Quảng Trị gỡ vướng giải tỏa công suất, thúc đẩy các dự án năng lượng

Tuy nhiên, hạ tầng truyền tải hiện chưa đáp ứng yêu cầu đấu nối, truyền tải và giải tỏa công suất nguồn điện ngày càng tăng. Tỉnh đang đề xuất bổ sung, nâng cấp hệ thống lưới điện truyền tải, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, đất đai, giải phóng mặt bằng và năng lực tài chính để thúc đẩy tiến độ các dự án năng lượng.

Nguồn điện tăng nhanh, áp lực giải tỏa lớn

Dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I công suất 1.403 MW đã đạt 99,55% tiến độ tổng thể; dự kiến tổ máy số 1 vận hành thương mại vào tháng 11/2026 và tổ máy số 2 vào tháng 12/2026.

Theo Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị, về nhiệt điện, tỉnh có 6 dự án với tổng công suất 7.563 MW. Trong đó, 5 dự án với tổng công suất 6.063 MW dự kiến vận hành trong giai đoạn 2025-2030 và một dự án công suất 1.500 MW dự kiến vận hành giai đoạn 2031-2035.

Đáng chú ý, Dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I công suất 1.403 MW do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư đã đạt 99,55% tiến độ tổng thể. Ngày 13/8, tổ máy số 1 vận hành chạy thử đạt công suất định mức 702 MW; dự kiến vận hành thương mại vào tháng 11/2026 và tổ máy số 2 vào tháng 12/2026.

Đối với điện gió, tổng công suất được phân bổ trong Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII là 4.614 MW. Hiện có 24 dự án đã vận hành với tổng công suất 1.102,2 MW; 34 dự án với tổng công suất 2.805,5 MW được đưa vào Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII và Kế hoạch thực hiện quy hoạch; 19 dự án với tổng công suất 706,3 MW có trong Quy hoạch tỉnh điều chỉnh.

Trong số các dự án đang triển khai, 8 dự án điện gió với tổng công suất 316 MW đã được cấp chủ trương đầu tư từ năm 2020-2021 nhưng chậm tiến độ.

Quảng Trị hiện có 4 dự án điện mặt trời đang vận hành với tổng công suất 159,2 MW. Giai đoạn 2025-2030, tỉnh được phân bổ 750 MW; đến nay có 2 dự án, tổng công suất 200 MW, được phê duyệt chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư. Ngoài ra, 7 dự án với tổng công suất 400 MW đang được các cơ quan chức năng thẩm định chủ trương đầu tư.

Theo Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị, quy mô nguồn điện tăng nhanh trong khi nhu cầu phụ tải tại chỗ còn hạn chế, đặt ra yêu cầu đầu tư đồng bộ hệ thống lưới điện để bảo đảm khả năng đấu nối, truyền tải và giải tỏa công suất.

Đối với thủy điện, tổng công suất được phê duyệt trước năm 2025 là 296,5 MW; trong đó 11 dự án với tổng công suất 181,5 MW đã vận hành. Có 8 dự án, tổng công suất 115 MW, đã được cấp chủ trương đầu tư nhưng đang chậm tiến độ.

Theo Sở Công Thương, quy mô nguồn điện tăng nhanh trong khi nhu cầu phụ tải tại chỗ còn hạn chế, đặt ra yêu cầu đầu tư đồng bộ hệ thống lưới điện nhằm bảo đảm khả năng đấu nối, truyền tải và giải tỏa công suất. Theo quy hoạch nguồn điện miền Trung đến năm 2030, riêng Quảng Trị cần truyền tải khoảng 13.700 MW.

Ông Hồ Xuân Hòe, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị cho biết, một trong những khó khăn lớn hiện nay là khả năng giải tỏa công suất. Hệ thống đường dây 500 kV truyền tải điện ra phía Bắc từ Hà Tĩnh trở ra đang gần đầy tải; các tuyến đường dây 220 kV hiện hữu có mức mang tải cực đại trên 67%.

Theo Tổng công ty Điện lực miền Trung, giai đoạn 2026-2030, nguồn điện đấu nối vào lưới 110 kV dự kiến tăng hơn 2.400 MW, nâng tổng công suất lên khoảng 3.000 MW. Quy mô này có thể gây quá tải các tuyến 110 kV Đông Hà - Lao Bảo, Đông Hà - Đồng Hới, Tuyên Hóa - Sông Gianh và Ba Đồn - Đồng Hới.

Sở Công Thương cho biết, các dự án điện gió, điện mặt trời đấu nối vào lưới 110 kV phải được xem xét tổng thể cùng các nguồn điện trong Quy hoạch tỉnh điều chỉnh. Với phương án đấu nối hiện nay, nhiều dự án có nguy cơ gây quá tải các tuyến đường dây, trạm biến áp 110 kV, gây khó khăn trong việc xem xét, quyết định chủ trương đầu tư các dự án điện gió.

Đề xuất bổ sung lưới điện truyền tải

Hạ tầng truyền tải điện tại Quảng Trị chưa đáp ứng yêu cầu giải tỏa công suất nguồn điện ngày càng tăng, khi các tuyến đường dây 500 kV từ Hà Tĩnh trở ra gần đầy tải và nhiều tuyến 220 kV có mức mang tải cao.

Trước yêu cầu giải tỏa công suất ngày càng lớn, UBND tỉnh Quảng Trị đã có văn bản kiến nghị Bộ Công Thương điều chỉnh phương án đấu nối một số dự án nguồn điện và bổ sung các công trình lưới điện truyền tải trong giai đoạn 2026-2030.

Theo ông Lê Hồng Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, qua tổng hợp ý kiến của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Công ty Truyền tải điện 2 và Tổng công ty Điện lực miền Trung cho thấy, hệ thống đường dây, trạm biến áp phục vụ đấu nối, truyền tải và giải tỏa công suất hiện chưa thực sự đồng bộ với quy mô nguồn điện đã được quy hoạch và tiềm năng phát triển các nguồn điện trên địa bàn.

Thực tế này đang đặt ra yêu cầu phải phát triển hạ tầng truyền tải đi trước một bước. Nếu nguồn điện tiếp tục được đầu tư nhưng lưới điện không được nâng cấp, mở rộng đồng bộ, khả năng tiếp nhận, truyền tải và giải tỏa công suất sẽ trở thành điểm nghẽn đối với tiến độ các dự án, đồng thời ảnh hưởng đến việc khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng của tỉnh.

UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị Bộ Công Thương chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị liên quan nghiên cứu, đầu tư, đẩy nhanh tiến độ các công trình lưới điện truyền tải, đáp ứng các nguồn điện đã có trong Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, Quy hoạch tỉnh điều chỉnh và các dự án đề xuất bổ sung sau khi rà soát.

Tỉnh đồng thời đề nghị nghiên cứu, đẩy nhanh đầu tư đường dây truyền tải điện một chiều siêu cao áp và trạm chuyển đổi điện một chiều siêu cao áp trong giai đoạn 2026-2030, nhằm tăng cường năng lực truyền tải công suất lớn, nâng cao khả năng liên kết hệ thống và giải tỏa công suất các nguồn năng lượng trên địa bàn.

Các công trình lưới điện trọng điểm được Quảng Trị đề xuất bổ sung gồm: Trạm biến áp 500 kV Lệ Thủy Quảng Trị và đường dây 500 kV đấu nối; Trạm biến áp 500 kV Bắc Quảng Trị và đường dây đấu nối; Trạm biến áp 500 kV Nhà máy điện gió Sơn Trạch và đường dây đấu nối; đường dây 500 kV Lao Bảo (Hướng Hóa) - Quỳnh Lưu (Nghệ An), cùng các tuyến đường dây 500 kV, 220 kV cần nâng cấp, cải tạo để tăng khả năng giải tỏa công suất các dự án nguồn điện khu vực phía Bắc tỉnh.

Đối với khu vực phía Nam, tỉnh đề nghị bổ sung máy biến áp và xây dựng các ngăn lộ 220 kV tại Trạm biến áp 500 kV Quảng Trị 2; mở rộng các ngăn lộ 220 kV tại Trạm biến áp 500 kV Lao Bảo (Hướng Hóa).

Theo UBND tỉnh Quảng Trị, việc sớm quy hoạch, đầu tư đồng bộ các công trình lưới điện sẽ nâng cao năng lực tiếp nhận, truyền tải và giải tỏa công suất, hạn chế nguy cơ quá tải, nghẽn công suất; bảo đảm lưới điện đi trước một bước, đồng bộ với tiến độ phát triển nguồn điện.
Tháo gỡ dự án chậm tiến độ

Trước áp lực giải tỏa công suất ngày càng lớn, UBND tỉnh Quảng Trị kiến nghị Bộ Công Thương điều chỉnh phương án đấu nối và bổ sung các công trình lưới điện truyền tải giai đoạn 2026 - 2030.

Bên cạnh điểm nghẽn về lưới điện, các dự án năng lượng chậm tiến độ còn gặp khó khăn về giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai, điều chỉnh chủ trương đầu tư, cấp phép chuyên ngành, năng lực tài chính và sự phối hợp giữa các bên.

UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị Bộ Công Thương chỉ đạo Cục Điện lực đẩy nhanh các thủ tục liên quan Dự án Đường dây 500 kV Lao Bảo -Trạm cắt 500 kV Quảng Trị 2; tháo gỡ các vấn đề về hợp đồng mua bán điện, cơ chế giá điện và phân bổ rủi ro đối với Dự án LNG Hải Lăng giai đoạn 1 công suất 1.500 MW.

Tỉnh đồng thời đề nghị rà soát năng lực tài chính, nguồn vốn và khả năng hoàn thành của các dự án năng lượng chậm tiến độ; yêu cầu chủ đầu tư cam kết về nguồn vốn, tín dụng và tiến độ thực hiện.

Các cơ quan chức năng tỉnh được giao đẩy nhanh xử lý hồ sơ chấp thuận chủ trương đầu tư; tháo gỡ vướng mắc về thu hồi, giao, cho thuê và chuyển mục đích sử dụng đất, giải phóng mặt bằng và sử dụng rừng đối với các dự án đang triển khai.

Với mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực miền Trung vào năm 2030, Quảng Trị đang đứng trước yêu cầu phát triển đồng bộ cả nguồn điện và hạ tầng truyền tải. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn về lưới điện, thủ tục, mặt bằng và nguồn lực tài chính sẽ quyết định khả năng đưa các dự án vào vận hành đúng tiến độ, nâng cao năng lực truyền tải, giải tỏa công suất và phát huy hiệu quả tiềm năng năng lượng của tỉnh.