Quảng Ngãi sắp xếp thôn, tổ dân phố phù hợp với đặc thù từng địa bàn

Người dân tham gia bỏ phiếu lấy ý kiến về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố.

Tính toán phù hợp với thực tiễn địa phương

Xã Sơn Tây Hạ hiện có hơn 5.600 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 93% dân số. Với diện tích hơn 136km², địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều khu vực thường xuyên bị chia cắt trong mùa mưa bão nên việc sắp xếp không chỉ căn cứ vào tiêu chí số hộ dân. Ông Đinh Văn Loại, Trưởng thôn, Bí thư Chi bộ thôn Ka Năng (xã Sơn Tây Hạ) cho biết, người dân địa phương đồng tình với chủ trương của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, điều khiến ông băn khoăn là sau khi sáp nhập, phạm vi quản lý sẽ rộng hơn nhiều so với hiện nay.

Theo Đề án sắp xếp, tổ chức lại thôn của UBND xã Sơn Tây Hạ, thôn Ka Năng sẽ được hợp nhất với thôn Ra Tân và thôn Bà He để hình thành thôn mới mang tên Ka Năng. Sau sắp xếp, thôn mới dự kiến có 293 hộ với 1.030 nhân khẩu. Theo ông Loại, Ka Năng hiện là thôn có quy mô nhỏ nhất trong ba thôn dự kiến hợp nhất và cũng nằm ở khu vực vùng sâu, vùng xa. Người dân chủ yếu là đồng bào Ca Dong và H'rê, sinh sống bằng sản xuất nông nghiệp với các loại cây trồng như keo, dứa, khoai lang Nhật Bản, tiêu và cà-phê. Các khu dân cư phân bố rải rác trên địa hình đồi núi, giao thông đi lại còn khó khăn nên việc tập hợp người dân tham gia các cuộc họp đã không đơn giản. "Khi địa bàn được mở rộng sau sáp nhập, công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách có thể phải tổ chức tại nhiều điểm khác nhau để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia", ông Loại chia sẻ.

Ông Cao Quốc Tiến, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây Hạ cho biết, địa phương đã tiến hành rà soát kỹ từng khu vực trước khi xây dựng phương án. Đối với những thôn ở xa trung tâm, địa hình phức tạp và dân cư phân tán thì đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù theo quy định. Theo đề án, từ 12 thôn hiện có của xã sẽ sắp xếp còn 8 thôn. Tuy nhiên, một số thôn như Mang Rễ, Xà Ruông, Nước Kỉa, Hà Lên và Tà Vinh được đề xuất giữ nguyên do địa hình phức tạp, dân cư phân tán và khoảng cách xa trung tâm xã.

Không chỉ ở khu vực miền núi, việc sắp xếp tại các địa bàn đô thị cũng được thực hiện trên cơ sở đánh giá kỹ đặc điểm dân cư và đời sống cộng đồng. Theo phương án tổng thể, toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có 1.710 thôn, tổ dân phố. Qua rà soát, tỉnh dự kiến sắp xếp 1.100 thôn, tổ dân phố thuộc 87 xã, phường thành 551 đơn vị mới, giảm 549 đơn vị. Sau khi hoàn thành, toàn tỉnh còn 1.161 thôn, tổ dân phố, giảm 32,11% so với hiện nay. Những ngày qua, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đã khẩn trương tổ chức hội nghị lấy ý kiến cử tri đại diện hộ gia đình về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố. Nội dung lấy ý kiến tập trung vào phương án sáp nhập và tên gọi của các đơn vị mới. Quá trình triển khai được thực hiện công khai, dân chủ, nhận được sự đồng thuận cao của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.

Ông Trần Ngọc Sang, Chủ tịch UBND phường Đức Phổ cho biết, phương án sắp xếp được xây dựng trên cơ sở bảo đảm các tổ dân phố có địa giới hành chính liền kề, phong tục tập quán tương đồng nhằm tạo thuận lợi cho công tác quản lý cũng như sinh hoạt của người dân tại các đơn vị mới. Tại phường Đức Phổ, số lượng tổ dân phố dự kiến giảm từ 25 xuống còn 15 sau khi sắp xếp. Hiện địa phương đang tổ chức lấy ý kiến người dân trước khi hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Ông Đinh Văn Loại - Trưởng thôn, Bí thư Chi bộ thôn Ka Năng kiểm tra lại giấy tờ trước khi thực hiện sắp xếp.

Hướng đến bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu quả

Ngày 10-6, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ngãi ban hành Kết luận số 1001-KL/TU về Phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Theo đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy cơ bản thống nhất với phương án tổng thể đã được xây dựng. Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh được giao tiếp thu ý kiến thẩm định của Ban Tổ chức Tỉnh ủy để hoàn thiện phương án, trong đó thực hiện sắp xếp thôn Minh Long, xã Trường Giang với thôn liền kề nhằm bảo đảm đạt chuẩn theo quy định của Chính phủ; thực hiện đầy đủ các quy trình, thủ tục để hoàn thành việc sắp xếp và đưa các thôn, tổ dân phố mới đi vào hoạt động ổn định theo đúng tiến độ đề ra.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các cấp ủy, tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai phải bám sát các tiêu chí, tiêu chuẩn được quy định tại Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ và Đề án số 10-ĐA/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về thực hiện mô hình "Dân tin - Đảng cử" trên địa bàn tỉnh. Các địa phương tiếp tục rà soát, xem xét tinh giản thêm đầu mối thôn, tổ dân phố tại những nơi còn điều kiện thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực. Đối với công tác chuẩn bị nhân sự bí thư chi bộ, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố và trưởng ban công tác Mặt trận, nếu chưa có nhân sự đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định thì phải báo cáo Ban Tổ chức Tỉnh ủy xem xét, cho ý kiến trước khi thực hiện quy trình giới thiệu.

Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh cũng được giao tiếp tục chỉ đạo rà soát, sắp xếp thôn, tổ dân phố theo hướng giảm đầu mối, đặc biệt tại những địa phương còn từ 15 thôn, tổ dân phố trở lên. Bên cạnh đó, tỉnh khuyến khích thực hiện mô hình Bí thư Chi bộ đồng thời là Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố hoặc Trưởng ban Công tác Mặt trận ở những địa bàn phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở. Theo kế hoạch, việc bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố đối với các đơn vị không thuộc diện sắp xếp phải hoàn thành trước ngày 30-6-2026. Đối với các thôn, tổ dân phố sau khi sắp xếp, việc bầu các chức danh này phải hoàn thành chậm nhất trước ngày 31-7-2026.

Cùng với việc kiện toàn tổ chức bộ máy, tỉnh Quảng Ngãi cũng giao các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất nâng mức hỗ trợ đối với người hoạt động không chuyên trách tại các thôn, tổ dân phố có quy mô dân cư vượt từ 300% đến trên 400% so với chuẩn quy định của Chính phủ. Tỉnh cũng sẽ xây dựng quy chế mẫu về quản lý, sử dụng tài sản công giao cho thôn, tổ dân phố trực tiếp quản lý; đồng thời đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị công nghệ thông tin và hạ tầng số phục vụ yêu cầu chuyển đổi số ở cơ sở. Theo kế hoạch, đến cuối năm 2026, các thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh sẽ được trang bị máy vi tính, máy in có kết nối mạng nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý công việc, trao đổi thông tin và thực hiện các nhiệm vụ chính trị tại cơ sở trong giai đoạn mới.

Ông Trần Đình Dũng, Phó Trưởng phòng Xây dựng chính quyền, Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi cho biết, trong suốt quá trình triển khai, tỉnh đặc biệt quan tâm đến các yếu tố văn hóa, dân tộc, tôn giáo và đặc thù địa lý nhằm tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Mục tiêu cuối cùng là sau khi sắp xếp, các thôn, tổ dân phố mới sẽ nhanh chóng ổn định tổ chức, hoạt động hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.