Quốc hội thảo luận tại Tổ: Đề xuất những giải pháp phát triển kinh tế bền vững và ổn định kinh tế vĩ mô

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 10/4/2026, các đại biểu Quốc hội thảo luận ở Tổ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; Kế hoạch tài chính 05 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030; Phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024; Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 ; Tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.

3 đột phá chiến lược để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội, thảo luận tại Tổ 11 về tình hình kinh tế - xã hội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh: không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao bằng mọi giá nếu gây ra bất ổn vĩ mô. Cái giá phải trả cho bất ổn còn lớn hơn rất nhiều. Người đứng đầu Chính phủ cho biết đang chỉ đạo sát sao Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương phối hợp điều hành các thị trường trọng yếu như xăng dầu, tiền tệ, tỷ giá… nhằm giảm thiểu tối đa tác động bất lợi từ bên ngoài vào thị trường trong nước.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu thảo luận tại Tổ 11. (Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội)

Thủ tướng nêu rõ, mục tiêu xuyên suốt của nhiệm kỳ là phấn đấu tăng trưởng hai con số. Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Kết luận số 18, xác định rõ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện mục tiêu này. Quốc hội cũng đang thảo luận để ban hành nghị quyết làm cơ sở cho Chính phủ tổ chức thực hiện.

“Điều quan trọng nhất là phải thống nhất từ nhận thức, tư duy đến hành động. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Thách thức rất lớn, nhưng nếu có sự đồng hành của Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tôi tin chúng ta có thể đạt được mục tiêu, và mục tiêu đó có cơ sở thực tiễn chứ không phải đặt ra một cách chủ quan", Thủ tướng cho biết.

Theo Thủ tướng, trong tờ trình, Chính phủ đã cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng năm 2026 và cho cả 5 năm tới theo từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương. Ví dụ, công nghiệp - xây dựng tăng trưởng bao nhiêu, thương mại - dịch vụ bao nhiêu, nông nghiệp bao nhiêu; đồng thời phân giao chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số như đã đề ra, Thủ tướng nêu rõ cần thực hiện 3 đột phá chiến lược như đã nêu trong các nghị quyết Đại hội Đảng.

Theo đó, đột phá đầu tiên là về thể chế. Thủ tướng nhấn mạnh, thể chế vẫn là vấn đề then chốt nhất. Thủ tướng ví: “Thể chế có thể hình dung như một con đường tạo hành lang thông thoáng cho “cỗ xe kinh tế” Việt Nam phát triển. Nếu thể chế đồng bộ, hiện đại, giống như đường được nâng cấp chất lượng cao, thì nền kinh tế hoàn toàn có thể tăng tốc mạnh mẽ hơn”. Trong khi Trung ương, Bộ Chính trị đang giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu trình Hội nghị Trung ương 3 dự thảo nghị quyết đổi mới mô hình tăng trưởng, Thủ tướng cho biết cỗ xe kinh tế Việt Nam vẫn chạy.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh, ngay trong năm 2026, nhiều nhiệm vụ thể chế phải được xử lý dứt điểm:Tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam; Xây dựng chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; Tháo gỡ các vướng mắc trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp để bộ máy hoạt động hiệu quả thông suốt. Thủ tướng lưu ý thêm, địa phương muốn phát triển kinh tế - xã hội phải có quy hoạch nên việc lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch cũng phải hoàn thành trong quý II/2026 để hệ thống quy hoạch đồng bộ, thống nhất, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số. Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh lại việc xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, vướng mắc. Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ nghiên cứu, báo cáo Quốc hội việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 về xử lý những dự án đất đai tồn đọng, quyết tâm hoàn thành phương án xử lý dứt điểm trong quý II năm nay.

Về trách nhiệm của địa phương, Thủ tướng yêu cầu đích thân Bí thư Tỉnh ủy và Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy phải chỉ đạo trực tiếp việc triển khai, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án trên địa bàn. "Trước khi nói đến nguồn lực, động lực tăng trưởng mới, một nguồn lực rất lớn đang nằm ở hàng nghìn dự án đất đai tồn đọng. Nếu khơi thông trở lại, đó chính là một trong những nguồn lực rất lớn để góp phần cho tăng trưởng”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ.

Cùng đó là cơ chế đặc thù, theo Thủ tướng, không phải quy định pháp luật nào cũng phù hợp khi áp dụng với tất cả các địa phương. Do đó năm nay sẽ đánh giá lại cơ chế chính sách đặc thù, những nội dung đúng đã được thực tiễn chứng minh thì sẽ áp dụng thống nhất, tránh việc quy định không đồng bộ.

Đi kèm đó là việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, nâng cao năng lực thực thi. Thủ tướng cho biết đã giao các đồng chí Phó Thủ tướng trực tiếp làm việc với Bộ Tư pháp và các bộ, ngành, khẩn trương trình phương án. Quan điểm là kiên quyết cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh và đến ngày 15/4 phải có phương án và đây là việc phải làm ngay.

Về đột phá hạ tầng, Thủ tướng cho biết, các dự án trọng điểm chiến lược về giao thông đường bộ, hàng không, cảng biển, năng lượng sẽ tiếp tục được đẩy mạnh. Riêng về năng lượng, Thủ tướng nêu rõ, tới đây Quy hoạch điện VIII sẽ phải điều chỉnh, bổ sung trước bối cảnh thay đổi từ tình hình quốc tế và khu vực.

Cùng với việc xây dựng nguồn dự trữ quốc gia với xăng dầu và các mặt hàng thiết yếu, Thủ tướng nhắc đến việc phát triển các nhà máy điện và điện nền, áp dụng khoa học công nghệ mới để đảm bảo các yêu cầu tiêu chuẩn về môi trường, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển hài hòa giữa năng lượng nền và năng lượng tái tạo.

Về đột phá nguồn nhân lực, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã được giao xây dựng chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ. Hiện đã có nhiều chính sách và chương trình nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, nên cần phải phối hợp với các viện, trường đào tạo nhân lực. Cùng với đó là ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Phiên thảo luận tại Tổ 11. (Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội)

Tăng trưởng cao phải đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô

Cùng với các đột phá chiến lược, Thủ tướng cho biết việc phân bổ nguồn lực cũng là yêu cầu lớn. Theo Thủ tướng, tổng vốn đầu tư bình quân toàn xã hội giai đoạn tới là 40% GDP - tương đương 38,5 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước, tổng đầu tư toàn xã hội chỉ khoảng 33%. Dự kiến nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư công trên 8 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước chỉ có 2,87 triệu tỷ. Huy động vốn ngân sách Nhà nước nhiệm kỳ này cũng phải đạt 6,5 triệu tỷ - tăng 2,7 lần so với nhiệm kỳ trước. Những con số này, theo Thủ tướng, là áp lực rất lớn.

Lưu ý khoảng 80% vốn đầu tư công huy động từ các nguồn lực khác, Thủ tướng nhấn mạnh “bắt buộc phải có giải pháp cụ thể để huy động được những nguồn lực đó và đưa vào sản xuất, kinh doanh”, thông qua việc tạo hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư.

Theo Thủ tướng, muốn phát triển trên cơ sở nền tảng vững chắc thì tăng trưởng phải đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế.

“Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao bằng mọi giá để đổi lấy bất ổn vĩ mô. Chúng ta có thể thúc đẩy các hình thức đầu tư để đạt tăng trưởng ngắn hạn nhưng đổi lại là những vấn đề bất ổn trong trung và dài hạn. Khi ấy, cái giá phải trả đối với nền kinh tế là rất lớn”, Thủ tướng nhấn mạnh và cho biết đang chỉ đạo sát sao Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương phối hợp điều hành các thị trường trọng yếu như xăng dầu, tiền tệ, tỷ giá… nhằm giảm thiểu tối đa tác động bất lợi từ bên ngoài vào thị trường trong nước.

Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại Tổ 5, sáng 10/4. (Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội)

Chủ động đưa ra các giải pháp kịp thời thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội

Tham dự tại Tổ 5 có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên và các đại biểu thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên và Gia Lai.

Đóng góp ý kiến vào kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội trong thời gian qua, đại biểu Phan Đức Hiếu - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên cho rằng, cần có sự bổ sung những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2021-2026. Bởi lẽ đây là giai đoạn đầy biến động, nhiều khó khăn nhưng dưới sự điều hành, tâm thế chủ động, Chính phủ, Quốc hội đã có sự quyết liệt, rất quyết đoán trong quyết định, giải quyết kịp thời những vấn đề vướng mắc trong thực tiễn để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Đại biểu Phan Đức Hiếu nhấn mạnh, Quốc hội khóa XV là Quốc hội có nhiều hoạt động chủ động, kịp thời đưa ra các giải pháp kịp thời, tạo ra nhiều tiền lệ tốt để Quốc hội khóa XVI tiếp tục triển khai các giải pháp sắp tới nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. Tuy nhiên, đại biểu Phan Đức Hiếu cho rằng, Chính phủ cần chú trọng đến phát triển nền kinh tế bền vững; phát huy tính tự chủ, năng động, tính hiệu quả của nền kinh tế.

Bày tỏ sự quan tâm đến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 với 11 nhóm giải pháp, đại biểu Phan Đức Hiếu lưu ý đến việc Chính phủ có chương trình, kế hoạch hành động để có lộ trình giải quyết những nhiệm vụ được giao; Ưu tiên nhiệm vụ sớm hoàn thiện thể chế theo đúng quy trình. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh phân cấp từ Trung ương xuống địa phương, xã hội hóa một số lĩnh vực, dịch vụ công, nâng cao vai trò giám sát của các hiệp hội.

Ngoài ra, Chính phủ cần tổng kết, có báo cáo về bức tranh toàn diện hoạt động của các doanh nghiệp hiện nay để nhận biết được những khó khăn, vướng mắc và có giải pháp hỗ trợ kịp thời. Song song với đó là có chính sách phát triển mạnh mẽ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ và sớm hoàn thiện Luật Doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đối với nhóm giải pháp đầu tư công cho hạ tầng kinh tế xã hội, đại biểu Phan Đức Hiếu lưu ý Chính phủ quan tâm đến hiệu quả của đầu tư công. Trong đó, nên tập trung vào công trình lớn và có tính ưu tiên vào những dự án nào cần thiết phải triển khai, thực hiện.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên và đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên tại phiên thảo luận ở Tổ 5. (Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội)

Quan tâm vấn đề ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế

Nêu quan điểm mục tiêu tăng trưởng “ 2 con số” cần nguồn lực đầu tư xã hội rất lớn, đại biểu Phạm Ngọc Lâm - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai nhấn mạnh, Chính phủ, các Bộ ngành cần tập trung vào các giải pháp trong tâm trong thời gian tới.

Một là, phát triển thị trường vốn thực sự trở thành kênh huy động vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế. Tập trung phát triển cả về phía cung, phía cầu của thị trường, trọng tâm là phát triển hệ thống quỹ đầu tư và nâng cao chất lượng dòng vốn để thu hút vốn trong dân và doanh nghiệp. Cần đặc biệt quan tâm vấn đề ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, năng lực dự trữ các hàng hóa chiến lược để đủ khả năng giữ ổn định kinh tế-xã hội trong tình huống biến động xấu.

Hai là, tiếp tục phát triển thị trường tín dụng, nâng cao chất lượng, hiệu quả dòng vốn tín dụng gắn với hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý nợ xấu, sở hữu chéo, các tổ chức tín dụng yếu kém; giữ vững ổn định, an toàn hệ thống.

Ba là, nâng cao hiệu quả dòng vốn FDI gắn với triển khai Nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị về khu vực có vốn đầu tư nước ngoài. Các địa phương, theo phân cấp, phân quyền tạo môi trường kinh doanh thuận lợi để thu hút FDI, hỗ trợ nhà đầu tư triển khai dự án.

Bốn là, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế. Thực hiện hạch toán hiệu quả kinh tế, xã hội đối với các danh mục đầu tư công và dự án đầu tư công; trong đó Trung ương tập trung vào các dự án hạ tầng chiến lược, quan trọng, có tính lan tỏa, tập trung vào các dự án liên vùng, liên tỉnh và liên xã. Thu hút nguồn lực tư nhân tham gia đầu tư phát triển hạ tầng.

Năm là, thúc đẩy DNNN đầu tư và nâng cao hiệu quả đầu tư gắn với triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về kinh tế nhà nước. Trong đó, đã cho phép DNNN giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư, phát triển các DNNN có vai trò dẫn dắt, đóng góp lớn cho nền kinh tế; cho phép vận hành Quỹ đầu tư quốc gia trên cơ sở cơ cấu lại SCIC; rà soát và khai thác hiệu quả quỹ đất, hạ tầng và tài sản cố định của DNNN.

Sáu là, hỗ trợ có mục tiêu cho người nghèo, người thu nhập thấp, nhóm dễ bị tổn thương và các doanh nghiệp vừa và nhỏ để chống chịu và vượt qua khó khăn.

Ngoài việc đồng tình cao với báo cáo của Chính phủ về báo cáo kết quả phát triển kinh tế-xã hội, đại biểu Lê Thị Thúy Sen - Đoàn đại biểu Quốcc hội tỉnh Hưng Yên lưu ý Chính phủ cần đánh giá sâu hơn về thách thức do tác động của giá xăng dầu đến các nhóm mặt hàng thiết yếu có thể ảnh hưởng đến lạm phát và ổn định vĩ mô; thách thức về cấu trúc thị trường vốn khi nền kinh tế phụ thuộc lớn vào hệ thống ngân hàng. Do vậy, các giải pháp bổ sung là các kịch bản điều hành vĩ mô với diễn biến của giá xăng dầu; bổ sung giải pháp cụ thể thành một nhóm vấn đề riêng về phát triển thị trường vốn, nhất là vốn trung và dài hạn.

Bổ sung giải pháp để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội trong thời gian tới, đại biểu Thúy Sen cho rằng, cần tăng cường công tác truyền thông nhằm tạo sự đồng thuận dư luận với các quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước để tăng niềm tin xã hội, góp phần tạo giá trị và nguồn lực cho đất nước.