Quảng Ngãi: Đổi mới sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ nâng tầm hạt cà phê
Từ sản xuất nhỏ lẻ, HTX Nông nghiệp Sản xuất và Thương mại Sáu Nhung đang từng bước đổi mới phương thức canh tác, ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào chăm sóc cây cà phê và đầu tư công nghệ chế biến sâu. Với vùng nguyên liệu khoảng 300ha cùng nhiều sản phẩm OCOP 4 sao, HTX đang từng bước nâng cao giá trị hạt cà phê, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững ngành hàng cà phê tại Quảng Ngãi.
Đổi mới tư duy, đưa khoa học công nghệ vào từng công đoạn sản xuất
Hơn 30 năm gắn bó và hiện đang sở hữu 10ha cà phê, ông Nguyễn Tri Sáu – Giám đốc HTX Sáu Nhung nhận thấy muốn nâng cao giá trị hạt cà phê, người trồng không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống mà cần chủ động ứng dụng khoa học, kỹ thuật, thay đổi phương thức canh tác và tổ chức sản xuất bài bản.
Năm 1988, ông Sáu rời Hải Dương vào tỉnh Kon Tum (cũ) thực hiện nghĩa vụ quân sự. Trong thời gian tại ngũ, ông có dịp lên Đăk Hà giúp người dân phát triển kinh tế, từ đó bén duyên với vùng đất này. Năm 1991, sau khi xuất ngũ, ông trở lại Đăk Hà làm công nhân tại một công ty cà phê. Đến năm 1995, vợ chồng ông khai hoang 2ha đất để trồng cà phê.

HTX Sáu Nhung đã xây dựng được 5 sản phẩm OCOP, trong đó có 4 sản phẩm đạt 4 sao và 1 sản phẩm đạt 3 sao
Theo ông Sáu, đất sản xuất ở Đăk Hà chủ yếu là đất cát pha trên nền đá granit, nghèo mùn, thiếu chất hữu cơ. Vì vậy, muốn cây cà phê sinh trưởng tốt, người trồng phải hiểu đặc điểm thổ nhưỡng để bổ sung dinh dưỡng hợp lý, đồng thời điều chỉnh kỹ thuật chăm sóc theo từng thời kỳ phát triển của cây. Không chỉ chú trọng phân bón, nước tưới, ông còn quan tâm đến kỹ thuật tạo hình, tỉa cành, tạo tán để duy trì sức sinh trưởng, hạn chế sâu bệnh và nâng cao chất lượng vườn cây.
“Chất lượng sản phẩm không chỉ được quyết định ở khâu chế biến mà phải bắt đầu từ quá trình chăm sóc, thu hoạch tại vườn. Người trồng phải hiểu đặc tính của cây cà phê, biết cách chăm sóc, bổ sung dinh dưỡng và thu hái đúng thời điểm thì mới có được nguồn nguyên liệu tốt”, ông Sáu chia sẻ.
Nhận thấy việc sản xuất, tiêu thụ cà phê nhân chưa khai thác hết giá trị của hạt cà phê, năm 2012, ông Sáu cùng 6 thành viên khác thành lập HTX Sáu Nhung. Mục tiêu là tập hợp các hộ trồng cà phê, tổ chức sản xuất theo quy trình thống nhất, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và từng bước xây dựng thương hiệu riêng.
Một trong những dấu ấn trong quá trình đổi mới sản xuất của HTX là việc tiếp cận và triển khai các giải pháp tưới tiết kiệm nước. Năm 2018, HTX bắt đầu tham gia Dự án VnSAT, đồng thời vận động thành viên thay đổi phương thức tưới truyền thống, từng bước áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm nhằm sử dụng hiệu quả nguồn nước và giảm chi phí sản xuất.

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm thăm và làm việc với HTX Sáu Nhung
Để tạo niềm tin cho các hộ dân, ông Sáu trực tiếp triển khai mô hình tưới tiết kiệm trên 2ha cà phê của gia đình. Từ kết quả thực tế, nhiều hộ đã tin tưởng, đăng ký tham gia. Đến nay, HTX được dự án hỗ trợ đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm trên 30ha; nhiều hộ cũng chủ động bỏ vốn mở rộng diện tích áp dụng.
Liên kết vùng nguyên liệu, đầu tư chế biến nâng giá trị sản phẩm
Từ 7 thành viên ban đầu, đến nay HTX Sáu Nhung đã phát triển lên 32 thành viên chính thức và 81 hộ liên kết sản xuất, với tổng diện tích vùng nguyên liệu khoảng 300ha. Năng suất cà phê bình quân đạt 3,5-4,5 tấn/ha/năm.
Để duy trì sự gắn kết với người trồng cà phê, HTX không chỉ hướng dẫn kỹ thuật canh tác mà còn cung ứng cây giống, phân bón, vật tư nông nghiệp, tổ chức thu mua và bao tiêu sản phẩm cho các thành viên. Giá thu mua thường cao hơn thị trường khoảng 15%, tùy thời điểm và mùa vụ.
Cùng với mở rộng vùng nguyên liệu, HTX từng bước đưa các tiêu chuẩn sản xuất an toàn vào quy trình canh tác. Đến nay, có 51ha cà phê được chứng nhận sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và HACCP.

Sản phẩm Cà phê đặc biệt Sáu Nhung đã đạt chứng nhận OCOP 4 sao cấp tỉnh và được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia năm 2025
Không dừng lại ở việc sản xuất và tiêu thụ cà phê nhân, HTX xác định chế biến sâu là hướng đi quan trọng để gia tăng giá trị hạt cà phê. Đơn vị đã đầu tư nhà xưởng, máy móc, thiết bị để phát triển các dòng sản phẩm thành phẩm, từng bước giảm phụ thuộc vào việc tiêu thụ cà phê nhân thô và mở rộng thị trường.
“Chất lượng cà phê thành phẩm phụ thuộc rất lớn vào chất lượng nguyên liệu đầu vào. Người sản xuất phải am hiểu đặc tính cây cà phê, thu hái đúng thời điểm và kiểm soát tốt các công đoạn chế biến. Chúng tôi lựa chọn phương pháp rang mộc, không bổ sung phụ gia hay hương liệu nhằm giữ gìn hương vị nguyên bản, giúp người thưởng thức cảm nhận rõ hơn đặc trưng của cà phê nguyên chất”, ông Sáu chia sẻ.
Từ việc kết hợp kinh nghiệm sản xuất với quy trình kiểm soát chất lượng và đầu tư thiết bị chế biến, HTX từng bước đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Đến nay, HTX Sáu Nhung đã xây dựng được 5 sản phẩm OCOP, trong đó có 4 sản phẩm đạt 4 sao và 1 sản phẩm đạt 3 sao. Các sản phẩm OCOP 4 sao gồm Tinh Coffee, Cà phê sữa thượng hạng, Cà phê đặc biệt và Cà phê sầu riêng; sản phẩm OCOP 3 sao là Cà phê sâm.
Đáng chú ý, sản phẩm Cà phê đặc biệt Sáu Nhung đã đạt chứng nhận OCOP 4 sao cấp tỉnh và được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia năm 2025. Danh hiệu này là sự ghi nhận đối với nỗ lực đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu của HTX.

Với vùng nguyên liệu khoảng 300ha, HTX đang trở thành mô hình điển hình trong ứng dụng khoa học, công nghệ, góp phần nâng cao giá trị và phát triển bền vững ngành hàng cà phê tại tỉnh Quảng Ngãi
Từ một cơ sở sản xuất cà phê quy mô hộ gia đình, HTX Sáu Nhung đã từng bước phát triển thành mô hình kinh tế tập thể có vùng nguyên liệu liên kết, quy trình sản xuất và hệ thống sản phẩm mang thương hiệu riêng.
Điểm nổi bật của mô hình là sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn với ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật trong sản xuất. Từ kỹ thuật chăm sóc, tạo tán, tưới tiết kiệm nước đến tổ chức vùng nguyên liệu, đầu tư máy móc chế biến, các khâu sản xuất đều được HTX chú trọng đổi mới nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.
Theo ông Sáu, phát triển cà phê không nên chỉ chạy theo năng suất trước mắt mà cần quan tâm đến sức khỏe vườn cây, duy trì sản lượng ổn định và bảo đảm chất lượng nguyên liệu lâu dài. Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, các sản phẩm muốn đứng vững phải liên tục cải tiến, đáp ứng thị hiếu và yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

