Quốc hội thông qua Luật Đô thị đặc biệt là TP.HCM thực thi ngay

Chiều 28-5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý của nguyên lãnh đạo Trung ương và TP cho dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt.

Chủ trì hội thảo là ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.HCM và ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM.

Ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.HCM, phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Cổng thông tin điện tử UBND TP.HCM

Phát biểu tiếp thu và kết luận hội thảo, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cảm ơn tinh thần trách nhiệm của các nguyên lãnh đạo khi gửi gắm mong mỏi sớm có Luật Đô thị đặc biệt, giúp TP.HCM phát triển nhanh và bền vững hơn. Đây cũng chính là mong muốn của Trung ương, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thể hiện qua Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị và cũng là kỳ vọng của Đảng bộ, nhân dân TP.

Theo Chủ tịch Nguyễn Văn Được, TP.HCM là nơi đi đầu trong đổi mới sáng tạo, là cái nôi thử nghiệm các cơ chế, chính sách; là nơi sản sinh ra nhiều mô hình kinh tế mới, được cụ thể hóa bằng các cơ chế, chính sách và thậm chí trở thành luật.

“Chính nhờ sự năng động, sáng tạo của các lãnh đạo TP qua các thời kỳ đã giúp kinh tế TP phát triển rực rỡ trong suốt bốn nhiệm kỳ với mức tăng trưởng hai con số” – ông nói.

Ông cho biết Nghị quyết 09 đã được Bộ Chính trị ban hành nhằm giúp TP.HCM phát triển mạnh mẽ hơn, đặc biệt là cho phép TP xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Đây là sự quan tâm lớn của Bộ Chính trị, là niềm vinh dự, tự hào và cơ hội lớn nhưng đồng thời cũng là áp lực rất lớn đối với hệ thống chính trị TP.

“Ban hành Luật Đô thị đặc biệt đã là một việc khó, việc triển khai luật vào thực tiễn sao cho hiệu quả lại càng khó hơn” – ông nói.

Chủ tịch Nguyễn Văn Được cho biết Luật Đô thị đặc biệt có nhiều mới mẻ trong khi thời gian chuẩn bị quá ngắn. Theo tiến độ ban đầu, dự kiến đến tháng 10 mới trình Quốc hội nhưng theo kết luận của Bộ Chính trị thì ngay trong tháng 7 này phải trình lên Trung ương. Do đó, trong tháng 6, TP.HCM phải hoàn thành dự thảo để trình Bộ Tư pháp thẩm định, sau đó trình Chính phủ và các cơ quan liên quan.

“Đây là áp lực vô cùng lớn, trong khi năng lực của đội ngũ cán bộ hiện tại vẫn chưa hoàn toàn đáp ứng được do có quá nhiều vấn đề mới phát sinh” – ông nhìn nhận.

Bà Phạm Phương Thảo, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM, phát biểu. Ảnh: Cổng thông tin điện tử UBND TP.HCM

Chủ tịch Nguyễn Văn Được dẫn chứng không gian ngầm là điều ai cũng mơ ước nhưng để lập quy hoạch thì chưa hình dung rõ ràng. Hay về huy động trái phiếu đô thị, ông Được cho rằng khái niệm này đã có từ rất lâu và quan trọng, nhất là khi TP đang thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế để thu hút vốn trong và ngoài nước. Tuy nhiên, trần nợ công của TP đang bị khống chế ở mức 120%, trong khi nhu cầu đầu tư của TP từ nay đến năm 2030 cần 3 triệu tỉ đồng. “Việc đề xuất vượt qua mức trần này hoàn toàn không dễ dàng” – ông phân tích.

Về quan điểm xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, Chủ tịch Nguyễn Văn Được cho biết TP đề nghị các cơ quan mạnh dạn đề xuất cơ chế, chính sách; sau đó, Trung ương thông qua đến đâu thì TP thực hiện đến đó. Tuy nhiên, trong thực tiễn luôn có những quy định mang tính ràng buộc, không được vượt khung Hiến pháp, không vi phạm một số vấn đề.

Theo ông, Luật Đô thị đặc biệt kế thừa Luật Thủ đô có chọn lọc và các cơ chế đặc thù TP đang có sẵn. Trong dự thảo, TP.HCM đề xuất cơ chế vượt trội cho với các quy định hiện hành. Việc đề xuất thành lập đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt là “vượt khung Hiến pháp”, xuất phát từ thực tế sau quá trình phát triển, một số xã/phường đã rất chật chội, không đủ không gian. Vì vậy, TP muốn lập đơn vị hành chính lớn hơn, đủ sức mạnh bộ máy và thẩm quyền để phát triển đặc thù.

Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM. Ảnh: Cổng thông tin điện tử UBND TP.HCM

Về điều chỉnh ranh giới xã/phường, ông cho biết phải trình Bộ Nội vụ, Chính phủ, Quốc hội và mất ít nhất một năm, trong khi đây là việc không quá phức tạp, nhiều địa phương, không riêng TP.HCM mong muốn.

Chủ tịch TP.HCM nhấn mạnh đây là những đề xuất mạnh dạn nhằm tháo gỡ rào cản để phục vụ cho sự phát triển nhanh và bền vững của TP, hướng tới mục tiêu siêu đô thị và giải quyết bốn tồn tại, hạn chế mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhắc nhở. "Theo thống kê, dự thảo luật lần này có khoảng 70% là kế thừa và 30% là các đề xuất mới” – ông Nguyễn Văn Được nói.

Theo người đứng đầu UBND TP.HCM, luật này là sẽ không có nghị định hay thông tư hướng dẫn từ bộ, ngành mà phân cấp cho TP ban hành. Quan điểm chỉ đạo của TP là phải chuẩn bị sẵn các văn bản quy phạm pháp luật để khi Quốc hội vừa thông qua thì các văn bản này có thể đi kèm thực thi ngay. Những cơ chế đã rõ sẽ được quy định cụ thể thành điều khoản để áp dụng ngay, còn những vấn đề mới cần được tiếp tục học hỏi, nhờ chuyên gia tư vấn.

Tiếp thu ý kiến của các nguyên lãnh đạo TP, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhìn nhận khi đã xây dựng luật thì không dùng từ “thí điểm” và “xin ý kiến bộ, ngành” nữa.

Bên cạnh đó, Luật Đô thị đặc biệt cũng nhấn mạnh phân quyền cho TP xử lý các tài sản, trụ sở không sử dụng hiệu quả của các bộ, ngành Trung ương trên địa bàn, phân cấp thẩm quyền mạnh mẽ hơn cho giám đốc sở và lãnh đạo xã/phường

“Ngoài cơ sở pháp lý và chính trị, dự thảo luật cần nhấn mạnh truyền thống năng động, sáng tạo và lịch sử phát triển của TP. Đây là cơ sở quan trọng để Trung ương tin tưởng thông qua” - ông nói.