Quốc hội sẽ giám sát việc thực hiện nhiều dự án giao thông trong năm 2027

Theo dự thảo Nghị quyết chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027, tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét các báo cáo của Chính phủ về thực hiện các Nghị quyết về: dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc Nam; chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh; dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét các báo cáo của Chính phủ về thực hiện các Nghị quyết về chủ trương đầu tư: dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025; dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội; dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 3 TP.HCM; dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 TP Hồ Chí Minh.

Cùng đó là một loạt Nghị quyết liên quan chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1; dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1; dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1; dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước); dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku; dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy.

Bên cạnh đó, tại hai Kỳ họp trên, Quốc hội cũng xem xét báo cáo của Chính phủ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2026; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2027; việc thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí năm 2026; tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2026; công tác phòng, chống tham nhũng năm 2026; công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; công tác thi hành án năm 2026…

Đồng thời, Quốc hội dự kiến tiến hành hai phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ 3 và Kỳ họp thứ 4. Cùng đó, xem xét báo cáo kết quả giám sát của Đoàn giám sát chuyên đề tại Kỳ họp thứ 4.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga.

Về dự kiến chương trình giám sát chuyên đề, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định việc tổ chức đoàn giám sát một trong hai chuyên đề: Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính; Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026.

Sau khi Quốc hội quyết định lựa chọn một chuyên đề, chuyên đề còn lại sẽ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội trực tiếp tổ chức giám sát.

Thảo luận ở hội trường về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng cần lựa chọn đúng trọng tâm, tránh dàn trải; đồng thời đổi mới căn bản phương thức giám sát theo hướng gắn với thực tiễn, dựa trên dữ liệu, nâng cao trách nhiệm thực hiện đến cùng các kiến nghị sau giám sát.

Cho rằng cần giám sát dựa trên dữ liệu, Đại biểu Bế Trung Anh (Đoàn Đắk Lắk) đề xuất cần chuyển chương trình giám sát hằng năm từ kế hoạch cứng sang khung định hướng. Nghị quyết cần khẳng định rõ chương trình năm là trọng tâm, nhưng không giới hạn phạm vi giám sát, để có thể linh hoạt điều chỉnh khi phát sinh vấn đề mới trong quá trình vận hành.

Ngoài ra, cần bổ sung cơ chế giám sát thích ứng và đột xuất. Theo đó, cần trao thẩm quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định tiến hành giám sát ngay khi xuất hiện vấn đề lớn, không chờ điều chỉnh tại kỳ họp, gắn với yêu cầu giải trình.

Cuối cùng là bổ sung nội dung giám sát dựa trên dữ liệu, trong đó, Đại biểu đề nghị quy định rõ việc xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ giám sát; kết nối với hệ thống điều hành của Chính phủ; hình thành bảng điều khiển (dashboard) giám sát của Quốc hội.

Đại biểu Thích Bảo Nghiêm.

Đại biểu Thích Bảo Nghiêm (Đoàn Hà Nội) chỉ ra khối lượng nội dung giám sát là rất lớn, do đó, cần lựa chọn các chuyên đề thực sự cấp bách, có tác động trực tiếp, sâu rộng đến đời sống nhân dân và sự phát triển của đất nước để tập trung giám sát đến nơi đến chốn.

Đại biểu đồng tình với việc đưa vào chương trình giám sát các dự án lớn như đường sắt tốc độ cao, các tuyến cao tốc, Cảng hàng không quốc tế Long Thành... Tuy nhiên, cần làm rõ tiêu chí giám sát, đặc biệt là tiến độ thực hiện, hiệu quả sử dụng vốn.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry (Đoàn Cà Mau) đồng tình với chuyên đề giám sát về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Tuy nhiên, theo Đại biểu, chuyên đề này “đúng nhưng chưa trọn”, cần được mở rộng để bảo đảm đánh giá toàn diện và nâng cao hiệu quả giám sát.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry.

Đại biểu đề nghị bổ sung nội dung giám sát việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại các địa phương và sửa nội dung này thành giám sát “việc thực hiện chính sách, pháp luật về sắp xếp tổ chức bộ máy và quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp”.

Theo Đại biểu, thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cho thấy nhiều kết quả tích cực, được người dân đồng tình ủng hộ, bước đầu nâng cao chất lượng phục vụ. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những “điểm nghẽn”; tình trạng quá tải ở cấp cơ sở ngày càng rõ nét. Mặt khác, khối lượng công việc tăng nhưng chính sách đãi ngộ chưa tương xứng cũng khó thu hút nhân lực chất lượng cao về cơ sở...