Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trợ giúp pháp lý
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 409/2026/NĐ-CP ngày 12/11/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trợ giúp pháp lý.
Người lao động có thu nhập thấp thuộc diện được trợ giúp pháp lý
Nghị định này quy định chi tiết một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, bao gồm: Tổ chức, hoạt động của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước (sau đây gọi là Trung tâm), Chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước (sau đây gọi là Chi nhánh); trình tự, thủ tục thành lập, giải thể, sáp nhập Chi nhánh; về thù lao và chi phí thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý của tổ chức ký hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý; về chế độ, chính sách, ưu đãi đối với trợ giúp viên pháp lý; thù lao và chi phí thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý đối với cộng tác viên trợ giúp pháp lý (sau đây gọi là cộng tác viên), luật sư ký kết hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý với Trung tâm (sau đây gọi là luật sư ký hợp đồng); về bổ nhiệm, cấp thẻ, cấp lại thẻ trợ giúp viên pháp lý; trình tự, thủ tục bổ nhiệm, cấp thẻ, cấp lại thẻ trợ giúp viên pháp lý.
Về miễn nhiệm, thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý; trình tự, thủ tục miễn nhiệm, thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý; về cộng tác viên; trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, thu hồi thẻ cộng tác viên; về kiến nghị trong hoạt động trợ giúp pháp lý; trình tự, thủ tục kiến nghị trong hoạt động trợ giúp pháp lý; về trách nhiệm quản lý nhà nước về trợ giúp pháp lý; về giải quyết khiếu nại; trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại trong trợ giúp pháp lý.
Nghị định này quy định các biện pháp thi hành Luật Trợ giúp pháp lý về người lao động có thu nhập thấp thuộc diện được trợ giúp pháp lý; trách nhiệm bảo đảm về tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực, điều kiện làm việc, cơ sở vật chất và kinh phí cho hoạt động trợ giúp pháp lý; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính trong hoạt động trợ giúp pháp lý; chỉ tiêu vụ việc tham gia tố tụng đối với trợ giúp viên pháp lý; trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong hoạt động trợ giúp pháp lý.
Về người lao động có thu nhập thấp thuộc diện được trợ giúp pháp lý, Nghị định quy định: Người lao động có thu nhập thấp thuộc diện được trợ giúp pháp lý là người bị buộc tội, bị hại có thu nhập hằng tháng thấp hơn mức lương tối thiểu tháng áp dụng đối với địa bàn nơi người lao động làm việc theo quy định của Chính phủ về mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.

Ảnh minh hoạ.
Tổ chức, hoạt động của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước
Theo Nghị định quy định, Trung tâm có Giám đốc, Phó Giám đốc, trợ giúp viên pháp lý, viên chức và người lao động khác. Giám đốc, Phó Giám đốc Trung tâm phải là trợ giúp viên pháp lý.
Giám đốc, Phó Giám đốc Trung tâm do Giám đốc Sở Tư pháp bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ chức vụ, cách chức. Giám đốc Trung tâm là người đứng đầu Trung tâm và là người đại diện theo pháp luật của Trung tâm, chịu trách nhiệm trước Giám đốc Sở Tư pháp và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của Trung tâm. Phó Giám đốc Trung tâm phụ trách một hoặc một số lĩnh vực công tác do Giám đốc Trung tâm phân công và chịu trách nhiệm trước Giám đốc Trung tâm về kết quả công tác được giao.
Trung tâm có thể có Chi nhánh. Việc thành lập, giải thể, sáp nhập Chi nhánh và nhiệm vụ, quyền hạn của Chi nhánh thực hiện theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý và Nghị định này.
Việc thành lập, tổ chức lại, giải thể các phòng, ban của Trung tâm thực hiện theo quy định của pháp luật về tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập.
Giám đốc Trung tâm bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ chức vụ, cách chức đối với Trưởng, Phó Trưởng các phòng, ban, Chi nhánh theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý, Nghị định này và pháp luật về tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập.
Tiêu chuẩn bổ nhiệm Giám đốc, Phó Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước
Theo Nghị định quy định, Trợ giúp viên pháp lý có đủ các tiêu chuẩn sau đây thì có thể được xem xét, đề nghị bổ nhiệm làm Giám đốc Trung tâm:
Có ít nhất 3 năm là trợ giúp viên pháp lý hoặc Thẩm phán hoặc Kiểm sát viên trung cấp trở lên hoặc Điều tra viên trung cấp trở lên hoặc có ít nhất 5 năm làm công tác quản lý nhà nước về trợ giúp pháp lý trong ngành Tư pháp.
Có đủ điều kiện, tiêu chuẩn đối với người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Tư pháp theo quy định của pháp luật.
Trợ giúp viên pháp lý có đủ điều kiện, tiêu chuẩn đối với cấp phó của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Tư pháp theo quy định của pháp luật thì có thể được xem xét, đề nghị bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Trung tâm.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027. Nghị định số 144/2017/NĐ-CP ngày 15/12/2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.
