Quy định mới về xây dựng nhà ở riêng lẻ: Những thay đổi quan trọng từ 01/07/2026

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 207/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng, tập trung vào việc siết chặt quản lý hoạt động xây dựng nhà ở riêng lẻ. Những quy định mới này nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho con người, tài sản và các công trình lân cận, đồng thời chuẩn hóa quy trình thiết kế và thi công trong khu dân cư.

Phân cấp trách nhiệm thiết kế theo quy mô công trình

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị định 207/2025/NĐ-CP là việc phân loại rõ ràng trách nhiệm thiết kế dựa trên quy mô và độ phức tạp của công trình. Quy định này giúp tối ưu hóa quyền tự chủ của người dân đối với các công trình nhỏ, đồng thời đảm bảo tính kỹ thuật cho các công trình lớn.

Cụ thể, chủ sở hữu được phép tự tổ chức thiết kế nếu nhà ở riêng lẻ đáp ứng đồng thời các tiêu chí: quy mô dưới 3 tầng, không có tầng hầm, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 250m² và chiều cao công trình dưới 12m. Đối với các công trình có quy mô lớn hơn, yêu cầu về năng lực chuyên môn được quy định khắt khe hơn:

Nhà ở dưới 7 tầng hoặc có 1 tầng hầm: Hồ sơ thiết kế phải được thực hiện bởi tổ chức hoặc cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm theo quy định pháp luật.
Nhà ở từ 7 tầng trở lên hoặc có từ 2 tầng hầm trở lên: Bắt buộc phải do tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực thực hiện. Đặc biệt, hồ sơ thiết kế nhóm này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn về phòng cháy, chữa cháy (PCCC).

Đối với nhà ở riêng lẻ thuộc dự án đầu tư xây dựng hoặc nhà ở do tổ chức làm chủ đầu tư, quá trình triển khai phải thực hiện theo các quy định hiện hành của Chính phủ về hoạt động xây dựng.

Quy định mới về xây dựng nhà ở riêng lẻ có hiệu lực từ 1/7 tới. Ảnh minh họa

Trách nhiệm giám sát và an toàn trong thi công

Nghị định 207/2025/NĐ-CP làm rõ trách nhiệm của chủ sở hữu trong suốt quá trình từ khi khởi công đến khi hoàn thiện. Chủ nhà có nghĩa vụ lắp đặt biển thông tin công trình tại vị trí cổng hoặc lối ra vào, hiển thị rõ tên chủ sở hữu, địa chỉ và số điện thoại liên hệ để phục vụ công tác quản lý, giám sát cộng đồng.

Trong giai đoạn thi công, chủ sở hữu chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức và giám sát an toàn. Nội dung giám sát không chỉ dừng lại ở chất lượng vật liệu, cấu kiện xây dựng mà còn bao gồm:

Kiểm tra biện pháp thi công và giải pháp bảo vệ các công trình liền kề.
Giám sát hệ thống giàn giáo, kết cấu chống đỡ tạm và máy móc thiết bị phục vụ thi công.
Đảm bảo các biện pháp an toàn lao động và vệ sinh môi trường khu vực xung quanh.

Quy định về chuyển đổi công năng và cải tạo nhà ở

Đối với các trường hợp chủ sở hữu muốn chuyển đổi công năng sử dụng một phần hoặc toàn bộ nhà ở riêng lẻ (ví dụ từ nhà ở sang kinh doanh, dịch vụ) kèm theo hoạt động sửa chữa, cải tạo, Nghị định yêu cầu việc thiết kế và thi công phải phù hợp với mục đích sử dụng mới. Công trình sau cải tạo phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật về PCCC, bảo vệ môi trường và các quy định pháp luật chuyên ngành liên quan.

Việc khuyến khích lưu trữ hồ sơ công trình và tổ chức giám sát bài bản theo quy định mới được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng tuổi thọ công trình và giảm thiểu rủi ro tranh chấp, sự cố trong xây dựng dân dụng.

Cảnh báo: Thông tin về quy định pháp luật có thể được cập nhật hoặc điều chỉnh bởi các cơ quan chức năng. Chủ đầu tư và người dân cần tham chiếu văn bản gốc của Nghị định 207/2025/NĐ-CP và tham vấn ý kiến chuyên môn trước khi triển khai xây dựng.