Quy định mới về giao biên chế công chức: Làm rõ thẩm quyền từ Trung ương đến cấp xã
Nghị định số 405/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định cụ thể căn cứ xác định, xây dựng kế hoạch, thẩm định và giao biên chế công chức theo giai đoạn 5 năm và hằng năm. Đáng chú ý, việc xác định biên chế phải gắn với vị trí việc làm, khối lượng công việc thực tế; đồng thời quy định rõ thẩm quyền quyết định giao biên chế từ cấp bộ, cấp tỉnh đến cấp xã.
Biên chế phải gắn với vị trí việc làm và khối lượng công việc
Ngày 11/11/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 405/2026/NĐ-CP về quản lý, sử dụng biên chế công chức. Nghị định quy định nguyên tắc, nội dung quản lý, sử dụng biên chế; thẩm quyền và trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã.
Đối tượng áp dụng gồm các bộ, cơ quan ngang bộ (không bao gồm Bộ Quốc phòng, Bộ Công an) và các cơ quan, tổ chức hành chính thuộc phạm vi quản lý; UBND cấp tỉnh, cấp xã và các cơ quan hành chính trực thuộc; cơ quan của HĐND cấp tỉnh, cấp xã; cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.
Theo Điều 6, việc xác định biên chế công chức dựa trên 3 căn cứ chính.
Thứ nhất, vị trí việc làm và khối lượng công việc thực tế tại từng vị trí, gắn với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức, tính chất quan trọng và yếu tố đặc thù của cơ quan, tổ chức hành chính.
Thứ hai, việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, phương pháp quản trị, quản lý mới, cải cách thủ tục hành chính và tinh giản quy trình công việc.
Thứ ba, thực tế quản lý, sử dụng biên chế công chức được giao.
Riêng đối với các cơ quan, tổ chức hành chính thuộc chính quyền địa phương và cơ quan của HĐND cấp tỉnh, cấp xã, ngoài 3 căn cứ trên còn phải tính đến phân loại đơn vị hành chính cấp tỉnh, số lượng và phân loại đơn vị hành chính cấp xã, dân số, diện tích và mức độ phát triển kinh tế - xã hội.

Cán bộ Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy phường Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Ninh trao đổi, giải quyết công việc. Ảnh: Báo Bắc Ninh
Kế hoạch biên chế được xây dựng theo chu kỳ 5 năm và hằng năm
Theo Điều 7, hồ sơ kế hoạch biên chế công chức giai đoạn 5 năm và hằng năm gồm văn bản đề nghị; kế hoạch biên chế của các cơ quan, tổ chức hành chính thuộc phạm vi quản lý; văn bản giao hoặc phê duyệt biên chế của kỳ liền kề và những tài liệu làm căn cứ xác định biên chế.
Các tài liệu liên quan có thể bao gồm văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ; văn bản phân cấp, ủy quyền và quyết định phê duyệt vị trí việc làm.
Nội dung kế hoạch phải thể hiện sự cần thiết, đánh giá tình hình giao, quản lý và sử dụng biên chế của giai đoạn trước; phương án biên chế đề xuất cho giai đoạn tiếp theo. Kế hoạch cũng phải có giải pháp thực hiện, dự kiến nguồn công chức bổ sung, thay thế, việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế và dự toán kinh phí.
Điều 8 quy định việc thẩm định kế hoạch và các mốc thời gian gửi kế hoạch. Đối với các bộ, kế hoạch biên chế công chức giai đoạn 5 năm phải được gửi Bộ Nội vụ trước ngày 1/3 năm trước liền kề năm đầu tiên của kỳ kế hoạch; kế hoạch hằng năm phải gửi trước ngày 5/7 năm trước liền kề năm kế hoạch.
Đối với địa phương, cơ quan chuyên môn được giao nhiệm vụ tham mưu về quản lý cán bộ, công chức, viên chức và công vụ thực hiện thẩm định, tổng hợp kế hoạch của địa phương. Kế hoạch 5 năm và kế hoạch hằng năm được trình cơ quan có thẩm quyền quản lý biên chế theo các mốc thời gian tương ứng là trước ngày 1/3 và trước ngày 5/7.
Thẩm quyền giao biên chế được phân định theo từng cấp
Điều 9 quy định việc quyết định giao biên chế công chức hằng năm phải căn cứ tổng biên chế công chức giai đoạn 5 năm đã được cấp có thẩm quyền giao.
Đối với các bộ, căn cứ tổng biên chế công chức giai đoạn 5 năm của từng bộ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành quyết định giao biên chế công chức hằng năm cho từng bộ, không bao gồm biên chế của cơ quan đại diện ở nước ngoài, trước ngày 1/10 năm trước liền kề năm kế hoạch, sau khi báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Tiếp đó, người đứng đầu bộ ban hành quyết định giao hoặc phân cấp giao biên chế công chức hằng năm cho từng cơ quan, tổ chức hành chính thuộc phạm vi quản lý trước ngày 31/10 năm trước liền kề năm kế hoạch, trong tổng số biên chế do Bộ trưởng Bộ Nội vụ giao.
Đối với địa phương, cơ quan được giao thẩm quyền quản lý biên chế quyết định giao biên chế công chức hằng năm cho từng địa phương trước ngày 1/10 năm trước liền kề năm kế hoạch.
UBND cấp tỉnh có trách nhiệm báo cáo cơ quan có thẩm quyền quản lý biên chế ở địa phương trước khi trình HĐND cùng cấp quyết định giao biên chế hằng năm cho các cơ quan, tổ chức hành chính cấp tỉnh và tổng biên chế của từng chính quyền địa phương cấp xã. Việc trình HĐND cấp tỉnh phải hoàn thành trước ngày 15/10 năm trước liền kề năm kế hoạch.
Ở cấp xã, UBND cấp xã trình HĐND cùng cấp quyết định giao biên chế công chức hằng năm cho từng cơ quan, tổ chức hành chính thuộc phạm vi quản lý, trong tổng biên chế được HĐND cấp tỉnh quyết định. Thời hạn hoàn thành là trước ngày 31/10 năm trước liền kề năm kế hoạch.
Đối với cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao quyết định giao biên chế công chức hằng năm cho từng cơ quan đại diện trước ngày 1/10 năm trước liền kề năm kế hoạch, căn cứ tổng biên chế 5 năm và đề án tổng thể về tổ chức bộ máy, chỉ tiêu biên chế được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Trường hợp nào được điều chỉnh biên chế công chức?
Một nội dung đáng chú ý khác tại Điều 10 là quy định về điều chỉnh biên chế công chức trong các cơ quan, tổ chức hành chính.
Theo đó, việc điều chỉnh được thực hiện khi có sự thay đổi một trong các căn cứ xác định biên chế quy định tại Điều 6 hoặc khi cơ quan, tổ chức hành chính được thành lập, tổ chức lại, giải thể theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Hồ sơ điều chỉnh phải có văn bản đề nghị, trong đó nêu rõ căn cứ và cơ sở đề xuất; thực trạng bố trí, sử dụng công chức; phương án điều chỉnh gắn với việc bố trí, sử dụng công chức theo vị trí việc làm; dự kiến nguồn công chức bổ sung, thay thế, chính sách tinh giản biên chế và kinh phí thực hiện.
Việc điều chỉnh biên chế giữa các cơ quan, đơn vị, giữa các địa phương hoặc giữa bộ với địa phương phải thực hiện theo đúng thẩm quyền, bảo đảm nguyên tắc không làm tăng tổng biên chế công chức được cấp có thẩm quyền giao tại thời điểm điều chỉnh, trừ trường hợp bổ sung theo trình tự, thủ tục quy định.
Nghị định mới thay thế quy định về vị trí việc làm và biên chế công chức
Theo Điều 16, những người được tuyển vào biên chế trước ngày 1/4/1993, đang làm công việc tại vị trí hỗ trợ, phục vụ trong các cơ quan, tổ chức hành chính của bộ, cấp tỉnh và cấp xã vẫn thuộc biên chế công chức theo quy định của Nghị định.
Các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Văn phòng Chủ tịch nước, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, cơ quan thuộc Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp, tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ căn cứ Nghị định cùng quy định của Đảng và pháp luật liên quan để áp dụng phù hợp.
Đối với lực lượng vũ trang, Bộ trưởng Bộ Công an và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hướng dẫn việc quản lý, sử dụng biên chế công chức thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm phù hợp với đặc thù của từng lực lượng.
Nghị định số 405/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 11/11/2026. Kể từ thời điểm này, Nghị định số 62/2020/NĐ-CP ngày 1/6/2020 của Chính phủ về vị trí việc làm và biên chế công chức, đã được bãi bỏ một phần theo Nghị định số 361/2025/NĐ-CP, hết hiệu lực thi hành.
Trong thời gian bộ quản lý ngành, lĩnh vực chưa ban hành hướng dẫn định mức biên chế công chức, cơ quan có thẩm quyền vẫn được quyết định giao, điều chỉnh biên chế theo Nghị định mới, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và không làm tăng tổng biên chế đã được cấp có thẩm quyền giao. Khi có hướng dẫn định mức, các cơ quan phải rà soát, điều chỉnh cho phù hợp.

