Quy định về quy trình, kỹ năng kiểm sát việc thi hành án phạt tù tại cơ sở giam giữ phạm nhân

Quy định này quy định về trình tự, kỹ năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc thi hành án phạt tù tại trại giam, trại tạm giam và phân trại tạm giam thuộc trại tạm giam Công an cấp tỉnh và trại tạm giam thuộc Bộ Công an (sau đây viết tắt là cơ sở giam giữ phạm nhân).

Đối tượng áp dụng gồm: VKSND tối cao, VKSND cấp tỉnh, VKSND khu vực; Viện kiểm sát quân sự các cấp áp dụng quy định phù hợp với thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ; lãnh đạo Viện kiểm sát, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quá trình kiểm sát tại cơ sở giam giữ phạm nhân.

Nguyên tắc, thẩm quyền kiểm sát

Về nguyên tắc kiểm sát, Quy định nêu rõ: Tuân thủ các quy định của pháp luật, quy chế, quy định và hướng dẫn của ngành Kiểm sát nhân dân về kiểm sát thi hành án phạt tù; thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn, đối tượng, phạm vi, mục đích kiểm sát theo quy định. Đồng thời, bảo đảm khách quan, toàn diện, kịp thời và phối hợp hiệu quả.

Về thẩm quyền kiểm sát thi hành án phạt tù, Quy định nêu: VKSND thực hiện thẩm quyền kiểm sát thi hành án phạt tù tại cơ sở giam giữ phạm nhân theo quy định tại Điều 25 Luật Tổ chức VKSND; Điều 148 Luật Thi hành án hình sự và Điều 13 Thông tư liên tịch số 04/2025/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC ngày 27/6/2025 của Bộ Công an, VKSND tối cao và TAND tối cao.

Viện kiểm sát quân sự trung ương kiểm sát việc thi hành án phạt tù tại các cơ sở giam giữ phạm nhân thuộc Quân đội nhân dân. Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu kiểm sát việc thi hành án phạt tù tại trại giam, trại tạm giam thuộc quân khu. 

 Đồng chí Trần Hải Quân, Phó Viện trưởng VKSND tối cao và đồng chí Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam kiểm tra việc chấp hành pháp luật tại Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Đắk Lắk ngày 22/7/2026. (Ảnh minh hoạ)

Phương thức kiểm sát

Theo Quy định, Viện kiểm sát có thẩm quyền lựa chọn một hoặc nhiều phương thức kiểm sát sau để kiểm sát việc thi hành án phạt tù tại cơ sở giam giữ phạm nhân:

Trực tiếp kiểm sát định kỳ; trực tiếp kiểm sát đột xuất và trực tiếp kiểm sát việc thực hiện kiến nghị, kháng nghị của Viện kiểm sát;

Yêu cầu cơ sở giam giữ phạm nhân tự kiểm tra và thông báo kết quả cho Viện kiểm sát; yêu cầu cung cấp hồ sơ, tài liệu có liên quan đến việc thi hành án phạt tù; 

Kiểm sát hồ sơ phạm nhân và các tài liệu có liên quan;

Trực tiếp gặp, hỏi người chấp hành án; xác minh, thu thập tài liệu;

Thực hiện các phương thức kiểm sát khác theo quy định của pháp luật.

Nội dung hoạt động kiểm sát

Ngoài ra, về nội dung hoạt động kiểm sát, Quy định nêu, khi kiểm sát việc thi hành án phạt tù tại các cơ sở giam giữ phạm nhân, VKSND kiểm sát những nội dung sau: Kiểm sát việc tiếp nhận người chấp hành án phạt tù và hồ sơ phạm nhân; Kiểm sát việc quản lý giam giữ đối với phạm nhân; Kiểm sát việc giáo dục, thực hiện chế độ đối với phạm nhân; Kiểm sát việc miễn, tạm đình chỉ, đình chỉ chấp hành án phạt tù, giảm thời hạn chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện, đặc xá đối với phạm nhân; Giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiểm sát việc tiếp nhận, xử lý, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thi hành án phạt tù.

Khi kiểm sát định kỳ tại trại giam; kiểm sát định kỳ 6 tháng tại trại tạm giam và phân trại tạm giam, Viện kiểm sát kiểm sát toàn diện các nội dung quy định tại khoản 1 Điều 6 Quy định này.

Khi kiểm sát định kỳ hằng quý tại trại tạm giam và phân trại tạm giam, Viện kiểm sát có thể lựa chọn từng nội dung hoặc kiểm sát toàn diện theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Quy định này.

Khi trực tiếp kiểm sát đột xuất, Viện kiểm sát lựa chọn các nội dung quy định tại khoản 1 Điều 6 Quy định này phù hợp với mục đích kiểm sát.

Khi kiểm sát việc thực hiện kháng nghị, kiến nghị, Viện kiểm sát có thể thực hiện bằng phương thức trực tiếp kiểm sát hoặc yêu cầu tự kiểm tra và thông báo kết quả; kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện kháng nghị, kiến nghị đã ban hành theo các nội dung quy định tại khoản 1 Điều 6 Quy định này phù hợp với mục đích kiểm sát. 

Quy định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Trường hợp Quy định này có nội dung quy định cụ thể, chi tiết hơn Quy chế công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự do Viện trưởng VKSND tối cao ban hành thì thực hiện theo Quy định này.

Đối với cơ sở giam giữ phạm nhân trong Quân đội nhân dân ngoài áp dụng văn bản quy phạm pháp luật chung thì áp dụng thêm các văn bản hướng dẫn của Bộ Quốc phòng.

Về trách nhiệm thực hiện, thủ trưởng các đơn vị có liên quan thuộc VKSND tối cao, Viện trưởng VKSND cấp tỉnh, Viện trưởng VKSND khu vực, Viện trưởng Viện kiểm sát quân sự các cấp chịu trách nhiệm tổ chức thi hành Quy định này.

Giao Vụ Kiểm sát giam giữ và thi hành án hình sự (Vụ 8) chủ trì, phối hợp với Thanh tra, Văn phòng VKSND tối cao theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện Quy định này.