Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản

Sáng 24/8, với 472/475 đại biểu tán thành, chiếm 94,4% tổng số đại biểu tham gia biểu quyết, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027; riêng quy định về in xuất khẩu xuất bản phẩm tại khoản 21 Điều 1 có hiệu lực từ ngày 1/1/2029.

Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất sáng 24/8. Ảnh: Media Quốc hội

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý xuất bản

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.

Theo Bộ trưởng, những vấn đề lớn của dự thảo Luật đã được tiếp thu, hoàn thiện theo hướng tập trung vào các nhóm chính sách then chốt, có tính nền tảng; khắc phục những hạn chế, bất cập sau 13 năm thi hành Luật Xuất bản và đáp ứng yêu cầu phát triển hoạt động xuất bản trong tình hình mới.

Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: Media Quốc hội

Dự thảo Luật đồng thời thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, trọng tâm là Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chỉ thị số 44 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong thời kỳ mới.

Qua đó, tiếp tục khẳng định xuất bản là lĩnh vực tư tưởng, văn hóa quan trọng, đồng thời là ngành kinh tế, công nghệ, hạ tầng tri thức quốc gia và một bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa, góp phần nâng cao vị thế, sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam.

Một trong những nội dung trọng tâm là nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan liên quan trong hoạt động xuất bản. Luật vừa bảo đảm quyền chủ động, không gian sáng tạo, quyền quyết định xuất bản và trách nhiệm về nội dung của nhà xuất bản, vừa làm rõ trách nhiệm của nhà xuất bản, cơ quan chủ quản và cơ quan quản lý Nhà nước.

Đặc biệt, trách nhiệm được tăng cường đối với các nhóm xuất bản phẩm có nội dung liên quan đến lịch sử cách mạng, chủ quyền, an ninh quốc gia, lãnh tụ, lãnh đạo đất nước và anh hùng dân tộc.

Thúc đẩy chuyển đổi số, hình thành hệ sinh thái xuất bản hiện đại

Luật sửa đổi cũng bổ sung các cơ chế, chính sách phát triển hoạt động xuất bản theo hướng ưu đãi, miễn giảm thuế, tín dụng, đầu tư, đồng thời hỗ trợ chuyển đổi số, xuất bản điện tử, xây dựng văn hóa đọc và hỗ trợ tác giả là đồng bào dân tộc thiểu số, người hoạt động tại địa bàn khó khăn.

Các chính sách đào tạo, thu hút và phát triển nguồn nhân lực cũng được chú trọng, cùng với việc phát huy vai trò của các hội, hiệp hội như Hội Xuất bản Việt Nam và các hội trong lĩnh vực in, đáp ứng yêu cầu phát triển ngành.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Ảnh: Media Quốc hội

Về mô hình xuất bản, Luật tạo cơ sở pháp lý để hình thành, phát triển các mô hình tổ chức phù hợp, phát huy vai trò của các cơ quan chủ quản chủ lực trong lĩnh vực xuất bản, truyền thông; đồng thời quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm và cơ chế quản lý phù hợp với yêu cầu phát triển ngành trong thời kỳ mới.

Đáng chú ý, hoạt động xuất bản trong môi trường số, bảo vệ quyền tác giả và phát triển hệ sinh thái xuất bản là một nội dung được quan tâm. Chính phủ đã rà soát dự thảo theo hướng quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xuất bản; tăng cường bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số, bảo đảm thống nhất với pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Các quy định mới được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đa dạng hóa sản phẩm, phương thức khai thác giá trị tác phẩm và hình thành hệ sinh thái xuất bản hiện đại.

Luật cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với quản lý, kết nối, khai thác dữ liệu; xác định trách nhiệm của cơ sở cung cấp dịch vụ trung gian, phát hành xuất bản phẩm và nền tảng xuyên biên giới tham gia hoạt động xuất bản; đồng thời bổ sung quy định quản lý việc phổ biến sản phẩm thông tin có tính chất xuất bản trên không gian mạng.