng UAV và hỏa lực chế áp được triển khai trước nhằm “chuẩn bị chiến trường”, đánh vào các vị trí chỉ huy và trận địa chống xe thiết giáp. Sau đó, hỏa lực chế áp làm suy yếu các điểm phòng ngự, tạo điều kiện cho bộ binh và xe tăng tiến công xuyên qua cửa mở. Trong thế trận này, xe tăng Chonma-20 giữ vai trò phương tiện đột kích chủ lực.

Chonma-20 được xem là biến thể mới nhất trong dòng xe tăng thế hệ mới của Triều Tiên, thường được giới phân tích gọi chung là Cheonma-2. Một số đặc điểm được đề cập gồm giáp cải tiến, súng phòng không có khả năng điều khiển từ xa, hệ thống phòng vệ chủ động, và cơ cấu nạp đạn tự động, cho phép giảm thành viên kíp xe xuống còn 3 người. Tuy nhiên, các thông số kỹ thuật cụ thể và chi phí của Chonma-20 chưa được công bố.

Việc công bố Chonma-20 trong diễn tập không chỉ nhằm giới thiệu một phương tiện mới, mà còn thể hiện thông điệp về quá trình hiện đại hóa lực lượng lục quân của Triều Tiên. Kịch bản tác chiến được xây dựng theo hướng tích hợp giữa trinh sát, hỏa lực và cơ động, trong đó xe tăng hoạt động như một thành phần trong chuỗi tác chiến tổng thể.

* Nga phát triển hệ thống chống UAV trên tổ hợp tên lửa phòng không Tor

Công ty Kupol của Nga đã công bố ý tưởng về hệ thống bảo vệ nhằm tăng cường khả năng sống sót cho tổ hợp tên lửa phòng không Tor trước các cuộc tấn công bằng UAV.

Trang militarnyi.com dẫn lời Andrii Tarasenko, một chuyên gia nghiên cứu phương tiện xe thiết giáp quân sự, cho biết hệ thống chống UAV được tích hợp nhiều thành phần gồm thiết bị tác chiến điện tử, cảm biến phát hiện tín hiệu UAV, cùng các mô-đun gây nhiễu đa hướng và định hướng. Các cảm biến được bố trí theo cấu hình chéo ở phía trước và phía sau phương tiện, kết nối với bộ điều khiển trung tâm và nguồn điện.

Tổ hợp tên lửa phòng không Tor của Nga. Ảnh: militarnyi.com

Hệ thống bảo vệ sẽ hoạt động theo hai chế độ riêng biệt gồm chế độ đa hướng và chế độ định hướng. Ở chế độ đa hướng, hệ thống sẽ tạo vùng bảo vệ với trường gây nhiễu có dạng bán cầu bao quanh phương tiện, và có thể gây nhiễu tín hiệu điều khiển UAV trong phạm vi tới 500m. Hệ thống có thể phát nhiễu liên tục hoặc tự động kích hoạt khi phát hiện tín hiệu truyền video từ UAV.

Ở chế độ theo định hướng, cấu hình hệ thống được thiết kế để đối phó UAV trinh sát ở cự ly xa hơn, có thể lên tới 5km. Hệ thống sử dụng các ăng-ten định hướng lắp trên ăng-ten radar bám bắt mục tiêu của tổ hợp tên lửa Tor, đồng bộ chuyển động với radar, cho phép tự động hướng chùm gây nhiễu theo mục tiêu đang theo dõi.

Hình vẽ mô phỏng hệ thống tác chiến điện tử của tổ hợp tên lửa phòng không Tor sau khi được nâng cấp. Nguồn: Andrii Tarasenko

Mô-đun định hướng sử dụng bộ phát gây nhiễu phân cực thẳng đứng, hoạt động trong dải tần 415 - 5.860MHz, công suất tối thiểu 2kW, cho phép chế áp hiệu quả các kênh điều khiển và dẫn đường của UAV ở khoảng cách xa.