Quy định chặt chẽ phạm vi bảo vệ công trình quan trọng về an ninh quốc gia

Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường sáng 5-11. Ảnh: Quang Vinh

Sáng 5-11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Xác định giới hạn áp dụng biện pháp bảo vệ cấp bách

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng), tán thành sự cần thiết ban hành Luật nhằm bảo vệ các công trình thiết yếu của đất nước, bảo đảm an toàn cho nhân dân. Đại biểu đề nghị làm rõ nguyên tắc xác định phạm vi bảo vệ, thẩm quyền đình chỉ hoạt động trong hành lang bảo vệ và giới hạn áp dụng các biện pháp bảo vệ cấp bách chưa được pháp luật quy định.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu cho biết, khoản 1 Điều 27 dự thảo Luật quy định phạm vi khu vực bảo vệ, hành lang bảo vệ của công trình được xác định theo pháp luật chuyên ngành. Trường hợp pháp luật chuyên ngành chưa quy định, phạm vi được xác định theo đề nghị của Hội đồng thẩm định hoặc cơ quan thẩm định đối với từng loại công trình.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 27 nguyên tắc xác định phạm vi bảo vệ phải dựa trên đánh giá nguy cơ cụ thể, hiện trạng dân cư và tình hình sử dụng đất. Cơ quan đề xuất phải giải trình sự cần thiết của ranh giới được lựa chọn, đồng thời xem xét phương án bảo vệ ít ảnh hưởng hơn nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu an ninh.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định tại khoản 5 Điều 10 và khoản 2 Điều 28 theo hướng, quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ phải nêu rõ nguy cơ cụ thể, sự cần thiết của biện pháp, đối tượng, phạm vi và thời gian thực hiện. Trong đó, các biện pháp phải được đánh giá lại và chấm dứt khi căn cứ áp dụng không còn.

Đặc biệt, nếu biện pháp tác động đến quyền con người, quyền công dân thì việc áp dụng phải nằm trong giới hạn do luật quy định. Việc báo cáo quyết định cần được thực hiện kịp thời, phù hợp với yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước.

Phân cấp cho công an địa phương thẩm định công trình loại 3

Thảo luận nội dung này, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn Lai Châu) đề nghị phân cấp cho công an cấp tỉnh trực tiếp thẩm định, cho ý kiến đối với các dự án công trình loại 3 tại địa phương; đồng thời, quy định chặt chẽ cơ chế kiểm soát thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ khi quyết định các biện pháp bảo vệ trong tình huống khẩn cấp.

Góp ý quy định tại Điều 30 về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia trong giai đoạn đầu tư, đại biểu tập trung vào khoản 1, liên quan đến trách nhiệm lấy ý kiến của Bộ Công an về việc xác định yêu cầu đưa công trình vào danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn Lai Châu) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Theo đại biểu, đối với công trình loại 3 thuộc phạm vi quản lý của một tỉnh, thành phố, cần nghiên cứu phân cấp cho công an cấp tỉnh thực hiện việc thẩm định, cho ý kiến. Bởi tại Điều 21 và Điều 24, dự thảo Luật đã phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định đưa công trình loại 3 vào danh mục; công an cấp tỉnh là cơ quan chủ trì thẩm định hồ sơ.

Trong khi đó, Điều 30 lại quy định cơ quan thẩm định ở địa phương phải lấy ý kiến Bộ Công an ngay từ khâu chủ trương đầu tư. Theo đại biểu, cách thiết kế này chưa bảo đảm thống nhất về thẩm quyền, có thể dẫn đến tình trạng tiền kiểm ở Trung ương nhưng hậu kiểm ở địa phương. Dù là thủ tục phối hợp nội bộ, nếu kéo dài cũng có thể làm chậm tiến độ thẩm định dự án, ảnh hưởng đến giải ngân vốn đầu tư công và cơ hội của nhà đầu tư.

Để vừa bảo đảm yêu cầu an ninh quốc gia từ sớm, từ xa, vừa đẩy mạnh cải cách hành chính, đại biểu đề nghị Bộ Công an ban hành khung tiêu chí, quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về điều kiện an ninh để xác định yêu cầu đưa công trình vào danh mục, áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Trên cơ sở đó, giao công an cấp tỉnh trực tiếp thẩm định, cho ý kiến đối với các dự án công trình loại 3 tại địa phương.

Theo đại biểu, phương án này sẽ phát huy tính chủ động, sự am hiểu địa bàn của công an địa phương, đồng thời vẫn bảo đảm kiểm soát chuyên môn theo bộ tiêu chí thống nhất do Bộ Công an ban hành.

Đề xuất quy định thời hạn áp dụng biện pháp bảo vệ khẩn cấp

Đại biểu Võ Văn Hội (Đoàn Vĩnh Long) đề nghị bổ sung thời hạn áp dụng các biện pháp bảo vệ chưa được pháp luật quy định trong tình huống đặc biệt cấp thiết; đồng thời, làm rõ vai trò phối hợp của Quân đội nhân dân trong bảo vệ công trình tại địa bàn biên giới, biển đảo và các công trình trọng điểm quốc gia.

Đại biểu Võ Văn Hội (Đoàn Vĩnh Long) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Về nguyên tắc bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia tại Điều 3, đại biểu cho rằng nội dung khoản 5 mới thể hiện định hướng về nội dung, phương pháp, nhiệm vụ, biện pháp và tổ chức lực lượng bảo vệ công trình nhưng chưa đầy đủ.

Vì vậy, đại biểu đề nghị thay cụm từ “kết hợp giữa” bằng cụm từ “phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, nắm chắc tình hình, chủ động phòng ngừa, đón đánh”, nhằm thể hiện rõ hơn yêu cầu phối hợp và chủ động trong công tác bảo vệ.

Đối với các biện pháp bảo vệ công trình tại Điều 10, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu gộp khoản 2 và khoản 3 thành một khoản, quy định về các biện pháp bảo vệ trước nguy cơ tấn công trên không gian mạng và tấn công bằng phương tiện bay theo quy định của pháp luật.

Đặc biệt, góp ý khoản 5 Điều 10 về trường hợp đặc biệt cấp thiết, Thủ tướng Chính phủ quyết định áp dụng các biện pháp bảo vệ mà pháp luật chưa quy định, đại biểu cho rằng cần xác định rõ thời hạn áp dụng. Nếu không có giới hạn về thời gian, việc thực hiện quyết định có thể kéo dài, ảnh hưởng đến quyền tự do đi lại, cư trú và quyền tài sản của công dân.

Về lực lượng bảo vệ công trình, đại biểu nhận thấy dự thảo Luật chưa thể hiện rõ vai trò của Quân đội nhân dân trong tham gia bảo vệ công trình. Trong khi đó, khoản 2 Điều 3 xác định bảo vệ công trình là trách nhiệm của toàn dân, cả hệ thống chính trị và lực lượng vũ trang, trong đó Công an nhân dân làm nòng cốt.

Để quy định đầy đủ hơn trách nhiệm phối hợp, đại biểu đề nghị bổ sung quy định: “Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tổ chức sử dụng lực lượng thuộc quyền phối hợp, hỗ trợ cho lực lượng tại chỗ bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia ở địa bàn biên giới, biển đảo, thềm lục địa và các công trình trọng điểm quốc gia khác khi chuyển sang trạng thái sẵn sàng chiến đấu”.

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo phát biểu giải trình. Ảnh: quochoi.vn