Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Siết xử lý đất bỏ hoang, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, giá đất

Sáng 21/11, với 466/479 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). Luật sửa đổi nhiều nội dung liên quan đến quy hoạch, thu hồi đất, tài chính đất đai, cấp giấy chứng nhận, đồng thời bổ sung quy định xử lý đối với dự án không đưa đất vào sử dụng, chậm đưa đất vào sử dụng.

Quốc hội Khóa XVI

Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 13 Chương, 112 Điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027, trừ trường hợp quy định tại khoản 4, 5 Điều 109 của Luật.

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.

Theo Chính phủ, dự thảo được rà soát nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các luật liên quan, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số. Đồng thời, hoàn thiện các chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số, người có công, lực lượng vũ trang, bảo đảm bình đẳng giới.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật (ảnh QH).

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật (ảnh QH).

Thống nhất quy hoạch sử dụng đất, siết xử lý dự án chậm đưa đất vào sử dụng

Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật Đất đai (sửa đổi) là hoàn thiện quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo hướng thống nhất với quy hoạch chung trên địa bàn, phù hợp tinh thần Nghị quyết số 21.

Theo đó, không lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh; phương án sử dụng đất là một nội dung của quy hoạch tỉnh. Ở cấp xã cũng không lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã, còn kế hoạch sử dụng đất cấp xã là nội dung để thực hiện quy hoạch chung được phân cấp, cập nhật các nội dung của quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch ngành có sử dụng đất, phục vụ theo dõi quản lý đất đai tại địa phương.

Đối với việc giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, dự thảo Luật đã tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra, bãi bỏ quy định xem xét căn cứ giao đất, cho thuê đất thực hiện dự án đầu tư trên cơ sở đánh giá tiến độ sử dụng đất, tiến độ đầu tư của dự án.

Các đại biểu tham dự phiên họp (ảnh QH).

Các đại biểu tham dự phiên họp (ảnh QH).

Với trường hợp giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá, đấu thầu thuộc diện được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, Chính phủ đề xuất giữ nguyên phương án đã trình Quốc hội.

Đáng chú ý, đối với đất bỏ hoang, dự án không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng, Luật quy định cụ thể việc tính tiền sử dụng đất tăng thêm, tiền thuê đất tăng thêm. Đây là nội dung liên quan đến việc xử lý các dự án chậm triển khai, sử dụng đất không đúng tiến độ.

Các quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng được bổ sung, hoàn thiện theo hướng chặt chẽ hơn.

Về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, Luật làm rõ quyền của từng đối tượng và điều kiện thực hiện quyền, bảo đảm thống nhất với các quy định của pháp luật về nhà ở và kinh doanh bất động sản.

Làm rõ cơ chế giá đất, mở rộng trường hợp được cấp giấy chứng nhận

Về tài chính đất đai, giá đất, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định của Luật sẽ được ban hành để áp dụng từ ngày 1/1/2028. Trong thời gian đến hết ngày 31/12/2027, các quy định về giá đất tại Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết số 254 tiếp tục được áp dụng.

Toàn cảnh phiên họp (ảnh QH).

Toàn cảnh phiên họp (ảnh QH).

Đối với đề xuất xử lý tiền thuê đất đã nộp tương ứng với thời gian còn lại khi chuyển từ hình thức thuê đất trả tiền một lần sang trả tiền hằng năm, theo hướng được bù trừ vào nghĩa vụ tài chính đất đai của dự án khác cùng chủ đầu tư trên cùng địa bàn cấp tỉnh, Chính phủ cho rằng nội dung này chưa được pháp luật về ngân sách nhà nước quy định.

Do có những trường hợp dự án được miễn, giảm tiền thuê đất, tiền thuế sử dụng đất, Chính phủ đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể để bảo đảm linh hoạt, thuận lợi trong tổ chức thực hiện.

Về đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Luật mở rộng xem xét cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 1/8/2024 do nhận chuyển nhượng nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền theo quy định, phù hợp tinh thần Nghị quyết số 21.

Các quy định chuyển tiếp cũng được rà soát trên cơ sở kế thừa Luật Đất đai năm 2024 và bổ sung những nội dung cần thiết, nhằm bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý khi Luật mới có hiệu lực. Đối với một số nội dung chuyển tiếp khác, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép quy định tại nghị định của Chính phủ.

Các đại biểu tham dự phiên họp (ảnh QH).

Các đại biểu tham dự phiên họp (ảnh QH).

Liên quan đến công chứng giao dịch đất đai, dự thảo Luật bổ sung yêu cầu bảo đảm an toàn pháp lý trong giao dịch. Chính phủ đề xuất sửa đổi quy định về công chứng theo hướng những giao dịch quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia chặt chẽ, mức độ an toàn pháp lý cao và thuộc trường hợp luật quy định phải công chứng hoặc Chính phủ quy định phải công chứng.

Quy định này được đề xuất có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, thống nhất với thời điểm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng có hiệu lực.

Đối với vấn đề xác định thời điểm định giá quỹ đất thanh toán cho dự án xây dựng - chuyển giao (BT), Chính phủ cho biết phương án xử lý vướng mắc chưa được báo cáo cấp có thẩm quyền, đánh giá đầy đủ tác động nên chưa đủ cơ sở thực tiễn để đề xuất chính sách. Bộ Tài chính đang được chỉ đạo đánh giá kỹ nội dung này để sửa đổi trong Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Với 466/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Luật Đất đai (sửa đổi) được Quốc hội chính thức thông qua, tạo cơ sở hoàn thiện các quy định về quản lý, sử dụng đất và xử lý những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Nguyễn Hường

Nguồn Công Luận: https://congluan.vn/quoc-hoi-thong-qua-luat-dat-dai-sua-doi-siet-xu-ly-dat-bo-hoang-thao-go-vuong-mac-ve-quy-hoach-gia-dat-post368340.html