Quảng Ninh: Đánh thức 'mỏ vàng' di sản, tạo động lực tăng trưởng từ công nghiệp văn hóa

Quảng Ninh đang từng bước khai thác lợi thế di sản, phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa giàu sức sáng tạo. Từ những concert quy mô lớn đến show diễn...

Từ concert quy mô lớn đến sản phẩm du lịch mới

Cuối tháng 10/2025, Quảng trường 30/10, bên bờ vịnh Hạ Long, trở thành tâm điểm của đại tiệc âm nhạc quy mô lớn với chương trình Hạ Long Concert 2025 chủ đề "Hào khí di sản - Bừng sáng tương lai". 

Sự kiện thu hút khoảng 30.000 khán giả trực tiếp cùng hàng triệu lượt theo dõi trực tuyến, tạo dấu ấn trong chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch chào mừng kỷ niệm 63 năm Ngày thành lập tỉnh Quảng Ninh.

Quảng Ninh đang từng bước khai thác lợi thế di sản, phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa giàu sức sáng tạo.

Quảng Ninh đang từng bước khai thác lợi thế di sản, phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa giàu sức sáng tạo.

Không chỉ là một chương trình nghệ thuật được đầu tư công phu, sự kiện còn cho thấy hướng tiếp cận mới của địa phương trong khai thác giá trị văn hóa: Đưa nghệ thuật biểu diễn trở thành sản phẩm du lịch có sức hút, khả năng lan tỏa và tạo giá trị kinh tế.

Từ dấu mốc này, Quảng Ninh từng bước định hình thương hiệu điểm đến của những chương trình âm nhạc quy mô lớn, được tổ chức chuyên nghiệp, kết hợp giữa nghệ thuật đương đại với bản sắc văn hóa biển và văn hóa Vùng mỏ.

Nhiều chương trình tiếp tục nối dài sức hút như concert kỷ niệm 89 năm Ngày Truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than với khoảng 30.000 người tham dự; chương trình countdown dịp cuối năm quy mô khoảng 50.000 người; concert chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với quy mô tương tự.

Đặc biệt, chương trình nghệ thuật khai mạc Carnaval Hạ Long 2026 thu hút khoảng 80.000 người tham dự. Các chương trình nghệ thuật chào mừng Quảng Ninh trở thành thành phố cũng được tổ chức với quy mô lớn, kết hợp nhiều hình thức trình diễn hiện đại như drone light, 3D mapping và các tiết mục nghệ thuật đặc sắc.

Đáng kể, chương trình nghệ thuật "Quảng Ninh - Thành phố rạng rỡ tương lai" tổ chức vào tối 28/8 vừa qua - một sự kiện điểm nhấn của chuỗi sự kiện chào mừng Quảng Ninh trở thành thành phố và kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công 19.8 (1945 - 2026), Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2/9 (1945 - 2026) đã xác lập kỷ lục Việt Nam về số khán giả tham dự trực tiếp đông nhất Việt Nam.

Chương trình nghệ thuật khai mạc Carnaval Hạ Long 2026 thu hút khoảng 80.000 người tham dự.

Chương trình nghệ thuật khai mạc Carnaval Hạ Long 2026 thu hút khoảng 80.000 người tham dự.

Điểm chung của những chương trình này là không gian biểu diễn được đầu tư chuyên nghiệp, kết hợp công nghệ sân khấu hiện đại với cảnh quan đặc trưng của vùng di sản. 

Việc lựa chọn Quảng trường 30/10 bên bờ vịnh Hạ Long làm địa điểm tổ chức tạo nên lợi thế riêng, khi cảnh quan di sản thiên nhiên thế giới trở thành một phần của không gian trình diễn.

Sự kết hợp giữa âm thanh, ánh sáng, công nghệ sân khấu và sức sáng tạo nghệ thuật không chỉ mang đến trải nghiệm mới cho công chúng mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa đến các hoạt động dịch vụ. 

Du khách đến xem biểu diễn có thêm nhu cầu lưu trú, ăn uống, tham quan và sử dụng các dịch vụ du lịch trước, trong và sau sự kiện.

Thực tế này cho thấy, các chương trình nghệ thuật phục vụ nhiệm vụ chính trị, kỷ niệm đang được tiếp cận theo hướng mới. Thay vì chỉ diễn ra trong khuôn khổ một sự kiện, những đêm nhạc quy mô lớn có thể trở thành sản phẩm du lịch độc lập, góp phần thu hút thị trường, tạo hiệu ứng truyền thông và thúc đẩy kinh tế địa phương.

Không dừng lại ở concert, Quảng Ninh còn duy trì và tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật có quy mô, sức lan tỏa như: Liên hoan phát thanh toàn quốc năm 2026, Khai mạc cuộc thi Miss World lần thứ 73, Liên hoan Tuyên truyền lưu động toàn quốc năm 2026; chương trình Nhạc hội Viettel Y - Fest 2026 - Hòa nhịp thấu cảm.

Cùng với đó là các show diễn nghệ thuật, festival áo dài, múa rối nước, biểu diễn nghệ thuật đường phố tại khu du lịch Bãi Cháy, các tuyến phố đi bộ và trên du thuyền. Những hoạt động này góp phần đa dạng hóa trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách và từng bước hình thành các sản phẩm du lịch về đêm.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp tư nhân cũng bắt đầu tham gia sâu hơn vào quá trình hình thành sản phẩm công nghiệp văn hóa. Tiêu biểu là show diễn thực cảnh "Đi tìm dấu ngọc" tại hang Ngọc Rồng, phường Cẩm Phả.

Chương trình kết hợp nghệ thuật biểu diễn với công nghệ đa phương tiện, âm thanh, ánh sáng hiện đại trong không gian hang động tự nhiên. Các màn múa lửa, vũ đạo cùng yếu tố văn hóa bản địa tạo nên trải nghiệm đa giác quan, khai thác cảnh quan và giá trị văn hóa theo cách thức mới.

Anh Trần Ngọc Linh, Giám đốc Công ty Du lịch KATA TRAVEL cho biết, hằng năm doanh nghiệp đều tổ chức các đoàn khách đến Quảng Ninh tham quan. Tuy nhiên, từ năm 2025, sự xuất hiện của những sản phẩm mới như các concert với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng đã tạo thêm sức hút cho điểm đến.

Theo anh Linh, việc kết hợp tham quan vịnh Hạ Long với thưởng thức các chương trình âm nhạc mang đến trải nghiệm độc đáo, khác biệt cho du khách, góp phần làm phong phú hành trình khám phá Quảng Ninh.

Không dừng lại ở concert, Quảng Ninh còn duy trì và tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật có quy mô, sức lan tỏa thu hút hàng nghìn du khách.

Không dừng lại ở concert, Quảng Ninh còn duy trì và tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật có quy mô, sức lan tỏa thu hút hàng nghìn du khách.

Bên cạnh các chương trình biểu diễn, hoạt động bắn pháo hoa "Vịnh pháo hoa" và show nhạc nước "Halo Bay Show" bên bờ vịnh Hạ Long cũng đang góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, giải trí của người dân và du khách.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó giám Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh, riêng lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn đã mang lại doanh thu tăng từ khoảng 1,5 tỷ đồng năm 2019 lên gần 16 tỷ đồng năm 2023. 

Doanh thu của các doanh nghiệp từ hoạt động nghệ thuật biểu diễn năm 2025: trên 22 tỷ; 2026: trên 37 tỷ. Năm 2026, thành phố tổ chức trên 360 sự kiện kích cầu, xúc tiến, quảng bá, trong đó 19 sự kiện cấp quốc gia, quốc tế.

Một số mô hình biểu diễn mới như show âm nhạc trên du thuyền, nghệ thuật đường phố, lễ hội ánh sáng và trình diễn thực cảnh bước đầu được thương mại hóa, gắn với phát triển kinh tế ban đêm. 

Đây là tín hiệu cho thấy công nghiệp văn hóa đang từng bước hình thành hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ mới tại địa phương.

Đánh thức tiềm năng di sản, tạo động lực tăng trưởng mới

Trong cấu trúc mô hình tăng trưởng mới, Quảng Ninh xác định công nghiệp văn hóa là một trong những hướng đi quan trọng nhằm chuyển hóa tài nguyên di sản thành các sản phẩm dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Nghị quyết số 30-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định mục tiêu phát triển Quảng Ninh trở thành trung tâm du lịch kết nối khu vực và thế giới, trung tâm công nghiệp văn hóa và du lịch biển đảo đẳng cấp. 

Cùng với đó, Chương trình hành động của tỉnh thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng nền văn hóa giàu bản sắc Quảng Ninh, gắn với phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, kinh tế đêm và kinh tế đô thị.

Quảng Ninh xác định công nghiệp văn hóa là một trong những hướng đi quan trọng nhằm chuyển hóa tài nguyên di sản thành các sản phẩm dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Quảng Ninh xác định công nghiệp văn hóa là một trong những hướng đi quan trọng nhằm chuyển hóa tài nguyên di sản thành các sản phẩm dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó giám Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh cũng cho biết, địa phương đã ban hành Quyết định phê duyệt Đề án phát triển kinh tế di sản, sản phẩm du lịch đêm và công nghiệp văn hóa thành phố đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045.

Mục tiêu là đưa kinh tế di sản, sản phẩm du lịch đêm và công nghiệp văn hóa trở thành trục động lực tăng trưởng mới. Định vị Quảng Ninh trở thành trung tâm văn hóa, biểu diễn nghệ thuật của cả nước và điểm đến hàng đầu Châu Á về du lịch di sản và kinh tế ban đêm, đảm bảo phát triển kinh tế bền vững và chuyển đổi xanh. 

Theo định hướng của đề án, đến năm 2030, công nghiệp văn hóa phấn đấu đóng góp trực tiếp từ 5 - 7% GRDP của tỉnh; trở thành động lực quan trọng kiến tạo các trải nghiệm du lịch ban đêm đẳng cấp. Quảng Ninh cũng đặt mục tiêu hình thành 08 không gian kinh tế di sản; 06 khu vực phát triển kinh tế đêm trọng điểm.

Để hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh tập trung phát triển những lĩnh vực có lợi thế như du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thủ công mỹ nghệ, du lịch đêm, văn hóa ẩm thực và tổ chức sự kiện. Đây đều là những lĩnh vực có khả năng kết nối trực tiếp với hệ thống tài nguyên du lịch, di sản và dịch vụ sẵn có của địa phương.

Bên cạnh việc đầu tư các chương trình biểu diễn, Quảng Ninh cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế thu hút doanh nghiệp sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực nghệ thuật, xây dựng sản phẩm có bản sắc riêng và nâng cao khả năng thương mại hóa.

Bên cạnh việc đầu tư các chương trình biểu diễn, Quảng Ninh cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế thu hút doanh nghiệp sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực nghệ thuật, xây dựng sản phẩm có bản sắc riêng và nâng cao khả năng thương mại hóa.

Một trong những hướng đi đáng chú ý là ứng dụng công nghệ số vào quản lý, quảng bá và khai thác các sản phẩm văn hóa. Quảng Ninh bước đầu triển khai số hóa hồ sơ di sản, hiện vật bảo tàng; xây dựng bản đồ số du lịch; phát triển hệ thống vé điện tử; ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), 3D mapping trong trưng bày và trình diễn.

Việc ứng dụng công nghệ không chỉ đổi mới phương thức quản lý, quảng bá và tiêu dùng sản phẩm văn hóa mà còn mở ra khả năng hình thành các mô hình công nghiệp văn hóa số, kinh tế trải nghiệm mới. 

Đây cũng là nền tảng để giá trị di sản tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ và du khách quốc tế.

Tuy nhiên, để công nghiệp văn hóa thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững, việc tổ chức các sự kiện quy mô lớn cần được đặt trong chiến lược tổng thể, có sự liên kết giữa các ngành, lĩnh vực và chủ thể tham gia.

Bên cạnh việc đầu tư các chương trình biểu diễn, Quảng Ninh cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế thu hút doanh nghiệp sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực nghệ thuật, xây dựng sản phẩm có bản sắc riêng và nâng cao khả năng thương mại hóa. 

Đặc biệt, cần gắn khai thác di sản với bảo tồn các giá trị văn hóa, thiên nhiên, bảo đảm hài hòa giữa phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa và gìn giữ tài nguyên.

Từ lợi thế di sản thiên nhiên thế giới, hệ thống di tích, danh thắng đến bản sắc văn hóa Vùng mỏ, Quảng Ninh đang có nhiều điều kiện để phát triển công nghiệp văn hóa thành một ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao. 

Khi các giá trị di sản được chuyển hóa thành những sản phẩm sáng tạo, có sức cạnh tranh và khả năng lan tỏa, "mỏ vàng" văn hóa sẽ trở thành nguồn lực quan trọng, góp phần mở rộng không gian tăng trưởng và nâng tầm vị thế của địa phương.

Văn Đạt

Nguồn Xây Dựng: https://baoxaydung.vn/quang-ninh-danh-thuc-mo-vang-di-san-tao-dong-luc-tang-truong-tu-cong-nghiep-van-hoa-192261120094244833.htm