Quốc hội thông qua Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi), mở rộng thẩm quyền ký kết ở cấp cơ sở

Với 478/481 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, đạt 95,79%, Quốc hội đã thông qua Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi).

Quốc hội thông qua Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Quốc hội thông qua Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Luật được sửa đổi toàn diện nhằm tạo thuận lợi hơn cho hoạt động hợp tác quốc tế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đồng thời tăng cường kiểm soát thẩm quyền, trách nhiệm và phòng ngừa rủi ro pháp lý trong quá trình ký kết, thực hiện các thỏa thuận quốc tế.

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi).

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, trên cơ sở ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cùng ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã có Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi) gửi đến các đại biểu Quốc hội.

Đối với phạm vi điều chỉnh của Luật và định nghĩa thỏa thuận quốc tế, Chính phủ đã rà soát, tiếp thu các ý kiến và nhận thấy dự thảo Luật quy định loại trừ các văn bản có bản chất là hợp đồng dân sự, kinh tế, thương mại, các thỏa thuận về vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), tránh chồng chéo khi áp dụng.

Quốc hội thông qua Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Quốc hội thông qua Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Các tiêu chí xác định thỏa thuận quốc tế trong dự thảo Luật được quy định dựa trên tính chất, nội dung của thỏa thuận, qua đó phân định rõ với hợp đồng hoặc điều ước quốc tế. Luật không quy định mở đối với các trường hợp văn bản có nội dung đan xen giữa cam kết hợp tác quốc tế và cam kết có tính chất hợp đồng hoặc có tính chất của điều ước quốc tế. Việc ký kết các văn bản này cần được thực hiện theo quy trình đánh giá kỹ lưỡng theo pháp luật liên quan, nhằm phòng ngừa rủi ro trách nhiệm pháp lý, bồi thường cho Nhà nước khi có sự vi phạm các cam kết.

Đối với thỏa thuận hợp tác của các đơn vị sự nghiệp công lập được ký kết theo quy chế tự chủ, việc ký kết căn cứ pháp luật về quyền tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập như thực tiễn hiện nay.

Liên quan đến chủ thể ký kết, dự thảo Luật đã chỉnh lý, bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về ký kết của Ủy ban nhân dân cấp xã ngoài khu vực biên giới, đặc khu. Theo đó, các đơn vị này phải tuân thủ các điều kiện, tiêu chí về nhu cầu hợp tác, năng lực thực hiện, lĩnh vực ký kết và các điều kiện, tiêu chí khác theo quy định của Chính phủ.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng chỉnh lý các định nghĩa cục thuộc bộ, cơ quan ngang bộ hoặc tương đương, ban quản lý có chức năng tương đương, đơn vị trực thuộc tổ chức quốc tế để phù hợp với pháp luật liên quan và khả thi khi thực hiện.

Đối với việc ký kết của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chính phủ đã rà soát và nhận thấy hoạt động này thời gian qua được thực hiện ổn định, không có vướng mắc theo quy định về quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và pháp luật liên quan.

Một nội dung khác được chỉnh lý là quy định về giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân. Dự thảo Luật đã bổ sung đầy đủ thẩm quyền giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, bảo đảm thống nhất với Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân và các nghị quyết có liên quan.

Với việc ký điện tử thỏa thuận quốc tế, dự thảo Luật đã bổ sung quy định yêu cầu việc ký điện tử phải đáp ứng các điều kiện về tính toàn vẹn, xác thực và công nhận chữ ký điện tử nước ngoài; tuân thủ các quy định, tiêu chuẩn, yêu cầu về an ninh mạng, đồng thời phù hợp với pháp luật Việt Nam về giao dịch điện tử, lưu trữ và bảo vệ bí mật nhà nước.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đối với trình tự, thủ tục và hồ sơ ký kết thỏa thuận quốc tế, dự thảo Luật đã chỉnh lý quy định về ký kết thỏa thuận quốc tế nhân danh Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội, bảo đảm thống nhất với Luật Tổ chức Quốc hội; đồng thời chỉnh lý quy định về trình tự, thủ tục ký kết của cơ quan trung ương của tổ chức để đồng bộ.

Dự thảo Luật cũng bổ sung, hoàn thiện quy định về trách nhiệm bắt buộc xin ý kiến của các cơ quan quản lý liên quan trong trường hợp thỏa thuận có nội dung về quốc phòng, an ninh, ưu đãi, xúc tiến đầu tư; quy định về thành lập tổ công tác liên ngành để tư vấn cho cơ quan đề xuất trong trường hợp việc ký kết có nội dung phức tạp, nhạy cảm.

Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung trường hợp rút gọn ký kết thỏa thuận quốc tế trong chuyến thăm của đoàn cấp cao.

Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung trường hợp rút gọn ký kết thỏa thuận quốc tế trong chuyến thăm của đoàn cấp cao. Cùng với đó, các quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục ký kết, báo cáo sau khi ký được chỉnh lý, bổ sung theo hướng chặt chẽ, đáp ứng yêu cầu quản lý. Dự thảo cũng bổ sung căn cứ quyết định các biện pháp tạm đình chỉ, rút khỏi, chấm dứt thực hiện dựa trên tính chất, mức độ hậu quả và khả năng khắc phục vi phạm để bảo đảm đồng bộ, khả thi.

Ở nhóm quy định về trách nhiệm của người đứng đầu, xử lý vi phạm, cơ sở dữ liệu và điều khoản chuyển tiếp, dự thảo Luật bổ sung trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan ký kết trong thực hiện thỏa thuận quốc tế; quy định trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, bảo đảm nguyên tắc phân cấp gắn với giải trình. Các quy định về xử lý vi phạm cũng được chỉnh lý nhằm hoàn thiện kỹ thuật văn bản; quy định về cơ sở dữ liệu, nguồn lực thực hiện luật và điều khoản chuyển tiếp được rà soát để bao quát các trường hợp, không tạo khoảng trống khi thực hiện.

Liên quan đến nguồn lực bảo đảm thi hành luật và văn bản quy định chi tiết, Chính phủ đã rà soát, báo cáo cụ thể, trong đó có kinh phí xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về cam kết quốc tế được kiến nghị bố trí trong kinh phí thi hành Nghị quyết số 250/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế.

Cùng với đó, dự thảo Luật bổ sung quy định Bộ Ngoại giao có trách nhiệm đào tạo, bồi dưỡng, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ và xây dựng tài liệu hướng dẫn về công tác ký kết, thực hiện thỏa thuận quốc tế. Trong quá trình thực hiện, Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan chú trọng công tác phổ biến, hướng dẫn thi hành luật, tăng cường hoạt động bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ ký kết thỏa thuận quốc tế, nhất là đối với các địa phương nhằm bảo đảm luật được thực hiện hiệu lực, hiệu quả; đồng thời phối hợp với các cơ quan khẩn trương hoàn thiện văn bản quy định chi tiết có hiệu lực cùng với luật.

Sau khi tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Luật trình Quốc hội thông qua gồm 6 chương, 47 điều, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/3/2027.

THIÊN LAM

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/quoc-hoi-thong-qua-luat-thoa-thuan-quoc-te-sua-doi-mo-rong-tham-quyen-ky-ket-o-cap-co-so-post1004245.html