Quân sự thế giới hôm nay (4-11): 'Phi công AI' lái tiêm kích Gripen

* “Phi công AI” lái tiêm kích Gripen

Defence Industry Europe đưa tin, hãng sản xuất quốc phòng Saab của Thụy Điển vừa thông báo thử nghiệm thành công một hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể điều khiển tiêm kích đa năng Gripen.

Trong chương trình thử nghiệm, hệ thống trên đã tự động điều khiển máy bay thực hiện các nhiệm vụ không chiến ngoài tầm nhìn (BVR). Đây là hình thức tác chiến trong đó phi công phát hiện và theo dõi mục tiêu ngoài phạm vi quan sát trực tiếp bằng mắt thường, chủ yếu thông qua radar và các cảm biến được tích hợp trên máy bay.

Tiêm kích Gripen bay thử nghiệm khi vận hành cùng hệ thống AI. Ảnh: Saab

Chương trình mang tên “Học viện Phi công tiêm kích AI” (AI Fighter Pilot Academy) được thiết lập để phát triển, huấn luyện và đánh giá việc ứng dụng công nghệ AI trong nhiều tình huống không chiến khác nhau. Những ứng dụng AI này được huấn luyện thông qua hàng triệu giờ bay mô phỏng, với khả năng liên tục điều chỉnh phương án xử lý dựa trên kết quả đánh giá sau mỗi tình huống. Theo Saab, hạ tầng tính toán Sferical AI sử dụng kiến trúc siêu máy tính NVIDIA DGX SuperPOD có thể tạo ra lượng dữ liệu huấn luyện tương đương 1 tỷ giờ bay của phi công chỉ từ 1 giờ bay mô phỏng.

Đáng chú ý, tiêm kích Gripen sử dụng cấu trúc phần mềm linh hoạt, cho phép tích hợp và thử nghiệm các ứng dụng AI mới ngay trên máy bay mà không cần phát triển nền tảng thử nghiệm chuyên biệt. Công nghệ này có thể hỗ trợ phi công trong buồng lái hoặc được tích hợp trên phương tiện bay không người lái để phối hợp tác chiến với máy bay có người lái. Saab cho biết sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi thử nghiệm sang nhiều tình huống tác chiến khác.

* Pháp ra mắt USV mang đạn tuần kích

Reuters dẫn thông báo chính thức từ tập đoàn Pháp - Đức KNDS tại triển lãm quốc phòng hải quân Euronaval 2026 cho biết đang cùng công ty công nghệ hàng hải SeaOwl hợp tác phát triển và thử nghiệm một phương tiện mặt nước không người lái (USV) mang đạn tuần kích do KNDS phát triển.

Theo đó, phương tiện này có tốc độ tối đa trên mặt nước đạt 35 hải lý/giờ, tải trọng 30kg và tầm hoạt động tác chiến lên tới 200km.

Thiết kế ban đầu của USV do KNDS phát triển. Ảnh: Saab

Thiết kế của phương tiện được tối ưu hóa nhằm giảm diện tích phản xạ tín hiệu radar và bộc lộ quang học, qua đó hạn chế khả năng bị phát hiện bằng radar và thiết bị quan sát. Hệ thống còn được trang bị công nghệ dẫn đường tự động, cấu trúc bảo mật mạng và điều khiển hỏa lực kỹ thuật số hiện đại. Mặc dù có khả năng tự động di chuyển trong môi trường hàng hải phức tạp, quyết định tấn công và khai hỏa cuối cùng vẫn thuộc về người điều khiển từ xa.

Theo thỏa thuận, KNDS phụ trách các công nghệ liên quan đến thiết kế, an toàn và kiểm định đạn dược, trong khi SeaOwl đảm nhận các giải pháp về tự động hóa hàng hải, dẫn đường tự động và điều khiển từ xa. Hai bên chưa công bố thời điểm hoàn tất chương trình thử nghiệm.

* BAE Systems ra mắt hệ thống pháo hải quân Sea Tridon

Theo Forces News, hãng sản xuất vũ khí BAE Systems của Anh đã phát triển hệ thống pháo hải quân module Sea Tridon cỡ nòng 40mm, thuộc dòng giải pháp phòng vệ mới được phát triển trên nền tảng pháo hải quân Bofors 40mm.

Hệ thống được thiết kế để đối phó với nhiều loại mục tiêu trên không, trên mặt biển và ven bờ, bao gồm phương tiện bay không người lái (UAV), tên lửa và tàu tấn công cỡ nhỏ.

Pháo hải quân Bofors 40mm có thể được lắp đặt trên nhiều nền tảng. Ảnh: BAE Systems

Dòng sản phẩm được BAE Systems giới thiệu gồm 4 cấu hình: Sea Tridon tích hợp hệ thống điều khiển hỏa lực quang điện tử; Sea Tridon C có thiết kế dạng container, cho phép lắp đặt nhanh trên tàu quân sự, tàu công vụ hoặc tàu thương mại; Sea Trinity kết hợp pháo 40mm với radar điều khiển hỏa lực, tạo thành tổ hợp vũ khí phòng thủ tầm gần (CIWS); và pháo hải quân Bofors 40 Mk4, được thiết kế để tích hợp với hệ thống tác chiến của tàu.

Theo công bố từ nhà sản xuất, pháo hải quân Sea Tridon có tốc độ bắn 300 phát/phút, tầm bắn tối đa 12.500m và sơ tốc đầu nòng đạt 1.012m/giây. Hệ thống có ổ đạn sẵn sàng bắn 30 viên, cùng tùy chọn bổ sung khoang tiếp đạn phía dưới boong hoặc hộp đạn phụ nhằm tăng lượng đạn dự trữ.

Điểm nổi bật của dòng sản phẩm là khả năng sử dụng đạn Bofors 3P (Pre-fragmented, Programmable, Proximity-fuzed), tức là đạn có cấu trúc mảnh định hình sẵn, ngòi nổ lập trình được và khả năng kích nổ khi tiếp cận mục tiêu. Loại đạn này có 6 chế độ ngòi nổ có thể lập trình ngay trước khi bắn, cho phép lựa chọn phương thức kích nổ phù hợp với từng loại mục tiêu trên không, trên mặt biển hoặc ven bờ.

Theo BAE Systems, thiết kế module cho phép các đơn vị sử dụng lựa chọn mức độ tích hợp cảm biến, hệ thống điều khiển hỏa lực và phương án lắp đặt phù hợp với yêu cầu của từng loại tàu. Tuy nhiên, nhà sản xuất chưa đưa ra những thông số kỹ chiến thuật chi tiết của vũ khí.