Quốc gia châu Mỹ đón cơ hội từ Trung Quốc, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường dầu mỏ

Hướng tới vị thế mới

Diễn biến trên cho thấy cuộc đua tìm kiếm các nguồn cung dầu thay thế đang nóng lên trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn dòng chảy dầu từ khu vực. Những biến động trên thị trường dầu mỏ có thể kéo theo những thay đổi đáng kể về giá xăng dầu, nhiên liệu đun nấu và chi phí năng lượng đối với người tiêu dùng trên toàn thế giới.

Một xe tải tại Nhà máy lọc dầu Paulínia (Replan) của Tập đoàn Dầu khí Brazil (Petrobras), bang São Paulo, Brazil. (Nguồn: Getty Images)

Trong bối cảnh đó, việc Trung Quốc tăng cường quan hệ thương mại với Brazil, nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latinh không phải là xu hướng mới. Trong hai thập kỷ qua, nền kinh tế lớn nhất châu Á ngày càng mở rộng sự hiện diện tại khu vực vốn từ lâu được coi là “sân sau” của Mỹ. Tuy nhiên, những biến động trên thị trường năng lượng đang tạo thêm động lực cho quan hệ thương mại giữa hai nước, đặc biệt trong lĩnh vực dầu mỏ.

Sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa, nhu cầu tìm kiếm các nguồn cung dầu thay thế của Trung Quốc gia tăng đáng kể. Việc tuyến hàng hải quan trọng này bị phong tỏa đã khiến lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc giảm khoảng 40% trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 5, buộc Bắc Kinh phải đẩy mạnh tìm kiếm các nguồn cung mới, trong đó có Brazil.

Nhu cầu gia tăng từ Trung Quốc đã góp phần thúc đẩy sản lượng dầu thô của Brazil lên mức kỷ lục 4,5 triệu thùng/ngày trong tháng 6, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đà tăng của giá dầu, giá trị xuất khẩu dầu của Brazil sang Trung Quốc trong nửa đầu năm nay cũng tăng hơn gấp đôi, lên mức kỷ lục 15,1 tỷ USD, theo Hội đồng kinh doanh Brazil-Trung Quốc.

Một nhà máy lọc dầu hoạt động 24 giờ mỗi ngày tại Rio de Janeiro, Brazil. (Nguồn: Getty Images)

Trước vai trò ngày càng lớn của Brazil trong việc đáp ứng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu, chính phủ nước này cũng nhận thức rõ tầm quan trọng chiến lược của việc mở rộng sản xuất. Bộ trưởng Mỏ và Năng lượng Brazil Alexandre Silveira cho rằng, trong bối cảnh “bất ổn địa chính trị và rủi ro gia tăng trên các tuyến vận tải quốc tế chủ chốt”, việc mở rộng sản xuất dầu “có ý nghĩa chiến lược lớn hơn”.

Theo ông Alexandre Silveira, Brazil đang hướng tới vị thế là một “nhà cung cấp năng lượng ổn định, an toàn và đáng tin cậy” cho thị trường quốc tế.

“Tấm hộ chiếu cho tương lai”

Bản đồ các lô thăm dò dầu khí ngoài khơi Brazil tại khu vực Vành đai Xích đạo. (Nguồn: Petrobras)

Tiềm năng trở thành nguồn cung dầu thay thế của Brazil không chỉ đến từ nhu cầu gia tăng của thị trường quốc tế, mà còn được củng cố bởi nguồn tài nguyên dầu mỏ dồi dào trong nước.

Năm 2006, Brazil phát hiện các mỏ dầu có trữ lượng lớn ngoài khơi. Tuy nhiên, những mỏ dầu này nằm sâu dưới một lớp muối dày, khiến việc khai thác khi đó gặp nhiều thách thức về kỹ thuật và đòi hỏi chi phí cao. Đây cũng là lý do loại dầu này được gọi là dầu tiền muối.

Hiện nay, việc khai thác dầu tiền muối ngày càng hiệu quả hơn nhờ sự phát triển của công nghệ, trong khi giá dầu thô thế giới tăng mạnh do tác động của chiến tranh đang tạo thêm động lực kinh tế cho hoạt động khai thác. Hai yếu tố này được kỳ vọng sẽ giúp Brazil tiếp tục gia tăng sản lượng và xuất khẩu dầu trong những năm tới.

Nền tảng phân tích tình báo năng lượng Enverus ước tính sản lượng dầu tiền muối của Brazil có thể đạt tới 4 triệu thùng/ngày vào năm 2030.

Không dừng lại ở các mỏ dầu hiện có, Brazil tiếp tục mở rộng hoạt động thăm dò ngoài khơi. Tháng 8 vừa qua, Petrobras, tập đoàn dầu khí do Nhà nước Brazil kiểm soát, thông báo phát hiện dầu mỏ ngoài khơi khu vực được gọi là Vành đai Xích đạo, thuộc vùng biển ngoài khơi bang Amapá, gần cửa sông Amazon.

Phát hiện này được Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva đánh giá cao và gọi là “tấm hộ chiếu cho tương lai của đất nước”. Ông tuyên bố: “Nếu Tổng thống Trump muốn tiếp tục cuộc chiến với Iran và đóng cửa eo biển Hormuz, chúng tôi sẽ mở Vành đai Xích đạo cho toàn thế giới”.

Tổng thống Lula da Silva trong chuyến thăm hoạt động thăm dò dầu khí ngoài khơi bang Amapá, tháng 8/2026. (Nguồn: Partido dos Trabalhadores)

Tuyên bố này cho thấy Brazil đang nhìn nhận nguồn tài nguyên dầu mỏ không chỉ dưới góc độ kinh tế, mà còn như một lợi thế chiến lược trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu ngày càng chịu tác động bởi các biến động địa chính trị.

Tập đoàn Petrobras nhấn mạnh hoạt động sản xuất và xuất khẩu của tập đoàn không phụ thuộc vào bất kỳ một sự kiện địa chính trị đơn lẻ nào. Brazil đang trở thành một lựa chọn hấp dẫn đối với những khách hàng tìm kiếm nguồn cung thay thế trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu dầu từ khu vực Trung Đông bị ảnh hưởng. “Petrobras có các tuyến vận chuyển thay thế từ khu vực xung đột, qua đó bảo đảm an toàn và mức giá cạnh tranh cho hoạt động của chúng tôi, đồng thời duy trì biên lợi nhuận”, tập đoàn cho biết.

Những lợi thế về nguồn tài nguyên, năng lực khai thác và khả năng tiếp cận các tuyến vận tải thay thế đang giúp Brazil đứng trước cơ hội hưởng lợi từ những biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.