Quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính

Đối tượng áp dụng

Nghị định này quy định về nguyên tắc, điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính.

Đối tượng áp dụng gồm các tổ chức hành chính của bộ, cơ quan ngang bộ (gọi tắt là bộ), gồm: Văn phòng (nếu có), thanh tra (nếu có), vụ, cục và tổ chức tương đương thuộc cơ cấu tổ chức của bộ.

Phòng thuộc cơ cấu tổ chức của văn phòng, thanh tra (nếu có), vụ (nếu có) và tổ chức tương đương thuộc bộ.

Ban, phòng, văn phòng (nếu có), thanh tra (nếu có) thuộc cơ cấu tổ chức của cục và tổ chức tương đương thuộc bộ (gọi tắt là cục thuộc bộ).

Chi cục và tổ chức tương đương thuộc cục thuộc bộ (tắt là chi cục thuộc cục thuộc bộ).

Phòng và tổ chức tương đương thuộc cơ cấu tổ chức của chi cục thuộc cục thuộc bộ.

Đội và tổ chức tương đương thuộc cơ cấu tổ chức của chi cục và tổ chức tương đương thuộc cục loại 1 thuộc bộ.

Việc thành lập, tổ chức lại, giải thể tổng cục và tổ chức tương đương (bao gồm tổ chức bên trong của tổng cục) thuộc cơ cấu tổ chức của Bộ Quốc phòng được quy định tại Nghị định của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Quốc phòng.

Nghị định cũng áp dụng đối với các tổ chức hành chính ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi tắt là cấp tỉnh), gồm: Cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh (sau đây gọi tắt là sở).

Văn phòng (nếu có), phòng chuyên môn, nghiệp vụ, chi cục và tổ chức tương đương (nếu có) thuộc cơ cấu tổ chức của sở.

Phòng thuộc cơ cấu tổ chức của chi cục và tổ chức tương đương thuộc sở; tổ chức hành chính khác thuộc UBND cấp tỉnh.

Văn phòng (nếu có), phòng, chi cục và tổ chức tương đương (nếu có) thuộc cơ cấu tổ chức của tổ chức hành chính khác thuộc UBND cấp tỉnh.

Phòng thuộc cơ cấu tổ chức của chi cục và tổ chức tương đương (nếu có) thuộc tổ chức hành chính khác thuộc UBND cấp tỉnh.

Mặt khác, Nghị định còn áp dụng đối với các tổ chức hành chính ở xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi tắt là cấp xã), gồm: Cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã; tổ chức hành chính khác thuộc UBND cấp xã.

Ảnh minh họa.

Nghị định này không áp dụng đối với việc thành lập, tổ chức lại, giải thể các cơ quan sau: Các bộ, cơ quan ngang bộ; Hội đồng nhân dân, UBND cấp tỉnh; Hội đồng nhân dân, UBND cấp xã; Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; tổ chức hành chính đặc thù được thành lập, tổ chức lại, giải thể theo quy định của cơ quan hoặc người có thẩm quyền.

Nguyên tắc, điều kiện thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính

Về nguyên tắc thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính, Nghị định nêu rõ: Việc thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính phải bảo đảm đúng điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền quy định tại Nghị định này và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan; chỉ thành lập tổ chức mới trong trường hợp cá biệt thật sự cần thiết do yêu cầu thực tiễn.

Việc thành lập, tổ chức lại tổ chức hành chính phải bảo đảm không vượt khung số lượng tổ chức theo quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hoặc quy định của cấp có thẩm quyền.

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định về điều kiện thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính. Cụ thể, tổ chức hành chính được thành lập khi đáp ứng đủ các điều kiện sau: Có cơ sở pháp lý; đáp ứng tiêu chí thành lập theo quy định của pháp luật; có phạm vi, đối tượng quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực hoặc lĩnh vực quản lý nội bộ của tổ chức hành chính; có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn không chồng chéo với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức hành chính khác; loại hình và quy mô tổ chức hành chính được thành lập phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức và yêu cầu cải cách hành chính nhà nước.

Tổ chức hành chính được tổ chức lại trong các trường hợp sau: Có sự điều chỉnh về tên gọi, vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức, phạm vi, đối tượng quản lý theo quy định của cơ quan hoặc người có thẩm quyền.

Không đáp ứng đủ các tiêu chí thành lập tổ chức hành chính theo quy định của pháp luật.

Hoạt động không hiệu quả theo đánh giá của cơ quan có thẩm quyền quản lý.

Việc tổ chức lại để hình thành tổ chức hành chính mới phải đáp ứng các tiêu chí, điều kiện thành lập tổ chức hành chính quy định tại khoản 1 Điều này.

Tổ chức hành chính được giải thể trong các trường hợp sau: Không còn chức năng, nhiệm vụ, phạm vi, đối tượng quản lý; không đáp ứng đủ các tiêu chí thành lập tổ chức hành chính theo quy định của pháp luật.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 5/4/2026. Nghị định này thay thế Nghị định số 158/2018/NĐ-CP ngày 22/11/2018 của Chính phủ quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính.