Quản trị trường học bằng dữ liệu và AI

Học sinh thực hành ứng dụng AI trong giờ học. 

Giảm hồ sơ, tăng hiệu quả

Tại Trường Tiểu học Thủy Lương (phường Hương Thủy), chuyển đổi số bắt đầu từ những công việc gắn với hoạt động quản lý, chuyên môn hằng ngày.

Trong năm học qua, nhà trường khai thác Google Drive, Google Forms và Google Sheets để lưu trữ, chia sẻ và xử lý dữ liệu. Một kho dữ liệu dùng chung được xây dựng trên Google Drive, sắp xếp theo năm học, tổ chuyên môn và lĩnh vực công tác, lưu trữ kế hoạch giáo dục, kế hoạch bài dạy, bài giảng điện tử, ngân hàng đề kiểm tra, học liệu số và thiết bị dạy học số có tích hợp AI… Google Forms hỗ trợ khảo sát, thu thập thông tin; Google Sheets phục vụ thống kê, theo dõi và chia sẻ số liệu theo thời gian thực.

Cách làm này giúp ban giám hiệu và các tổ chuyên môn có thể cùng theo dõi, góp ý, kiểm tra, phê duyệt hồ sơ trực tuyến trên một tài liệu, thay vì phải in ấn, sao gửi và luân chuyển qua nhiều khâu như trước. Bà Nguyễn Thị Hương, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thủy Lương cho biết, thời gian tới, trường định hướng đầu tư phần mềm quản lý hồ sơ điện tử chuyên dụng, có khả năng phân quyền, phê duyệt trực tuyến, ký số, lưu trữ tập trung và kết nối với các phần mềm quản lý của ngành, nâng cao hiệu quả điều hành.

Tại Trường THPT Nguyễn Trường Tộ, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và quản trị dữ liệu được xác định là giải pháp để đổi mới quản trị nhà trường, nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả phục vụ người học. Trong giai đoạn 2024 - 2026, trường từng bước chuyển từ ứng dụng công nghệ ở từng công việc riêng lẻ sang tổ chức nhiều hoạt động trên môi trường số. Văn bản điện tử, chữ ký số, cơ sở dữ liệu ngành, phần mềm quản lý, học bạ số, kho học liệu số được duy trì, đồng thời công nghệ được tăng cường trong quản lý học sinh, chuyên môn, dạy học, kiểm tra, đánh giá và báo cáo.

Điểm chuyển biến rõ hơn trong năm 2026 là Trường THPT Nguyễn Trường Tộ bắt đầu chú trọng khai thác dữ liệu phục vụ quản trị, thay vì chỉ cập nhật và lưu trữ dữ liệu. Học liệu số, ngân hàng câu hỏi và các công cụ theo dõi chỉ số được xây dựng; trường cũng chuẩn bị triển khai LMS360, LCMS Test360 theo lộ trình.

Ông Ngô Đắc Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trường Tộ thông tin, AI cũng đang được đưa vào một số khâu như chuẩn bị bài dạy, xây dựng học liệu, kiểm tra, đánh giá. Tuy nhiên, công cụ này chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Giáo viên vẫn phải kiểm chứng nội dung, bảo đảm tính chính xác, an toàn dữ liệu, bản quyền và trách nhiệm nghề nghiệp.

Tạo nền tảng dùng chung

Chuyển đổi số đang được ngành giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) thúc đẩy theo hướng hình thành những nền tảng và nguồn dữ liệu có thể chia sẻ, sử dụng chung. Trước thềm năm học 2026 - 2027, Sở GD&ĐT tổ chức tập huấn về hệ thống quản lý học tập trực tuyến LMS360, kiểm tra, đánh giá trực tuyến TEST360 và ứng dụng AI trong xây dựng học liệu, ngân hàng câu hỏi, đề kiểm tra, đánh giá. Giáo viên được thực hành tổ chức lớp học số, giao nhiệm vụ, theo dõi tiến trình học tập, thiết kế học liệu tương tác, xây dựng ma trận, ngân hàng câu hỏi và tổ chức kiểm tra, đánh giá trên môi trường số. Sở GD&ĐT đồng thời hướng dẫn sử dụng AI trong xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường và kế hoạch bài dạy.

Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GD&ĐT cho hay, hiện nay 100% cơ sở giáo dục thực hiện cập nhật dữ liệu trên hệ thống, 100% cơ sở giáo dục phổ thông thực hiện học bạ số. Hồ sơ giáo viên, học sinh từng bước được số hóa. Tuy vậy, việc khai thác dữ liệu giữa các đơn vị chưa đồng đều; việc kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia chưa hoàn toàn đồng bộ; ứng dụng AI cũng mới ở giai đoạn đầu. Ngành GD&ĐT sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu theo yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung”, phát triển các nền tảng số, kho học liệu dùng chung và mở rộng AI trong quản trị, dạy học, kiểm tra, đánh giá và hỗ trợ học tập.

Theo bà Nguyễn Thị Hương, chuyển đổi số phải lấy giáo viên và học sinh làm trung tâm, công nghệ là công cụ hỗ trợ nâng cao chất lượng chứ không tạo thêm gánh nặng hành chính. Vì vậy, trường tiếp tục phát huy Tổ tư vấn công nghệ thông tin và ứng dụng AI, hỗ trợ giáo viên từ xây dựng kế hoạch bài dạy, thiết kế học liệu số đến khai thác các công cụ AI. Các chuyên đề bồi dưỡng được tổ chức sát nhu cầu để giáo viên có thể áp dụng ngay vào công việc.

Ông Ngô Đắc Dũng đề xuất Bộ GD&ĐT tiếp tục hoàn thiện chuẩn dữ liệu, tăng khả năng liên thông giữa các hệ thống dùng chung, giảm việc nhập lại dữ liệu. Đồng thời, có hướng dẫn cụ thể hơn về sử dụng AI trong cơ sở giáo dục, quản trị dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tiêu chuẩn an toàn thông tin trong môi trường giáo dục số. Bên cạnh đó, Sở GD&ĐT cần thống nhất các nền tảng dùng chung, hạn chế trùng lặp hệ thống và yêu cầu báo cáo; đồng thời có hướng dẫn thống nhất về hồ sơ, minh chứng, lưu trữ dữ liệu và kết quả đánh giá mức độ chuyển đổi số của các cơ sở giáo dục.

Chuyển đổi số trong trường học đang dịch chuyển từ việc đưa công nghệ vào từng công việc sang thay đổi cách nhà trường vận hành và giáo viên tổ chức dạy học. Khi dữ liệu được chia sẻ, khai thác hiệu quả và AI được sử dụng đúng cách, công nghệ không chỉ giúp công việc nhanh hơn mà còn tạo thêm thời gian để các trường tập trung vào chất lượng giáo dục và người học.