Quốc hội thảo luận về các dự án luật trong lĩnh vực tài nguyên, môi trường

Quang cảnh phiên họp tại Hội trường.

Tham gia thảo luận, các đại biểu Quốc hội bày tỏ thống nhất với sự cần thiết ban hành hai dự án luật. Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, các đại biểu cho rằng việc xây dựng, trình Quốc hội xem xét, ban hành Luật nhằm thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt là các quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới. Đây là cơ sở chính trị trực tiếp, quan trọng để tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường.

Các vị Đại biểu Quốc hội tỉnh dự phiên họp tại hội trường.

Đối với dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), việc xây dựng, trình Quốc hội xem xét, ban hành Luật nhằm cụ thể hóa các quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 20 và Kết luận số 75 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng, phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới. Trong đó, chú trọng đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, nâng cao hiệu quả quản lý môi trường, quản lý tổng hợp tài nguyên biển và hải đảo.

Các đại biểu cũng đánh giá việc sửa đổi Luật góp phần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế biển và quản lý không gian biển, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Qua đó, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh, tạo môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch.

Bên cạnh sự thống nhất với định hướng sửa đổi, bổ sung, các đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa các điều khoản; làm rõ cơ chế giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn, nhất là trong phân bổ, khai thác, sử dụng tài nguyên biển và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các hoạt động kinh tế.

Đại biểu Trần Thế Anh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hải Hậu, tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận.

Thảo luận về dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), đại biểu Trần Thế Anh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hải Hậu, tỉnh Ninh Bình góp ý cụ thể về quy định đấu giá quyền sử dụng khu vực biển tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều 27. Đại biểu thống nhất cần có cơ chế đấu giá để bảo đảm công khai, minh bạch và cạnh tranh trong phân bổ nguồn lực biển. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị xem xét lại quy định lấy tỷ lệ chồng lấn trên 50% diện tích làm tiêu chí xác định trường hợp đấu giá, bởi tỷ lệ diện tích chưa phản ánh đầy đủ bản chất cạnh tranh trong sử dụng không gian biển.

Theo đại biểu, điều quan trọng không chỉ là diện tích chồng lấn mà còn phải xem xét khả năng các hoạt động có thể cùng tồn tại hay loại trừ nhau. Có những trường hợp diện tích chồng lấn lớn nhưng các hoạt động vẫn có thể bố trí sử dụng chung nếu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, an toàn và môi trường. Ngược lại, dù diện tích chồng lấn nhỏ nhưng nếu các dự án không thể cùng triển khai và không có khả năng điều chỉnh phạm vi thì vẫn phát sinh cạnh tranh thực sự.

Đại biểu ghi nhận dự thảo đã quy định việc giải quyết xung đột theo đánh giá tổng hợp, đa tiêu chí tại Điều 21; sử dụng chung khu vực biển tại Điều 28 và đánh giá kỹ thuật trước khi tổ chức đấu giá tại khoản 5 Điều 27. Tuy nhiên, tiêu chí tại khoản 2 Điều 27 cần bảo đảm thống nhất với các quy định này, thay vì phụ thuộc vào một ngưỡng diện tích cố định.

Từ đó, đại biểu đề nghị chỉnh lý điểm a và điểm b khoản 2 Điều 27 theo hướng: Đối với các hồ sơ hợp lệ có phạm vi sử dụng biển trùng nhau hoặc chồng lấn, sau khi giải quyết xung đột theo Điều 21 và xem xét khả năng sử dụng chung theo Điều 28, nếu xác định không thể bố trí để các hoạt động cùng thực hiện thì thuộc trường hợp đấu giá khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định.

Đại biểu Trần Thế Anh cũng đề nghị việc xác định xung đột cần căn cứ dữ liệu về vị trí, ranh giới, tầng không gian, thời gian sử dụng và điều kiện kỹ thuật, bảo đảm khách quan, có thể kiểm chứng. Đồng thời, phát huy hiệu quả cơ sở dữ liệu, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và bản sao số đại dương trong phân tích, đánh giá, lựa chọn phương án sử dụng không gian biển, bảo đảm trách nhiệm quyết định thuộc cơ quan có thẩm quyền.

Ngày mai, Quốc hội tiếp tục làm việc tại Hội trường và thảo luận tại Tổ về một số dự án Luật.