Quy hoạch hồ Ba Bể thành trung tâm du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng tầm cỡ quốc tế tại Thái Nguyên

Hồ Ba Bể, nằm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, đang đứng trước vận hội mới khi được định hướng quy hoạch trở thành trọng điểm du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Với mục tiêu phát triển bền vững, dự án tập trung vào việc khai thác giá trị thiên nhiên kỳ vĩ kết hợp bảo tồn nghiêm ngặt hệ sinh thái rừng nguyên sinh và bản sắc văn hóa của các dân tộc bản địa.

Viên ngọc xanh 200 triệu năm tuổi của vùng Đông Bắc

Được hình thành cách đây hơn 200 triệu năm, hồ Ba Bể là hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Việt Nam với diện tích khoảng 650 ha và chiều dài hơn 8 km. Tọa lạc ở độ cao 150 m so với mực nước biển, hồ được bao bọc bởi hệ sinh thái rừng nguyên sinh trên núi đá vôi và dòng sông Năng. Với những giá trị địa chất và cảnh quan đặc biệt, UNESCO đã xếp hồ Ba Bể vào danh sách 20 hồ nước ngọt đẹp nhất thế giới cần được bảo vệ.

Bên cạnh lợi thế về thiên nhiên, khu vực này còn là không gian sinh tồn của cộng đồng các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông với kho tàng văn hóa dân gian phong phú. Đây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển các loại hình du lịch trải nghiệm, giáo dục môi trường và du lịch sinh thái có chiều sâu.

Hồ Ba Bể - điểm đến hấp dẫn trên cung đường Đông Bắc. Ảnh: Báo Chính phủ

Lấy du lịch cộng đồng làm hạt nhân phát triển

Trong chuyến khảo sát thực tế mới đây, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển du lịch gắn liền với lợi ích của cư dân bản địa. Điển hình là mô hình tại thôn Khuân Bang, xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên. Đây là khu vực vẫn giữ vững kiến trúc nhà sàn truyền thống và không gian sinh hoạt đậm chất Tày.

Từ năm 2023, địa phương đã triển khai hỗ trợ người dân về quy hoạch cảnh quan, vốn vay và nghiệp vụ du lịch. Theo định hướng, thôn Khuân Bang sẽ được xây dựng thành điểm du lịch cộng đồng đạt chuẩn châu Á, làm mô hình mẫu để nhân rộng. Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt là đặt người dân làm trung tâm, giữ gìn hồn cốt văn hóa, tuyệt đối không để tình trạng bê tông hóa hay thương mại hóa làm biến dạng bản sắc địa phương.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường và Đoàn công tác của tỉnh khảo sát tại Điểm du lịch cộng đồng thôn Khuân Bang, xã Chợ Mới. Ảnh: Báo Thái Nguyên

Khai thác sản phẩm đặc thù và nâng cấp hạ tầng kết nối

Quy hoạch mới cũng chú trọng vào việc tạo ra các sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng biệt như mô hình "Trà trong mây" tại xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên. Khu vực các thôn Nà Bay, Nà Hồng sở hữu những đồi chè Shan tuyết cổ thụ trong điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm, rất tiềm năng để phát triển du lịch nghỉ dưỡng kết hợp trải nghiệm văn hóa trà.

Tuy nhiên, thực tế khảo sát cho thấy hạ tầng giao thông kết nối giữa các điểm du lịch như Động Hua Mạ, bản Pác Ngòi, bản Cốc Tộc (xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên) và thác Đầu Đẳng vẫn còn nhiều hạn chế. Hệ thống đường xá nhỏ hẹp, thiếu bãi đỗ xe và các dịch vụ lưu trú chất lượng cao đang là rào cản cho sự bứt phá của ngành du lịch vùng hồ.

Một góc bản Pắc Ngòi, xã Ba Bể. Ảnh: Báo Thái Nguyên

Tầm nhìn quy hoạch dài hạn

Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Ba Bể trở thành điểm đến đẳng cấp, tỉnh Thái Nguyên yêu cầu việc quy hoạch phân khu phải được thực hiện bài bản với tầm nhìn dài hạn. Địa phương cần chủ động thu hút các nhà đầu tư có năng lực và tâm huyết để xây dựng hạ tầng đồng bộ nhưng phải hài hòa với cảnh quan thiên nhiên.

Chiến lược phát triển trong giai đoạn tới khẳng định: Ba Bể sẽ trở thành biểu tượng du lịch sinh thái của vùng núi phía Bắc, nơi giá trị môi trường và di sản văn hóa được đặt lên hàng đầu, không đánh đổi bằng mọi giá để chạy theo tăng trưởng nóng. Sự kết hợp giữa bảo tồn di sản và phát triển hạ tầng hiện đại được kỳ vọng sẽ tạo nên một diện mạo mới, khác biệt và hấp dẫn cho hồ nước ngọt 200 triệu năm tuổi này.