Quy chế quản lý, bảo vệ môi trường Khu Dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm - Hội An

Việc quản lý Khu Dự trữ Sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An (Khu DTSQ) nhằm bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, phục hồi và duy trì các hệ sinh thái tự nhiên; quản lý, khai thác và sử dụng hợp lý, bền vững tài nguyên thiên nhiên.

Đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị tự nhiên, văn hóa và cảnh quan đặc trưng của Khu DTSQ gắn với phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nâng cao sinh kế cộng đồng, thích ứng với biến đổi khí hậu và góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững cùng các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Bản đồ phân vùng chức năng Khu DTSQTG Cù Lao Chàm - Hội An. Theo quy chế, Khu DTSQTG Cù Lao Chàm - Hội An có tổng diện tích 33.475 ha, được phân thành ba vùng chức năng là vùng lõi (12.240 ha); vùng đệm (19.670 ha) và vùng chuyển tiếp (1.565 ha)

Mục tiêu cụ thể của việc quản lý là bảo đảm 7 tiêu chí của Khu DTSQ mà UNESCO đã công nhận gồm: Bảo tồn và phát triển các hệ sinh thái; Bảo tồn tính đa dạng sinh học; Bảo đảm sự bền vững trong khai thác và trong các mô hình trình diễn; Bảo đảm diện tích đủ lớn để thực hiện được 3 chức năng của Khu DTSQ thế giới là Bảo tồn - Hỗ trợ và Phát triển; Bảo đảm sự phân vùng chức năng rõ ràng gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp; Bảo đảm sự quản lý tổng hợp, quản lý thích ứng và chia sẻ lợi ích giữa các nhóm cộng đồng địa phương; Bảo đảm các hoạt động hỗ trợ cho nghiên cứu khoa học, đào tạo, giám sát, quan trắc, giáo dục.

Nguyên tắc quản lý áp dụng nguyên tắc “Tiếp cận hệ sinh thái”, gồm 12 nội dung cụ thể, phải bảo đảm sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người, có sự tham gia của 4 lực lượng (quản lý, nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp và quần chúng); tăng cường thực thi pháp luật, nhất là tại vùng lõi và vùng đệm.

Khu DTSQ thế giới Cù Lao Chàm - Hội An

Theo quy chế, đối với vùng lõi, các hệ sinh thái tự nhiên được ưu tiên bảo tồn và phục hồi nguyên trạng. Quy chế nghiêm cấm các hành vi xâm hại hệ sinh thái như săn bắt, khai thác trái phép động, thực vật hoang dã; sử dụng chất thải nguy hại, nước thải chưa xử lý đạt quy chuẩn xả ra môi trường; nuôi trồng thủy sản quy mô công nghiệp; xây dựng công trình trái phép hoặc các hoạt động làm thay đổi cấu trúc hệ sinh thái, suy giảm đa dạng sinh học.

Đối với vùng đệm, các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ được kiểm soát theo quy định đối với vùng hạn chế phát thải. Các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch, nuôi trồng thủy sản phải thực hiện đầy đủ quy định về bảo vệ môi trường, có hệ thống thu gom, xử lý nước thải đạt quy chuẩn; kiểm soát chất thải từ tàu thuyền và phương tiện hoạt động trên sông, biển; thực hiện phân loại chất thải rắn tại nguồn.

Theo quy chế, các hoạt động trên biển, trên bờ có phát sinh chất thải rắn thông thường phải được thu gom, vận chuyển để tập kết đúng nơi quy định. Tuyệt đối không được thải trực tiếp ra môi trường

Quy chế cũng khuyến khích phát triển các mô hình đồng quản lý nguồn lợi thủy sản, bảo vệ hệ sinh thái rừng dừa nước, bãi triều, rạn san hô, thảm cỏ biển; khuyến khích cộng đồng tham gia tuần tra, giám sát, bảo vệ tài nguyên và được ưu tiên thụ hưởng các cơ chế hỗ trợ, chia sẻ lợi ích từ hoạt động bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái.

Cộng đồng dân cư sống hợp pháp trong vùng lõi được khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên phục vụ sinh kế truyền thống, phù hợp với chức năng Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm. Được tham gia và hưởng lợi từ các hoạt động du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, dịch vụ môi trường,…