Quảng Ninh đánh thức giá trị di sản, mở rộng không gian kinh tế đêm

Đánh thức di sản trong không gian đêm

Sở hữu hệ thống di sản thiên nhiên, văn hóa đặc sắc cùng hạ tầng du lịch ngày càng hoàn thiện, Quảng Ninh có nhiều lợi thế để phát triển những sản phẩm du lịch đêm mang bản sắc riêng.

Một trong những sản phẩm tạo dấu ấn là tour tham quan Bảo tàng Quảng Ninh về đêm. Trong không gian kiến trúc hiện đại bên bờ vịnh Hạ Long, những câu chuyện về lịch sử khai thác than, văn hóa biển và đời sống cư dân vùng mỏ được tái hiện qua một cách tiếp cận mới. Ánh sáng nghệ thuật, công nghệ trình chiếu, hoạt động tương tác cùng hình thức kể chuyện sáng tạo mang đến diện mạo khác biệt cho các hiện vật, giúp lịch sử trở nên gần gũi, sinh động hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ và du khách quốc tế.

Các hoạt động sôi động được liên tục tổ chức, tăng sức hút cho hành trình tham quan Bảo tàng đêm.

Tại Hạ Long, bức tranh kinh tế đêm ngày càng đa dạng với sự xuất hiện của nhiều sản phẩm giải trí mới. Nổi bật là VUI-Fest Hạ Long, không gian tái hiện hình ảnh thương cảng sầm uất bên bờ vịnh di sản. Hàng chục gian hàng ẩm thực, mua sắm, các chương trình nghệ thuật đường phố, hoạt động tương tác và trình diễn công nghệ 3D Mapping tạo nên không khí lễ hội kéo dài từ chiều tối đến khuya.

Những màn pháo hoa nghệ thuật định kỳ bên bờ vịnh Hạ Long cũng trở thành điểm nhấn, góp phần làm phong phú hành trình khám phá thành phố khi đêm xuống.

Cùng với đó, phố đi bộ Bãi Cháy, chợ đêm, các tuyến du thuyền ngắm vịnh về đêm, chương trình biểu diễn nghệ thuật và những sự kiện quy mô lớn đang mở rộng lựa chọn cho du khách. Mỗi sản phẩm mang một sắc thái riêng, kết nối các hoạt động tham quan, thưởng thức, giải trí và mua sắm trong cùng một hành trình.

Màn thủy diễn thuyền buồm đỏ về đêm vô cùng độc đáo trên vịnh Hạ Long.

Điểm đáng chú ý là giá trị của du lịch đêm không chỉ nằm ở sức hấp dẫn của từng chương trình hay số lượng người tham dự, mà còn ở hiệu ứng lan tỏa đến toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ. Khi du khách ở lại lâu hơn, nhu cầu lưu trú, ăn uống, vận chuyển, mua sắm và trải nghiệm cũng tăng theo. Khách sạn, nhà hàng, cơ sở kinh doanh dịch vụ, cửa hàng lưu niệm và các đơn vị vận tải đều có thêm cơ hội mở rộng hoạt động, gia tăng doanh thu.

Từ kinh tế đêm đến kinh tế di sản

Tháng 9/2023, Quảng Ninh phê duyệt Đề án thí điểm phát triển kinh tế ban đêm tại 6 địa phương gồm Hạ Long, Móng Cái, Cẩm Phả, Đông Triều, Vân Đồn và Cô Tô. 

Sau hơn hai năm triển khai, nhiều sản phẩm, không gian văn hóa, giải trí và thương mại từng bước được hình thành, đặt nền móng cho việc mở rộng các hoạt động kinh tế sau hoàng hôn.

Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng bộc lộ những hạn chế cần được nhìn nhận để có hướng phát triển phù hợp. 

Bên cạnh đó, hạ tầng phục vụ kinh tế đêm cần được đầu tư đồng bộ hơn, từ giao thông công cộng, bãi đỗ xe, chiếu sáng nghệ thuật đến nhà vệ sinh công cộng và hệ thống chỉ dẫn. Các vấn đề về quản lý tiếng ồn, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh trật tự và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng đặt ra yêu cầu về một phương thức quản lý chuyên nghiệp, có tính dài hạn.

Từ thực tiễn đó, Quảng Ninh đang hướng tới một cách tiếp cận có chiều sâu hơn: Kết hợp kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa và du lịch đêm thành một hệ sinh thái thống nhất.

 Concert countdown 2026 "Quảng Ninh - Chào năm mới 2026" thu hút 50.000 người dân và du khách tham dự.

Một dấu mốc đáng chú ý trong định hướng này là ngày 13/5/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1625/QĐ-UBND phê duyệt đề cương Đề án phát triển kinh tế di sản, sản phẩm du lịch đêm và công nghiệp văn hóa tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đây là bước chuyển trong tư duy khai thác tài nguyên văn hóa, từ phát triển những dịch vụ du lịch đơn lẻ sang kiến tạo các sản phẩm có hàm lượng sáng tạo cao, gắn với bản sắc địa phương và khả năng gia tăng giá trị kinh tế.

Theo định hướng này, di sản sẽ giữ vai trò trung tâm, công nghiệp văn hóa là phương thức chuyển hóa các giá trị di sản thành sản phẩm sáng tạo, còn kinh tế đêm trở thành không gian mở rộng hoạt động trải nghiệm và tiêu dùng.

Đêm di sản không chỉ là câu chuyện thắp sáng những không gian văn hóa hay kéo dài thời gian phục vụ du khách. Đó còn là hành trình chuyển hóa tài nguyên thành sản phẩm, bản sắc thành thương hiệu và trải nghiệm thành giá trị gia tăng.