Quân sự thế giới hôm nay (22-7): Vì sao Bỉ muốn rút khỏi chương trình khinh hạm chống ngầm ASWF?

* Vì sao Bỉ cân nhắc rút khỏi chương trình khinh hạm ASWF?

Bỉ đang xem xét khả năng rút khỏi chương trình khinh hạm chống ngầm (ASWF) hợp tác với Hà Lan sau khi chi phí dự án tăng hơn gấp đôi và thời gian bàn giao bị chậm khoảng 6-7 năm.

Theo Bộ Quốc phòng Bỉ, chi phí dự kiến cho 2 khinh hạm ASWF đã tăng từ khoảng 1,2 tỷ Euro lên hơn 2,5 tỷ Euro sau khi thiết kế được điều chỉnh. Ban đầu, mỗi tàu được ước tính có giá khoảng 600 triệu Euro, nhưng hiện con số này đã lên tới 1,3 tỷ Euro.

Ngoài chi phí đóng tàu, Bỉ còn phải đầu tư cho vũ khí, cảm biến, cơ sở huấn luyện, bảo dưỡng, dự trữ đạn dược và nhân lực. Nếu bổ sung thêm chiếc thứ ba để duy trì chu trình trực chiến bền vững, tổng vốn đầu tư có thể vượt 3,8 tỷ Euro, chưa tính chi phí vận hành trong suốt vòng đời.

Bỉ đang xem xét khả năng rút khỏi chương trình ASWF khi chi phí dự án tăng hơn gấp đôi và thời gian bàn giao bị chậm tới khoảng 6-7 năm. Ảnh: Damne

Tiến độ chương trình cũng liên tục bị lùi, từ kế hoạch bàn giao giai đoạn 2027-2028 sang năm 2030 và hiện dự kiến đến năm 2033 hoặc năm 2034. Điều này khiến Bỉ phải đánh giá liệu ASWF còn là lựa chọn phù hợp hay nên chuyển sang một nền tảng khác có thể đưa vào hoạt động sớm hơn.

Áp lực thay thế ngày càng lớn khi Hải quân Bỉ hiện chỉ còn hai khinh hạm Leopold I và Louise-Marie, được đóng từ cuối những năm 1980. Mặc dù đã được nâng cấp, các tàu này vẫn sử dụng nền tảng kỹ thuật hơn 40 năm tuổi. Đến năm 2034, chúng sẽ phải đối mặt với nguy cơ gia tăng chi phí bảo dưỡng, thiếu linh kiện thay thế và hạn chế trong việc tích hợp các hệ thống radar, tác chiến điện tử và vũ khí hiện đại.

Thiết kế tàu ASWF mới có chiều dài khoảng 145m, lượng giãn nước 6.400-6.650 tấn và được tối ưu cho nhiệm vụ chống ngầm với hệ thống động lực CODLAD, sonar kéo, radar APAR Block 2, radar cảnh giới SM400 Block 2, 16 ống phóng thẳng đứng Mk41, tên lửa ESSM Block 2, hệ thống phòng thủ tầm gần RAM, pháo 76mm, pháo 40mm, ngư lôi Mk54 cùng trực thăng NH90 NFH. Tuy nhiên, việc bổ sung cảm biến, vũ khí, hệ thống không người lái và dự phòng cho các đợt hiện đại hóa trong tương lai đã buộc dự án phải thiết kế lại thân tàu, trở thành nguyên nhân chính khiến chi phí và tiến độ bị ảnh hưởng.

Trong quá trình rà soát, Bỉ đang đánh giá một số phương án thay thế. FREMM của Italy được xem là ứng viên phù hợp nhất nhờ năng lực chống ngầm tương đương ASWF và đã được nhiều quốc gia đưa vào sử dụng. F110 của Tây Ban Nha đứng thứ hai với thiết kế hiện đại, khả năng nâng cấp cao và hệ thống chiến đấu số hóa, nhưng thiên về vai trò hộ tống đa năng hơn là chống ngầm chuyên biệt. FDI của Pháp được đánh giá cao về năng lực chiến đấu song có lượng giãn nước nhỏ hơn, hạn chế dư địa nâng cấp trong tương lai.

* MQ-28 Ghost Bat lần đầu ra mắt ở châu Âu

Boeing lần đầu tiên giới thiệu máy bay tác chiến hiệp đồng không người lái MQ-28 Ghost Bat tại Triển lãm Hàng không quốc tế Farnborough 2026, đánh dấu bước đi mới trong nỗ lực tiếp cận thị trường châu Âu.

Được trưng bày cùng tên lửa không đối không tầm xa Meteor của MBDA, MQ-28 Ghost Bat thể hiện định hướng của Boeing trong việc phát triển các nền tảng không người lái có khả năng phối hợp với tiêm kích thế hệ mới nhằm tăng cường sức mạnh tác chiến, khả năng sống sót và tính linh hoạt cho lực lượng không quân tương lai.

MQ-28 được phát triển bởi Boeing Defence Australia cùng Không quân Hoàng gia Australia để hoạt động cùng các máy bay có người lái, đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như thu thập thông tin tình báo, giám sát, trinh sát, tác chiến điện tử, hộ tống và tấn công. Đây cũng là mẫu máy bay quân sự đầu tiên được thiết kế và phát triển tại Australia sau nhiều thập kỷ.

Máy bay có thể hoạt động ở độ cao khoảng 12.000m, đạt tốc độ tối đa Mach 0,9 và tầm bay khoảng 3.700km. Các phiên bản mới được trang bị khoang vũ khí trong thân có thể mang 2 tên lửa thuộc dòng AIM-120 AMRAAM hoặc Meteor, hoặc tối đa 4 bom đường kính nhỏ. Ngoài ra, MQ-28 còn có khả năng mang thêm khoảng 900kg tải trọng, cho phép mang theo nhiên liệu bổ sung hoặc các thiết bị chuyên dụng phục vụ từng nhiệm vụ.

Boeing lần đầu giới thiệu MQ-28 Ghost Bat tại châu Âu. Ảnh: Army Recognition

Tháng 12-2025, MQ-28 đã phóng thành công tên lửa AIM-120 AMRAAM trong cuộc thử nghiệm tại Australia với sự hỗ trợ của máy bay cảnh báo sớm E-7A Wedgetail và tiêm kích F/A-18 Super Hornet cung cấp dữ liệu mục tiêu. Theo Boeing, ở cấu hình hiện nay, MQ-28 chưa được trang bị radar điều khiển hỏa lực đủ khả năng tự phát hiện và tấn công mục tiêu trên không, mà phụ thuộc vào dữ liệu từ máy bay có người lái hoặc các cảm biến kết nối mạng.

Boeing cho biết việc tích hợp AIM-120 AMRAAM lên MQ-28 chỉ mất khoảng 7 tháng nhờ cấu trúc mở của nền tảng. Thiết kế này giúp đơn giản hóa quá trình tích hợp các loại vũ khí, cảm biến và tải trọng nhiệm vụ mới theo yêu cầu của khách hàng.

Được khởi động từ năm 2019 và bay thử lần đầu vào năm 2021, MQ-28 đã hoàn thành hơn 100 chuyến bay thử nghiệm vào năm 2025, đồng thời mở rộng khả năng phối hợp với nhiều nền tảng khác như E-7A Wedgetail, F/A-18 Super Hornet và tham gia diễn tập cùng các máy bay F-35A, F-35B, F-15EX, E-3, E-2D, EA-18G và RC-135.

* Mỹ tăng cường năng lực chống UAV với trạm vũ khí Bullfrog M240

Thủy quân lục chiến Mỹ đang nâng cấp Hệ thống phòng không tích hợp hàng hải hạng nhẹ (L-MADIS) bằng việc tích hợp trạm vũ khí tự động Bullfrog M240 nhằm tăng cường khả năng đối phó với máy bay không người lái (UAV) trong các chiến dịch cơ động.

Khả năng mới được thiết kế để hỗ trợ các phương tiện gây nhiễu điện tử hiện có trên L-MADIS, cho phép tiêu diệt UAV khi biện pháp chế áp điện tử không phát huy hiệu quả hoặc không phù hợp.

Là thành phần phòng không hạng nhẹ, cơ động, L-MADIS được triển khai trên 2 xe địa hình Polaris MRZR phục vụ tác chiến cơ động, trong đó một xe đảm nhiệm chức năng chỉ huy, điều khiển, còn xe kia mang tổ hợp tác chiến điện tử để phát hiện, nhận dạng và gây nhiễu UAV đối phương. Việc bổ sung trạm vũ khí Bullfrog M240 mang đến cho L-MADIS thêm một lựa chọn đánh chặn bằng động năng khi tác chiến điện tử không đủ khả năng vô hiệu hóa mục tiêu.

Thủy quân lục chiến Mỹ đang tích hợp trạm vũ khí tự động Bullfrog M240 vào hệ thống L-MADIS nhằm tăng cường năng lực chống UAV. Ảnh: Bộ Chiến tranh Mỹ/ACS

Bullfrog M240 sử dụng súng máy M240 cỡ nòng 7,62mm tiêu chuẩn, được chuyển đổi thành trạm vũ khí ổn định, điều khiển từ xa dành cho nhiệm vụ chống UAV. Theo nhà sản xuất, hệ thống nặng khoảng 136kg (chưa tính đạn), có tốc độ bắn tối đa 850 phát/phút và có thể tiêu diệt UAV cỡ trung và cỡ lớn ở cự ly 0,8km. Hệ thống cũng tương thích với nguồn đạn và mạng lưới hậu cần hiện có của quân đội Mỹ. Ngoài phiên bản M240, dòng Bullfrog còn có các biến thể sử dụng súng máy hạng nặng M2, pháo xích M230 và súng máy nhiều nòng M134 Minigun.

Được lắp đặt trên các xe MRZR có tính cơ động cao, Bullfrog giúp các đơn vị tiền phương nhanh chóng cơ động trong khi vẫn duy trì khả năng bảo vệ trước các mối đe dọa trên không ở độ cao thấp. Tác chiến điện tử tiếp tục là lớp phòng thủ đầu tiên trước UAV điều khiển bằng sóng vô tuyến, còn Bullfrog đảm nhiệm vai trò tiêu diệt các UAV tự hành hoặc những mục tiêu không thể vô hiệu hóa bằng gây nhiễu.