Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng

Theo đó, với 473/474 đại biểu Quốc hội có mặt tán thành (chiếm 94,6% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Luật gồm 4 chương, 36 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2027.

Với 472/474 đại biểu Quốc hội có mặt tán thành (chiếm 94,4% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng. Luật gồm 10 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-9-2026.

Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng báo cáo Quốc hội về một số nội dung cụ thể trong hai văn bản luật. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, thay mặt Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng báo cáo Quốc hội về một số nội dung cụ thể trong hai văn bản luật.

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang nêu rõ, về mối quan hệ giữa khu vực phòng thủ cấp tỉnh và khu vực phòng thủ cấp xã, cơ chế phối hợp hiệp đồng giữa các xã liền kề và việc lấy xây dựng cấp xã làm nền tảng để bảo vệ địa phương trong nội dung sửa đổi của Luật Quốc phòng, khu vực phòng thủ cấp xã là thành phần trong khu vực phòng thủ cấp tỉnh. Chỉ huy trưởng Ban CHQS cấp xã, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS cấp tỉnh chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng và sự điều hành của chính quyền địa phương cùng cấp, là người chỉ huy thống nhất các lực lượng vũ trang địa phương trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng và trong tình trạng chiến tranh.

Chỉ huy trưởng Ban CHQS cấp xã thuộc quyền chỉ huy trực tiếp của Chỉ huy trưởng Bộ CHQS cấp tỉnh, chịu sự lãnh đạo chỉ đạo của Đảng ủy và sự điều hành của chính quyền địa phương cùng cấp, là người chỉ huy thống nhất các lực lượng vũ trang địa phương trên địa bàn trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng và trong tình trạng chiến tranh.

Các Bộ tư lệnh Quân khu và Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội đã xác định rõ cơ chế phối hợp hiệp đồng giữa các Ban CHQS cấp xã liền kề, đặt dưới sự chỉ huy, điều hành thống nhất của Bộ CHQS cấp tỉnh và của Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, cấp xã là nơi trực tiếp quán triệt, tổ chức thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, là nơi trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất cung cấp sức người sức của cho đất nước, là địa bàn được chuẩn bị từ thời bình cho cả ba thứ quân, là nơi giành giật quyết liệt với địch, là nơi tổ chức toàn dân chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Cấp xã giữ vai trò nền tảng của chiến tranh nhân dân, bảo đảm vừa đánh địch vừa sản xuất, là chỗ dựa quan trọng tạo thế cho các lực lượng chiến đấu. Do đó, khu vực phòng thủ được tổ chức theo địa bàn cấp tỉnh, cấp xã, đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt, lấy xây dựng cấp xã làm nền tảng để bảo vệ địa phương nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng bảo vệ địa phương khi có tình huống.

Về việc bố trí chính trị viên Ban CHQS cấp xã là sĩ quan chính quy, Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, Chính phủ đã tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội và bổ sung chức danh chính trị viên Ban CHQS cấp xã là sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam vào dự thảo luật nhằm tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ngay từ cơ sở. Đồng thời, rà soát và chỉnh lý nội dung tại các điều luật liên quan để bảo đảm đồng bộ thống nhất.

Đối với việc sửa đổi Luật Phòng không nhân dân, Chính phủ đề nghị giữ nguyên theo quy định tại khoản 4 điều 28 của Luật Phòng không nhân dân bởi hiện nay tàu bay không người lái, phương tiện bay khác đang được khai thác sử dụng rất phổ biến mang lại nhiều lợi ích cho phát triển kinh tế-xã hội nhưng cũng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ uy hiếp đến quốc phòng, an ninh và an toàn hàng không, trật tự an toàn xã hội. Vì vậy, cần phải có sự quản lý chặt chẽ từ nguồn nhập, sửa chữa, bảo dưỡng, sản xuất, kinh doanh, đăng ký, đào tạo và khai thác sử dụng.

Đồng thời, đề nghị giữ quy định tại phụ lục IV của Luật Đầu tư. Cụ thể, kinh doanh tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và các trang thiết bị của tàu bay không người lái, phương tiện bay khác thuộc danh mục ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện.

Bên cạnh đó, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phù hợp với quan điểm lãnh đạo của Đảng, pháp luật có liên quan, Chính phủ đã chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát các quy định về điều khoản chuyển tiếp thi hành, ngôn ngữ và kỹ thuật lập pháp, bảo đảm rõ ràng chặt chẽ và khả thi.

Đối với những ý kiến của đại biểu Quốc hội đề nghị sửa đổi một số điều của Luật Quốc phòng, Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Biên phòng, Luật Phòng không nhân dân và quản lý thiết bị bay không người lái cũng như các văn bản luật pháp khác liên quan đến lĩnh vực quốc phòng, theo Đại tướng Phan Văn Giang, đây là những chính sách lớn liên quan đến quốc phòng, an ninh, do đó, Chính phủ xin tiếp thu và sẽ nghiên cứu đánh giá tác động kỹ lưỡng và đề xuất cụ thể khi sửa đổi toàn diện các luật này trong thời gian tới.

 Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Đối với Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, dự thảo luật đã được rà soát chỉnh lý về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, giải thích từ ngữ và nguyên tắc áp dụng luật, bảo đảm tính toàn diện, thống nhất của hệ thống pháp luật, tương thích với điều ước quốc tế và phù hợp với thực tiễn.

Các quy định quản lý kiểm soát phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt được hoàn thiện theo hướng quản lý trên cơ sở rủi ro, xác định rõ căn cứ thẩm quyền và trách nhiệm của các chủ thể, không chồng chéo với pháp luật chuyên ngành, đồng thời, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các cơ quan tổ chức và cá nhân.

Các quy định về tổ chức thực hiện, cơ chế phối hợp liên ngành, chia sẻ dữ liệu, lực lượng và nguồn lực đã được rà soát, chỉnh lý, bảo đảm phân công rõ ràng, không làm phát sinh về tổ chức biên chế, các quy định về điều khoản chuyển tiếp, về việc thi hành và ngôn ngữ cũng như kỹ thuật lập pháp được rà soát chỉnh lý bảo đảm rõ ràng, chặt chẽ.

Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt là nhiệm vụ cấp thiết, có tính liên ngành, liên lĩnh vực và quốc tế sâu rộng. Việc ban hành luật sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý vững chắc để chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ, góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền an ninh quốc gia, tính mạng và sức khỏe của nhân dân, giữ vững môi trường hòa bình ổn định phục vụ phát triển đất nước nhanh và bền vững. Khẳng định trách nhiệm và cam kết nhất quán của Việt Nam trong thực hiện các điều ước quốc tế và nghị quyết có liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Tạo môi trường an toàn, minh bạch cho hợp tác đầu tư và thương mại, khoa học-công nghệ, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.