Quảng Ninh: Các nhà máy nhiệt điện nỗ lực giảm phát thải, bảo vệ môi trường

Trước yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường, các nhà máy nhiệt điện than trên địa bàn Quảng Ninh đang đẩy mạnh đầu tư cải tạo hệ thống xử lý khí thải, nâng cấp thiết bị và đổi mới công nghệ sản xuất. Cùng với kiểm soát các nguồn phát thải, việc nâng cao hiệu suất vận hành, tiết kiệm nhiên liệu được xác định là giải pháp quan trọng nhằm hài hòa mục tiêu sản xuất điện với yêu cầu phát triển bền vững.

Đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý khí thải

Dự kiến trong năm 2027, dự án Cải tạo, nâng cấp hệ thống khí thải Nhà máy Nhiệt điện Quảng Ninh sẽ hoàn thành, đưa vào sử dụng.

Ngày 16/10/2026, Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh tổ chức ký kết hợp đồng EPC Dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống xử lý khí thải Nhà máy Nhiệt điện Quảng Ninh. Đây là đơn vị đầu tiên trong số các nhà máy nhiệt điện đang triển khai dự án tương tự trên địa bàn ký kết hợp đồng EPC, tạo cơ sở để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Dự án tập trung nâng cao hiệu quả xử lý khí thải từ các lò hơi trước khi thải ra môi trường, bảo đảm đáp ứng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp QCVN 19:2024/BTNMT. Các hạng mục chính gồm: Cải tạo, nâng cấp hệ thống lọc bụi tĩnh điện tại các tổ máy; lắp đặt hệ thống khử NOx; nâng cấp hệ thống khử SOx; thay thế các quạt khói bằng thiết bị sử dụng biến tần. Đồng thời, các hệ thống phụ trợ và phòng cháy, chữa cháy liên quan cũng được đầu tư, cải tạo đồng bộ.

Các giải pháp kỹ thuật được nghiên cứu, thẩm tra trên cơ sở những công nghệ xử lý khí thải đang được ứng dụng phổ biến tại các nhà máy nhiệt điện than trên thế giới. Qua đó, nâng cao khả năng xử lý bụi và các thành phần khí thải phát sinh trong quá trình sản xuất điện.

Lãnh đạo Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh và các nhà thầu thực hiện nghi thức ký kết Hợp đồng EPC của Dự án Cải tạo, nâng cấp hệ thống khí thải Nhà máy Nhiệt điện Quảng Ninh.

Theo ông Nguyễn Việt Dũng, Tổng Giám đốc Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh, trong quá trình vận hành, để bảo đảm các yêu cầu về môi trường, nhà máy có thời điểm phải giảm công suất xuống mức 230MW hoặc thấp hơn. Việc này khiến sản lượng điện giảm khoảng 5-6 triệu kWh/ngày, tương đương phần công suất của một tổ máy trên 300MW.

Cụ thể, ở thời điểm huy động công suất cao, sản lượng điện của nhà máy đạt khoảng 28 triệu kWh/ngày, trong khi khi phải giảm tải chỉ còn khoảng 22-23 triệu kWh/ngày. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải đầu tư cải tạo hệ thống xử lý khí thải, vừa đáp ứng các quy định về môi trường, vừa nâng cao khả năng huy động công suất của nhà máy.

Dự kiến, dự án hoàn thành trong năm 2027. Sau khi đưa vào vận hành, nồng độ bụi sau hệ thống lọc bụi tĩnh điện (ESP) được kiểm soát ở mức 20mg/Nm³, góp phần bảo đảm khí thải sau ống khói đáp ứng QCVN 19:2024/BTNMT, tạo điều kiện duy trì hoạt động ổn định trong giai đoạn tiếp theo.

Nâng hiệu suất thiết bị, giảm tiêu hao nhiên liệu

Cùng với đầu tư hệ thống xử lý khí thải, tại Công ty Nhiệt điện Cẩm Phả - TKV, các giải pháp bảo vệ môi trường được triển khai gắn với quá trình cải tạo thiết bị, nâng cao hiệu suất và tiết kiệm nhiên liệu.

Với công suất khả dụng khoảng 670MW, chiếm gần 40% tổng công suất của Tổng Công ty Điện lực - TKV, Nhà máy Nhiệt điện Cẩm Phả giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm nguồn cung điện của đơn vị. Tuy nhiên, sau hơn 17 năm vận hành, nhiều thiết bị đã có dấu hiệu suy giảm hiệu suất, đặt ra yêu cầu phải tăng cường sửa chữa, cải tạo để duy trì khả năng phát điện và kiểm soát các chỉ tiêu tiêu hao năng lượng.

Giai đoạn 2024-2026, Công ty triển khai sửa chữa lớn 64 hạng mục thiết bị với tổng giá trị đầu tư hơn 700 tỷ đồng. Trọng tâm là khắc phục các tồn tại kỹ thuật tại hệ thống lò hơi, tua-bin, máy phát; thay thế hàng nghìn mét ống sinh hơi nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố, gây dừng lò, dừng tổ máy.

Công ty đồng thời đầu tư hai tháp làm mát giải nhiệt, nạo vét và mở rộng luồng cấp nước tuần hoàn nhằm nâng cao hiệu quả làm mát bình ngưng. Giải pháp này góp phần khắc phục tình trạng các tổ máy phải giảm tải vào mùa hè do nhiệt độ nước biển tăng cao. Trong giai đoạn 2027-2028, doanh nghiệp dự kiến tiếp tục thay thế hệ thống bình gia nhiệt cao áp, hạ áp để tối ưu chu trình nhiệt, nâng cao hiệu suất phát điện.

Công ty Nhiệt điện Cẩm Phả đặt mục tiêu phát điện 3,8-4 tỷ kWh/năm, đóng góp khoảng 20 tỷ kWh cho hệ thống trong giai đoạn 2026-2030.

Ông Dương Hồng Hải, Phó Giám đốc Công ty Nhiệt điện Cẩm Phả, cho biết việc sửa chữa, cải tạo thiết bị không chỉ nâng cao độ tin cậy trong vận hành mà còn góp phần giảm suất tiêu hao nhiên liệu trên mỗi kWh điện sản xuất. Khi hiệu suất thiết bị được cải thiện, lượng than sử dụng để tạo ra cùng một sản lượng điện sẽ giảm, qua đó hạn chế chất thải và khí thải phát sinh trong quá trình đốt nhiên liệu.

Đáng chú ý, để đáp ứng QCVN 19:2024/BTNMT, Công ty đang chuẩn bị đầu tư bổ sung hệ thống khử lưu huỳnh chuyên sâu (FGD), hướng tới giảm nồng độ SO₂ trong khí thải.

Không chỉ tập trung xử lý khí thải ở công đoạn cuối, Nhiệt điện Cẩm Phả còn đặt mục tiêu giảm tiêu hao năng lượng ngay trong quá trình sản xuất. Theo đó, Công ty phấn đấu đưa suất tiêu hao nhiệt xuống dưới 2.673 kcal/kWh, tỷ lệ điện tự dùng dưới 11,8% và suất tiêu hao đá vôi khử lưu huỳnh dưới 0,037kg/kWh.

Giai đoạn 2027-2030, doanh nghiệp dự kiến từng bước thay thế các động cơ tự dùng công suất lớn bằng động cơ hiệu suất cao tiêu chuẩn IE3; nghiên cứu lắp đặt biến tần cho hệ thống quạt khói, quạt gió; tận dụng mái nhà xưởng để phát triển điện mặt trời áp mái phục vụ nhu cầu điện tự dùng. Hệ thống chiếu sáng cũng được định hướng chuyển đổi sang đèn LED nhằm tiết kiệm điện năng.

Công ty đặt mục tiêu duy trì sản lượng phát điện từ 3,8-4 tỷ kWh/năm, đóng góp khoảng 20 tỷ kWh cho hệ thống điện trong giai đoạn 2026-2030.

Từ đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý khí thải đến cải tạo thiết bị, tối ưu hóa quy trình sản xuất, các nhà máy nhiệt điện tại Quảng Ninh đang từng bước triển khai những giải pháp kiểm soát phát thải theo hướng đồng bộ. Đây không chỉ là yêu cầu để đáp ứng các quy chuẩn môi trường mới mà còn là điều kiện quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo đảm nguồn cung điện ổn định và giảm tác động đến môi trường trong quá trình phát triển công nghiệp.