Quốc hội thống nhất quy định về giảm, miễn hoàn trả tiền bồi thường

Chiều 23/8, tại Kỳ họp bất thường lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước với 470/471 ĐBQH tham gia biểu quyết tán thành.

Bổ sung trường hợp được giảm, miễn hoàn trả

Trình bày báo cáo tóm tắt về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo Luật bổ sung các trường hợp giảm mức hoàn trả, miễn hoàn trả tại Điều 65 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, nhằm phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng và bảo đảm đồng bộ với các quy định pháp luật có liên quan.

Cụ thể, tại Điều 65 về xác định mức hoàn trả, giảm mức hoàn trả, miễn hoàn trả, dự thảo Luật quy định người thi hành công vụ có lỗi cố ý gây thiệt hại nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì mức hoàn trả từ 30 đến 50 tháng lương của người đó tại thời điểm có quyết định hoàn trả, nhưng tối đa không quá 50% số tiền Nhà nước đã bồi thường.

Đối với người thi hành công vụ gây thiệt hại do lỗi vô ý, dự thảo bổ sung các trường hợp được giảm mức hoàn trả hoặc miễn hoàn trả.

Theo đó, thủ trưởng cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại có thể quyết định giảm mức hoàn trả, nhưng tối đa 30% tổng số tiền phải hoàn trả, nếu người này thuộc một trong hai trường hợp.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Media Quốc hội

Một là, thực hiện đề xuất về đổi mới, sáng tạo đúng chủ trương, phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt, không vụ lợi và đã chủ động phòng ngừa, khắc phục tối đa hậu quả.

Hai là, chủ động khắc phục hậu quả, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trong quá trình giải quyết yêu cầu bồi thường và đã hoàn trả ít nhất 50% số tiền phải hoàn trả.

Dự thảo cũng bổ sung quy định miễn trách nhiệm hoàn trả trong một số trường hợp cụ thể như thực hiện đề xuất về đổi mới, sáng tạo đúng chủ trương, phương án được phê duyệt, không vụ lợi và mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội; mắc bệnh hiểm nghèo có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn; hoặc lập công lớn được cơ quan, người có thẩm quyền xác nhận.

Làm rõ phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Về nguyên tắc áp dụng pháp luật, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết Chính phủ đề nghị chỉnh lý quy định theo hướng chặt chẽ hơn, tránh mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước ngoài các lĩnh vực đã được quy định tại Điều 1 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Kết quả biểu quyết thông qua dự án Luật. Ảnh: Media Quốc hội

Theo đó, dự thảo Luật quy định việc bồi thường của Nhà nước được thực hiện theo Luật này, trừ trường hợp Quốc hội có quy định khác về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong các lĩnh vực quy định tại Điều 1.

Theo Bộ trưởng, việc chỉnh lý nhằm đáp ứng ba yêu cầu. Thứ nhất, chủ thể quyết định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước khác với quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước là Quốc hội.

Thứ hai, phạm vi trách nhiệm bồi thường do Quốc hội quyết định phải nằm trong giới hạn ba lĩnh vực gồm quản lý hành chính, tố tụng và thi hành án, đồng thời là những trường hợp chưa được quy định tại Chương II của Luật hiện hành.

Thứ ba, quy định mới bảo đảm tính cụ thể, rõ ràng, đồng bộ, thống nhất trong Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, tránh phát sinh các cách hiểu khác nhau.