Bắc Ninh: Chuẩn hóa dữ liệu điều hành thông minh
Sau khi hoàn thiện nhiều hạ tầng nền tảng, ban hành khung pháp lý và đưa Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) vào vận hành, Bắc Ninh đang tập trung xây dựng hệ sinh thái dữ liệu nhằm khai thác tối ưu nguồn tài nguyên mới này. Tuy nhiên, để dữ liệu thực sự phát huy giá trị, tỉnh vẫn cần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về kết nối, chia sẻ và chuẩn hóa dữ liệu giữa các ngành, các cấp.
Nhiều vướng mắc trong tạo lập và chia sẻ dữ liệu
Thực hiện Luật Dữ liệu năm 2024, Bắc Ninh là một trong những địa phương chủ động cụ thể hóa các quy định của Trung ương bằng hệ thống văn bản tương đối đồng bộ. Tỉnh cũng đầu tư phát triển hạ tầng, nền tảng dữ liệu với 17 hệ thống thông tin dùng chung, trong đó có Kho dữ liệu số dùng chung, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu LGSP, Cổng dữ liệu mở, Hệ thống thông tin báo cáo, nền tảng xác thực tập trung (SSO).

Cán bộ Ban Quản lý Các khu công nghiệp tỉnh cập nhật dữ liệu về thu hút đầu tư lên IOC hằng tuần.
Mới đây nhất, Bắc Ninh đưa vào vận hành IOC với 15 kịch bản quản trị trên các lĩnh vực. Có thể nói, việc hình thành hệ sinh thái dữ liệu đã tạo điều kiện để các cơ quan nhà nước từng bước thay đổi phương thức quản lý, giảm tình trạng báo cáo thủ công, đồng thời nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.
Về lâu dài, Bắc Ninh triển khai xây dựng Đề án cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống thông tin dùng chung cho toàn tỉnh; tiếp tục nâng cấp nền tảng hệ thống thông tin địa lý, mở rộng Kho dữ liệu số, hoàn thiện kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin.
Tuy nhiên, quá trình phát triển dữ liệu của Bắc Ninh vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Theo bà Trần Thị Xuân, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh (Sở Khoa học và Công nghệ), để dữ liệu có thể kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả, trước hết phải thống nhất được hệ thống tiêu chuẩn từ Trung ương đến địa phương, gồm khung kiến trúc số, khung kiến trúc dữ liệu, từ điển dữ liệu dùng chung, từ điển dữ liệu chuyên ngành và danh mục dữ liệu. Đây là cơ sở để các ngành xây dựng cơ sở dữ liệu theo cùng một chuẩn, tránh chồng chéo, trùng lặp và bảo đảm khả năng liên thông.
Ở thời điểm hiện tại, nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và tài liệu hướng dẫn chuyên ngành vẫn đang được các bộ, ngành Trung ương hoàn thiện nên các sở, ngành tỉnh chưa có đầy đủ căn cứ để xây dựng đồng bộ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Một số dữ liệu vẫn được quản lý phân tán khiến việc chia sẻ, cập nhật và khai thác dữ liệu còn mất nhiều thời gian, chưa đáp ứng yêu cầu phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Ngoài ra, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, khối lượng dữ liệu cần chuẩn hóa, làm sạch và hợp nhất tăng cao. Đây cũng là thách thức không nhỏ khi nhiều dữ liệu lịch sử được lưu trữ trên các hệ thống khác nhau, đòi hỏi quá trình rà soát, chuẩn hóa phải được thực hiện bài bản, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch và thống nhất". Chất lượng dữ liệu giữa các hệ thống còn chưa đồng đều, vẫn tồn tại tình trạng thiếu, sai lệch hoặc trùng lặp. Một số đơn vị còn chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, giá trị của dữ liệu, dẫn tới thực trạng chưa quan tâm đúng mức.
Khai thác dữ liệu phục vụ điều hành thông minh
Để khắc phục những hạn chế trên, Bắc Ninh đang tập trung hoàn thiện hệ sinh thái dữ liệu và khai thác dữ liệu phục vụ điều hành. Một trong những giải pháp quan trọng là phát huy vai trò của Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC).
Để IOC hoạt động hiệu quả, Sở Khoa học và Công nghệ đã đề xuất phân quyền khai thác rõ ràng theo từng nhóm người dùng, đồng thời giao trách nhiệm bảo mật dữ liệu cho từng cơ quan, đơn vị. Ngoài ra, qua theo dõi, đánh giá tiến độ hằng tuần, Sở tham mưu văn bản đôn đốc, nhắc nhở các đơn vị để nêu cao tinh thần trách nhiệm trong việc cập nhật, chia sẻ dữ liệu.

Công ty trách nhiệm hữu hạn LS Electric Việt Nam (Khu công nghiệp Yên Phong, xã Yên Trung) cập nhật thường xuyên dữ liệu về lao động.
Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Chánh Văn phòng Ban Quản lý Các khu công nghiệp tỉnh cho biết: "Xác định dữ liệu về thu hút đầu tư có ý nghĩa quan trọng đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng của tỉnh, đơn vị triển khai cập nhật trên hệ thống IOC vào thứ 5 hằng tuần. Với sự hỗ trợ chuyên môn của Sở Khoa học và Công nghệ, các cán bộ được phân công nhiệm vụ chủ động rà soát, chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu cung cấp như số dự án, số vốn của các dự án cấp mới, điều chỉnh... để đưa lên hệ thống kịp thời".
Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp, hướng dẫn các đơn vị rà soát, chuẩn hóa dữ liệu thuộc lĩnh vực quản lý; ưu tiên kết nối dữ liệu theo hình thức tự động; cập nhật dữ liệu theo tuần, tháng, năm; chủ động xây dựng và bổ sung các kịch bản điều hành mới phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Tích hợp IOC với Hệ thống Quản lý văn bản và Điều hành, ứng dụng iBacNinh và các nền tảng số dùng chung tạo môi trường làm việc thống nhất, giúp khai thác dữ liệu thuận lợi hơn.
Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh cũng chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ về quản trị dữ liệu, phân tích dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân, tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu quản trị số. Đặc biệt, đẩy mạnh công tác tuyên truyền để các đơn vị sở, ngành, địa phương hiểu về tầm quan trọng, giá trị của dữ liệu không chỉ phục vụ công tác quản lý, điều hành mà còn tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển mới.












