Quảng Ngãi tăng cường quản lý, nâng hiệu quả chống khai thác IUU

Tàu cá cập cảng bốc dỡ hải sản sau nửa tháng đánh bắt.

Sau hơn nửa tháng khai thác tại ngư trường Hoàng Sa, tàu cá QNg.97931-TS của ngư dân Phạm Thành (trú xã An Phú, tỉnh Quảng Ngãi) mang theo hơn 6 tấn cá trở về Cảng cá Tịnh Hòa (xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) để bốc dỡ hải sản. Ngay khi tàu cập cầu cảng, lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra giấy tờ, thiết bị giám sát hành trình, đối chiếu sản lượng và hoàn tất thủ tục xác nhận nguồn gốc thủy sản theo quy định. Theo ông Phạm Thành, quy trình này được duy trì thường xuyên sau mỗi chuyến biển, góp phần tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác và phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). "Việc này đã trở thành nền nếp đối với ngư dân chúng tôi. Trước khi tàu cập cảng, chúng tôi sẽ chủ động thông báo cho Ban Quản lý cảng để bố trí vị trí neo đậu, đồng thời liên hệ đơn vị thu mua chuẩn bị phương tiện, khi hoàn thành thủ tục sẽ tiến hành vận chuyển nhằm rút ngắn thời gian bốc dỡ. Việc chấp hành nghiêm các quy định không chỉ bảo đảm hoạt động khai thác đúng pháp luật mà còn góp phần hướng đến mục tiêu phát triển nghề cá bền vững và cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC)", ông Phạm Thành chia sẻ.

Cùng với sự phối hợp của ngư dân, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Sa Kỳ đang tăng cường nhiều biện pháp quản lý tàu cá ngay từ cửa biển. Đơn vị hiện quản lý địa bàn hai xã An Phú và Tịnh Khê với các cảng cá Tịnh Khê, Tịnh Hòa, 19/5 và Sa Kỳ. Trên địa bàn có 1.936 tàu cá hoạt động khai thác hải sản, đồng thời thường xuyên có nhiều tàu cá ngoài tỉnh đến neo đậu. Trung tá Lâm Đình Hiếu, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Sa Kỳ, cho biết đơn vị được tăng cường lực lượng, phương tiện để thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU. Hai ca nô thường trực tại các cửa biển tổ chức tuần tra, kiểm đếm và kiểm tra tàu thuyền hằng ngày; đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương quản lý chặt 17 tàu cá thuộc diện nguy cơ cao, không để tàu không đủ điều kiện xuất bến.

Ngoài công tác kiểm soát tại cửa biển, lực lượng Biên phòng còn phối hợp với các cảng cá thực hiện đối soát, xác nhận nguồn gốc thủy sản và tuyên truyền trực tiếp cho ngư dân. Riêng trong tháng 7-2026, đơn vị đã tuyên truyền cho hơn 400 lượt chủ tàu, thuyền viên; đồng thời phối hợp với địa phương và nghiệp đoàn nghề cá tổ chức nhiều buổi phổ biến quy định về chống khai thác IUU. "Hằng ngày chúng tôi tổ chức tuần tra, kiểm đếm tàu thuyền, kiểm tra tại các cửa biển; phối hợp với các cảng cá trong công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản, kiểm tra, kiểm soát và đối soát giữa tàu cá, trạm Biên phòng và cảng cá", Trung tá Lâm Đình Hiếu cho biết.

Toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có 4.864 tàu đã đăng ký, 100% tàu tham gia hoạt động khai thác có chiều dài 15m trở lên đã được lắp thiết bị giám sát hành trình. Đến nay, tỉnh Quảng Ngãi đã công bố đưa vào hoạt động 9 cảng cá, gồm 6 cảng cá loại II và 3 cảng cá loại III. Riêng trong năm 2026, địa phương công bố mở thêm 1 cảng cá loại II và 3 cảng cá loại III, góp phần hoàn thiện hạ tầng nghề cá và tăng cường quản lý hoạt động khai thác. Tại các cảng cá đã được công bố, lực lượng chức năng duy trì việc kiểm tra tàu cá ra vào cảng, giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ và thực hiện truy xuất nguồn gốc theo quy định. Từ đầu năm 2026 đến nay, có gần 29.840 lượt tàu cá thông báo cập cảng; trong đó hơn 17.690 lượt tàu bốc dỡ khoảng 22.340 tấn thủy sản dưới sự giám sát của cơ quan chức năng.

Theo quy hoạch, tỉnh Quảng Ngãi đang đầu tư nâng cấp, mở rộng Cảng cá Tịnh Hòa và dự kiến hoàn thành trong năm nay. Đồng thời, tỉnh đề xuất Trung ương đầu tư nâng cấp Cảng cá Sa Huỳnh lên cảng cá loại I và về lâu dài đầu tư Cảng cá Sa Cần theo quy hoạch nhằm phục vụ đội tàu công suất lớn. Ông Võ Văn Hải, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, cho biết 100% tàu cá rời cảng, xuất bến và nhập bến, cập cảng đều được quản lý thông qua hệ thống eCDT kết nối đồng bộ giữa cảng cá và Biên phòng. Khi tàu cập cảng, các đơn vị thực hiện truy xuất nguồn gốc, cập nhật nhật ký khai thác lên phần mềm để làm cơ sở cấp giấy xác nhận và phục vụ truy xuất nguồn gốc cho các doanh nghiệp chế biến thủy sản xuất khẩu. Việc hoàn thiện hệ thống cảng cá được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến quan trọng trong công tác chống khai thác IUU, giúp tàu cá thực hiện đầy đủ các thủ tục kiểm soát, xác nhận sản lượng và truy xuất nguồn gốc ngay tại địa phương, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá và góp phần cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của EC.