Quy định mới về thủ tục xuất nhập khẩu qua Cơ chế một cửa quốc gia, ASEAN

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 336/2026/NĐ-CP ngày 22/8 quy định thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo cơ chế một cửa quốc gia, cơ chế một cửa ASEAN.

Giao diện Cổng thông tin một cửa quốc gia. (Ảnh minh hoạ).

Người khai có thể đăng ký tài khoản qua VNeID

Theo Nghị định 336/2026/NĐ-CP, người sử dụng đăng ký tài khoản và chữ ký số trên Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc sử dụng tài khoản định danh điện tử được cấp qua ứng dụng VNeID để đăng ký, truy cập hệ thống.

Đơn vị quản lý Cổng thông tin một cửa quốc gia có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu thông tin của người khai trong thời hạn 1 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận. Nếu thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác, đơn vị quản lý thông báo qua thư điện tử yêu cầu sửa đổi, bổ sung hoặc thông báo không chấp nhận, đồng thời nêu rõ lý do.

Trường hợp thông tin đầy đủ, chính xác, đơn vị quản lý Cổng thông tin một cửa quốc gia thông báo chấp thuận qua thư điện tử cho người khai.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan, đơn vị thuộc các bộ quản lý ngành, lĩnh vực, các bộ có trách nhiệm tổng hợp danh sách người sử dụng cần cấp mới tài khoản, gồm thông tin về đơn vị quản lý, họ tên, chức danh, đơn vị công tác, số điện thoại, thư điện tử, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu và quyền sử dụng các chức năng trên Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Danh sách được gửi bằng văn bản điện tử có ký số hoặc văn bản giấy đến đơn vị quản lý Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được danh sách đúng yêu cầu, đơn vị quản lý Cổng thông tin một cửa quốc gia căn cứ yêu cầu kỹ thuật về an ninh, an toàn hệ thống để xem xét số lượng, thực hiện cấp tài khoản và thông báo tên truy cập, mật khẩu mặc định đến bộ quản lý ngành, lĩnh vực. Trường hợp số lượng tài khoản cấp mới ít hơn yêu cầu, phải nêu rõ lý do.

Quy định chặt việc khóa, kích hoạt và thu hồi tài khoản

Nghị định 336/2026/NĐ-CP cũng quy định, khi cần khóa tài khoản, người khai hoặc các bộ quản lý ngành, lĩnh vực phải gửi văn bản điện tử có ký số hoặc văn bản giấy đến đơn vị quản lý Cổng thông tin một cửa quốc gia trước 3 ngày, trong đó nêu rõ thông tin tài khoản, lý do và thời điểm đề nghị khóa.

Đơn vị quản lý thực hiện khóa tài khoản theo thời điểm được đề nghị. Trường hợp thời điểm đề nghị khóa sớm hơn thời điểm nhận văn bản hoặc muộn hơn dưới 01 ngày so với thời điểm nhận văn bản, thời gian khóa tài khoản là 01 ngày làm việc kể từ thời điểm nhận được văn bản.

Trong trường hợp khẩn cấp ảnh hưởng đến an ninh thông tin, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, người sử dụng hoặc các bộ quản lý ngành, lĩnh vực có thể thông báo qua điện thoại hoặc thư điện tử để đơn vị quản lý thực hiện khóa ngay tài khoản.

Chậm nhất 5 giờ làm việc kể từ thời điểm khóa tài khoản, đơn vị quản lý phải thông báo cho người khai hoặc các bộ quản lý ngành, lĩnh vực bằng văn bản, thư điện tử hoặc điện thoại.

Trường hợp đơn vị quản lý Cổng thông tin một cửa quốc gia phát hiện nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh thông tin, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, đơn vị này được thực hiện khóa ngay tài khoản và thông báo tới người khai, cán bộ quản lý ngành, lĩnh vực ngay sau khi hoàn thành việc khóa.

Để tiếp tục sử dụng tài khoản đã khóa, người khai hoặc các bộ quản lý ngành, lĩnh vực phải gửi văn bản điện tử có ký số hoặc văn bản giấy, nêu rõ thông tin tài khoản, lý do và thời điểm đề nghị kích hoạt.

Đối với tài khoản bị khóa do đơn vị quản lý phát hiện nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh thông tin, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, đơn vị quản lý sẽ rà soát, đánh giá nguyên nhân và mức độ rủi ro. Nếu xác định không còn nguy cơ, tài khoản được kích hoạt lại để người sử dụng tiếp tục thực hiện thủ tục hành chính trên hệ thống.

Nghị định cũng quy định các trường hợp thu hồi tài khoản. Theo đó, tài khoản bị thu hồi khi người khai có văn bản đề nghị; bộ quản lý ngành, lĩnh vực thông báo về việc giải thể, phá sản, dừng hoặc tạm dừng hoạt động của người khai; có thông báo thu hồi tài khoản của cán bộ, công chức, viên chức được giao quyền truy cập Cổng thông tin một cửa quốc gia; hoặc người sử dụng vi phạm quy định pháp luật về quản lý, khai thác, sử dụng Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Người đề nghị thu hồi tài khoản phải gửi văn bản điện tử có ký số hoặc văn bản giấy, nêu rõ thông tin tài khoản, lý do và thời điểm thu hồi. Trường hợp giải thể, phá sản, dừng hoặc tạm dừng hoạt động phải nêu rõ thời điểm thực hiện.

Trong thời gian chậm nhất 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị thu hồi tài khoản, đơn vị quản lý Cổng thông tin một cửa quốc gia thực hiện thu hồi và gửi văn bản thông báo kết quả tới người đề nghị.