Quang Hải có đáng phải dự bị?

Vào thay người phút 87 ở chảo lửa Pakansari, Nguyễn Quang Hải đã cân bằng kỷ lục khoác áo đội tuyển Việt Nam của Lê Công Vinh (83 trận). Ở tuổi 29, Hải còn có thể phấn đấu trở thành người đầu tiên cán mốc 100 trận cho "Những chiến binh sao vàng, gia nhập CLB Thế kỷ của Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA).

Nhưng dù có hân hoan với chiến quả, anh hẳn không muốn kỷ niệm cột mốc mới theo cách này.

Hoàng Đức trao lại băng đội trưởng khi Quang Hải vào sân ở trận gặp Indonesia hôm 3/8 vừa qua. Ảnh: Minh Chiến.

“Lời nguyền” băng đội trưởng

ASEAN Cup 2026 là lần đầu tiên Quang Hải được làm đội trưởng chính thức của tuyển Việt Nam. Anh được tín nhiệm bởi năng lực, biệt tài của một quái kiệt; phong độ tốt xuyên suốt mùa giải; thâm niên, cống hiến và cả sự quý mến từ đồng đội. Song như nhiều lần trước, Hải gặp khó khi làm thủ quân các cấp ĐTQG.

Có lẽ với Hải, tấm băng ấy chẳng khác nào một bảo bối huyền bí mà anh chưa bao giờ kiềm tỏa được trọn vẹn. Anh đạt được hoàn toàn xứng đáng, nhưng ít khi tận dụng được sức mạnh của nó dù bao phen nỗ lực.

Trước thềm U20 World Cup 2017, Quang Hải được HLV Hoàng Anh Tuấn giao trọng trách, nhưng đến lượt cuối vòng bảng với U20 Honduras, anh được tiết lộ đã đề xuất hoàn trả cho Nguyễn Trọng Đại. Trở lại làm thành viên bình thường, Hải mới thanh thoát hơn và suýt ghi bàn lịch sử với cú sút tuyệt đẹp từ rất xa, dội cột đại diện Trung Mỹ.

Quang Hải suýt có bàn thắng lịch sử ở U20 World Cup. Ảnh: Tùng Lê.

SEA Games 2019, đương kim Quả bóng vàng lúc ấy còn được kỳ vọng hơn. Nhưng với tấm băng đội trưởng trên tay, anh không may chấn thương nặng từ vòng bảng. Dư âm chấn thương ấy cũng khiến thủ quân Quang Hải mờ nhạt ở U23 Châu Á 2020.

Đến Asian Cup 2023, lượt trận thứ hai vòng bảng, Quang Hải lần đầu đeo băng đội trưởng tuyển Việt Nam. Đó lại là trận đấu đáng quên bậc nhất của chúng ta ở đấu trường này khi bất ngờ thua Indonesia 0-1, mở ra thời kỳ tăm tối.

Đến năm nay như đã nói, Hải ở độ chín muồi để trở thành đội trưởng, nhưng sau khởi đầu tốt là màn trình diễn chật vật trước Singapore, rồi mất suất đá chính trước Indonesia. Nhiều người râm ran, biết đâu anh sẽ tái hiện hình ảnh buồn của Nguyễn Văn Quyết 8 năm về trước, một đội trưởng dự bị. Đó là viễn cảnh khó tưởng tượng với người vẫn đang là ngôi sao số một của nền bóng đá.

Quang Hải thực ra cũng có những lần thành công với tấm băng này. Ở vòng loại U23 Châu Á 2020 chẳng hạn, với 3 trận ấn tượng trên cả phương diện cá nhân lẫn dẫn dắt tập thể, đỉnh điểm là cú talon thăng hoa trước U23 Thái Lan. ASEAN Cup 2024, Hải cũng là thủ quân trong trận thắng Indonesia và tỏa sáng với cú sút đập xà kèm đá bồi ghi bàn duy nhất. Đó là món quà tuyệt vời dành tặng con trai Lido, ở lần đầu bé ra sân cổ vũ tuyển Việt Nam.

Phục thù thành công Indonesia, Quang Hải tưởng như đã phá dớp, nhưng một lần nữa “combo hủy diệt” băng thủ quân và xứ vạn đảo đang làm khó số 19.

Sau hai trận đầu dùng đội hình dễ đoán, HLV Kim vừa trở lại với "bài tủ" xoay tua khó lường. Ảnh: Minh Chiến.

Bi quan hay... triển vọng?

Trở lại với câu hỏi đầu bài, Hải có đáng phải ngồi dự bị lúc này không?

Với riêng HLV Kim Sang-sik, câu trả lời có thể là không, vì chiến lược gia này làm gì có khái niệm cầu thủ đá chính hay dự bị! Bóng đá thời hậu Covid-19 với 5 quyền thay người mỗi trận đã giúp các HLV xây dựng những tổ đá gần tương tự futsal, với các nhiệm vụ riêng biệt trong trận đấu. Tiêu biểu là tuyển Thụy Sĩ ở EURO 2024: Hàng công đá trước có nhiệm vụ quấy rối, phá sức đối phương, trong khi những người vào sau mới mang theo nhiệm vụ kết liễu.

Ông Kim cũng nắm bắt xu thế ấy, nổi bật nhất là chuyện sử dụng Đình Bắc ở U23 Châu Á hồi đầu năm. Chính Quang Hải cũng vào sân ở chung kết lượt về ASEAN Cup 2024 và mở bóng cho Nguyễn Hai Long hạ gục Thái Lan.

Sau màn thể hiện rất tốt của Lê Phạm Thành Long trước Indonesia, việc đưa Quang Hải trở lại đá chính tại tuyến giữa không còn là giải pháp tốt. Đúng, anh khả năng cao sẽ dự bị ở phương diện này, nhưng chính hoàn cảnh mới có thể mở ra thời vận. Mất suất tuyến giữa có khi lại... hay với Quang Hải lúc này.

Thành Long phù hợp hơn với vai trò tiền vệ mỏ neo, dù anh rõ ràng không sở hữu đẳng cấp tương đương Quang Hải hay Hoàng Đức. Ảnh: Minh Chiến.

“Nếu không có vấn đề gì về thể trạng, Hoàng Đức và Thành Long nên tiếp tục đá cặp tuyến giữa, còn Quang Hải thì cần được đôn lên phía trên. Thực tế hầu hết trận chúng ta thấy Hải bùng nổ, anh đều đá gần vùng cấm, ở khu 1/3 cuối sân”, BLV Ngô Quang Tùng nhận định.

Còn nhớ sau AFF Cup 2018 hay nhất giải, Hải phải lùi sâu để làm nhiệm vụ điều phối ở cả hai kỳ AFF Cup 2020 và 2022 theo chỉ đạo của HLV Park Hang-seo, trong giai đoạn chúng ta thiếu nhạc trưởng tuyến giữa vì nhiều lý do. Việc Hải không thường xuyên áp sát khung thành cũng khiến Việt Nam mất một mũi nhọn sắc sảo và không thành công ở hai giải ấy.

“Cứ để Hải đá phía trên đi, hoặc ít nhất là được giải phóng vai trò phòng ngự, thu hồi. Việc đó thì giao lại cho Thành Long, vốn đang làm tốt. Chúng ta nên đẩy các cầu thủ có phẩm chất đặc biệt lên hẳn phía trên. Hải đá gần Xuân Son và Hoàng Hên sẽ rất nguy hiểm”, BLV Quang Tùng khẳng định.

Rõ ràng là không ổn nếu bắt Hải tiếp tục hoạt động rộng ở tuổi 29. Thay vào đó, sao không tận dụng những ngón nghề vẫn còn rất bén của anh? Không ngẫu nhiên mà Quang Hải vượt mặt nhiều ngôi sao cả nội lẫn ngoại để trở thành MVP của V.League. Sức ảnh hưởng ở CLB Công an Hà Nội là rõ rệt, còn thông số cụ thể, vẫn ấn tượng với 3 bàn và 10 kiến tạo.

Trong các bàn thắng của Hải ở V.League mùa trước, đáng nói nhất là pha mở tỷ số trước Hải Phòng tại vòng 6: chớp thời cơ sút xa một chạm ngay trước mũi giày đối phương. Hai tháng sau trước Hà Tĩnh, cũng ở góc sút và cách xử lý tương tự, anh tái khẳng định tính đột biến một cách gọn gàng, độ chính xác cao.

Với 10 đường chuyền thành bàn, Quang Hải đứng nhì danh sách Vua kiến tạo V.League 2025/26, chỉ kém đồng đội Leo Arthur, trong đó, có đến 6 kiến tạo trước các đối thủ tên tuổi như Becamex TP.HCM, Hà Nội, Nam Định, Gia Lai, Sông Lam Nghệ An và Hải Phòng.

Quang Hải xứng danh thủ lĩnh ở Công an Hà Nội. Ảnh: Minh Chiến.

Bước giậm nhảy mới?

Dù Timor-Leste là đối thủ yếu, Quang Hải vẫn xuất phát tốt với 1 bàn, 1 kiến tạo ngày ra quân. Và khi Việt Nam xem như đã vào bán kết, Hải có thể chạy đà lại trước một đối thủ vừa phải khác, cái tên mà anh sẽ mỉm cười tái ngộ: Campuchia.

Nhiều người có lẽ đã quên trận đấu này. Nó diễn ra còn trước cả những ngày Thường Châu tuyết trắng.

Tháng 9/2017, ở vòng loại Asian Cup 2019, trên sân Olympic tại Phnom Penh (Campuchia), tuyển Việt Nam đang bế tắc trong việc hóa giải đối thủ cửa dưới Campuchia. Phút 81, tỷ số vẫn là 1-1, Âu Văn Hoàn cũng chỉ cố vớt bóng vào trong khi nó trôi gần hết sân, nhưng Quang Hải đã biến hoàn cảnh khó khăn thành bàn đạp. Một bàn bằng đầu từ cầu thủ có chiều cao khiêm tốn bậc nhất đội tuyển, cũng là bàn đầu tiên trong sự nghiệp của Hải cho tuyển Việt Nam.

Và, ai mà không mê những pha chạm bóng như ảo thuật gia? Người viết vẫn nhớ như in những tiếng ồ khi ngồi trên khán đài Hàng Đẫy, ngày Quang Hải đối đầu Campuchia ở vòng bảng AFF Cup 2018. Từ khống chế đến qua người, từ chuyền bóng đến dứt điểm đều đậm tính nghệ thuật, bóng như bị hút vào chân - và đó đều là cảm giác thực tế của những người xem trực tiếp trên sân. Hải ghi 1, kiến tạo 1 bàn, hay nhất trận hôm ấy, tạo đà bức tốc cho bán kết và chung kết.

Quang Hải đang đứng trước cơ hội chạy đà, giậm nhảy tương tự 8 năm trước, để một lần nữa thử giải bài toán khó - áp lực đội trưởng. Ánh mắt của chàng trai này vẫn luôn bừng lửa khi khoác áo đội tuyển quốc gia, ngay cả khi nhiều người nghĩ anh đã quá đủ đầy.

Highlights Việt Nam 0-0 Singapore Tối 31/7, Việt Nam hòa Singapore 0-0 ở lượt trận thứ ba bảng A ASEAN Cup 2026.