Quốc hội Pháp thông qua dự luật hoàn trả di sản thời thuộc địa

Theo AFP, Quốc hội Pháp ngày 13/4 đã thông qua dự luật đơn giản hóa quy trình hoàn trả các hiện vật văn hóa bị đưa khỏi các vùng lãnh thổ thời thuộc địa, đánh dấu điều chỉnh trong cách tiếp cận của Pháp với vấn đề lịch sử này. Dự luật đã nhận được sự đồng thuận cao tại Hạ viện sau khi được Thượng viện thông qua trước đó.

Quốc hội Pháp thông qua dự luật hoàn trả di sản thời thuộc địa. Ảnh: Getty Images

Quốc hội Pháp thông qua dự luật hoàn trả di sản thời thuộc địa. Ảnh: Getty Images

Trong nhiều thập kỷ, hệ thống pháp lý của Pháp đặt ra rào cản đáng kể đối với việc hoàn trả các hiện vật, khi nguyên tắc “bất khả chuyển nhượng” của các bộ sưu tập công buộc mỗi trường hợp phải được xử lý thông qua một đạo luật riêng biệt. Điều này khiến tiến trình hoàn trả trở nên kéo dài và mang tính cá biệt cao.

Dự luật mới được thiết kế nhằm khắc phục hạn chế nêu trên, cho phép Chính phủ thực hiện việc hoàn trả thông qua sắc lệnh hành pháp, trên cơ sở các tiêu chí và quy trình đã được xác lập. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian xử lý, đồng thời tạo ra một khuôn khổ pháp lý nhất quán hơn.

Về phạm vi áp dụng, văn bản tập trung vào các hiện vật được thu nhận trong giai đoạn từ năm 1815 đến năm 1972, khoảng thời gian gắn liền với sự mở rộng và duy trì hệ thống thuộc địa của Pháp. Bên cạnh việc đơn giản hóa thủ tục, dự luật cũng đặt ra yêu cầu tham vấn bắt buộc với các hội đồng chuyên môn và cơ quan có sự tham gia của nghị sĩ, nhằm bảo đảm tính minh bạch, tính khoa học và trách nhiệm giải trình trong từng quyết định hoàn trả. Đây là điểm cân bằng giữa nhu cầu đẩy nhanh tiến độ và yêu cầu thận trọng đối với các tài sản có giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt.

Động lực chính trị của quá trình này gắn liền với cam kết mà Tổng thống Emmanuel Macron đưa ra từ năm 2017 trong chuyến thăm Ouagadougou, Burkina Faso, nơi ông tuyên bố thúc đẩy việc đưa các di sản văn hóa châu Phi trở về nơi xuất xứ. Kể từ đó, Pháp đã từng bước triển khai một số quyết định hoàn trả mang tính biểu tượng, như việc trao lại các báu vật của Vương quốc Abomey cho Benin hay hoàn trả các hiện vật lịch sử cho Senegal và Bờ Biển Ngà. Những động thái này không chỉ mang ý nghĩa văn hóa, mà còn được xem là công cụ ngoại giao nhằm tái định hình quan hệ giữa Pháp và các quốc gia châu Phi trong bối cảnh mới.

Tuy nhiên, dự luật vẫn ghi nhận một số ý kiến khác nhau trong đời sống chính trị Pháp. Một số cho rằng phạm vi áp dụng cần được mở rộng để bao quát đầy đủ hơn các trường hợp liên quan, trong khi số khác cho rằng việc hoàn trả cần gắn với điều kiện quan hệ song phương.

Trên thực tế, số yêu cầu hoàn trả hiện còn hạn chế nhưng được dự báo sẽ tăng khi khuôn khổ pháp lý mới được triển khai. Một số đề nghị đã đến từ Algeria, Mali và Benin.

Trước đó, Pháp cũng đã ban hành các quy định riêng về hoàn trả tài sản trong Thế chiến II và hồi hương hài cốt, cho thấy xu hướng hoàn thiện chính sách đối với các vấn đề di sản.

HÙNG LÂM

Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/quoc-hoi-phap-thong-qua-du-luat-hoan-tra-di-san-thoi-thuoc-dia-3332552.html