Quân y Bộ đội Biên phòng - điểm tựa sức khỏe của nhân dân vùng biên

Những ngày đầu sau cơn lũ lịch sử tháng 11/2025, quân y Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk là lực lượng y tế duy nhất tiếp cận được các vùng ngập sâu như các thôn Thạch Tuân 2 và Phước Giang, xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: Đơn vị cung cấp

Bám dân, giữ sức khỏe nơi tuyến đầu

Khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, nhất là trên các địa bàn biên giới, hiện vẫn còn nhiều khó khăn về y tế. Địa hình hiểm trở, giao thông cách trở, cơ sở hạ tầng y tế chưa đồng bộ. Nhiều trạm y tế địa phương thiếu trang thiết bị, thuốc men, nhân lực. Đội ngũ bác sĩ, nhất là bác sĩ chuyên khoa, còn mỏng. Trong điều kiện đó, quân y Bộ đội Biên phòng trở thành lực lượng nòng cốt trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng ở khu vực biên giới. Thông qua các chương trình kết hợp quân dân y, các đơn vị Bộ đội Biên phòng tổ chức khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí; tư vấn sức khỏe; tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh cho nhân dân.

Theo báo cáo của Cục Hậu cần-Kỹ thuật Bộ đội Biên phòng, trong năm 2025, các đơn vị đã cử 123 đồng chí quân y làm nhiệm vụ tại 102 phòng khám, trạm quân dân y trên các tuyến biên giới, biển, đảo của cả nước. Lực lượng quân y tuyến đồn Biên phòng đã tổ chức khám, điều trị tại các tuyến quân y cho 81.530 lượt người dân và cán bộ, chiến sĩ, với tổng trị giá trên 3,18 tỷ đồng; cấp cứu kịp thời 1.325 lượt người dân. Hiệu quả công tác quân y không chỉ thể hiện ở những con số. Điều quan trọng hơn là ở nhiều nơi, nhất là vùng sâu, vùng xa, quân y Biên phòng là lực lượng y tế gần dân nhất, cơ động nhất, có mặt sớm nhất khi địa bàn xảy ra tình huống đột xuất. Từ đó, góp phần lấp khoảng trống y tế cơ sở, giúp người dân được tiếp cận chăm sóc sức khỏe kịp thời.

Trong các đợt bão, mưa lũ lớn năm 2025 tại nhiều tỉnh biên giới và ven biển miền Trung, khi giao thông bị chia cắt, quân y Bộ đội Biên phòng vẫn bám địa bàn, tổ chức sơ cứu, cấp cứu ban đầu cho người bị thương; khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho nhân dân; đồng thời phối hợp xử lý vệ sinh môi trường, khử khuẩn nguồn nước sinh hoạt, hướng dẫn người dân phòng, chống dịch bệnh sau thiên tai. Việc bảo đảm y tế kịp thời tại chỗ đã góp phần ổn định sức khỏe cộng đồng, giảm áp lực cho hệ thống y tế địa phương.

Không chỉ xử trí các tình huống trước mắt, quân y Bộ đội Biên phòng còn tham mưu cho chỉ huy đơn vị và cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng phương án bảo đảm y tế trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn; chủ động chuẩn bị lực lượng, thuốc men, vật tư y tế trước mùa mưa bão, góp phần giảm thiểu thiệt hại về người, hạn chế nguy cơ phát sinh dịch bệnh ở khu vực biên giới.

Bà con xã biên giới Hương Liên, tỉnh Hà Tĩnh phấn khởi khi được quân y Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với các đơn vị khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí. Ảnh: Thế Mạnh

Nòng cốt trong kết hợp quân dân y

Từ nhiều năm nay, tại khu vực biên giới, Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt triển khai mô hình kết hợp quân dân y. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt để hỗ trợ y tế cơ sở, mà còn là cách làm có ý nghĩa lâu dài trong chăm sóc sức khỏe nhân dân vùng biên theo hướng thường xuyên, bền vững.

Thông qua mô hình này, quân y các đồn Biên phòng trực tiếp phối hợp với y tế địa phương tổ chức tiêm chủng mở rộng, giám sát dịch tễ, tuyên truyền xây dựng nếp sống vệ sinh khoa học cho đồng bào các dân tộc thiểu số. Riêng trong năm 2025, quân y Bộ đội Biên phòng đã phối hợp tổ chức tiêm chủng mở rộng cho 15.299 lượt trẻ em; khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho 35.758 lượt người dân vùng biên giới, với tổng giá trị thuốc và vật tư y tế 5,49 tỷ đồng.

Từ hoạt động chuyên môn đến công tác tuyên truyền, hướng dẫn, quân y Bộ đội Biên phòng đã góp phần làm thay đổi nhận thức, thói quen chăm sóc sức khỏe của người dân ở nhiều địa bàn. Đó là nền tảng quan trọng để nâng chất lượng y tế cơ sở, phòng bệnh từ sớm, từ xa, giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh ở khu vực biên giới. Trong các hoạt động đối ngoại biên phòng, quân y Bộ đội Biên phòng còn tham gia khám, chữa bệnh, cấp cứu cho nhân dân các nước láng giềng, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Năm 2025, quân y các đơn vị đã cấp cứu 134 lượt người; khám bệnh cho 5.337 lượt người dân các nước láng giềng; tổ chức 6 đợt khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho 1.825 lượt người, với tổng trị giá trên 156 triệu đồng.

Theo Đại tá Nguyễn Đức Sỹ, Cục trưởng Cục Hậu cần-Kỹ thuật Bộ đội Biên phòng, thời gian tới, lực lượng quân y Bộ đội Biên phòng tiếp tục tập trung nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe ở khu vực biên giới; quan tâm đầu tư, nâng cấp hệ thống phòng khám, trạm quân dân y, bảo đảm đủ điều kiện xử trí cấp cứu ban đầu và triển khai hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch bệnh. Cùng với đó, quân y Bộ đội Biên phòng phối hợp với ngành y tế địa phương nghiên cứu nuôi trồng, sơ chế nguồn dược liệu y học cổ truyền; sưu tầm, vận dụng các bài thuốc hay, vị thuốc quý của đồng bào các dân tộc thiểu số vào công tác chẩn đoán, điều trị. Đây là hướng đi phù hợp với đặc điểm địa bàn, vừa phát huy nguồn tri thức bản địa, vừa góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe cho bộ đội và nhân dân.

Từ những việc làm cụ thể, thiết thực, đội ngũ quân y Bộ đội Biên phòng tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng nòng cốt trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng ở khu vực biên giới. Sự tận tâm, trách nhiệm của những “thầy thuốc quân hàm xanh” không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân, mà còn bồi đắp tình quân dân gắn bó, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, cùng cả hệ thống chính trị giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Cẩm Linh