Quy hoạch TP.HCM mới tầm nhìn 100 năm: Bộ Xây dựng yêu cầu đảm bảo tính pháp lý và khả thi

Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2045, tầm nhìn đến năm 2125 cần được tái nhận diện toàn diện sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Đây là yêu cầu cốt lõi từ Bộ Xây dựng nhằm đảm bảo tính pháp lý, tính khả thi và giải quyết triệt để các điểm nghẽn phát triển của thực thể đô thị mới có quy mô dân số và diện tích chưa từng có.

Tái định vị động lực phát triển sau sáp nhập

Theo Nghị quyết 202/2025 của Quốc hội, việc sáp nhập toàn bộ TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đã hình thành một thực thể đô thị mới với cấu trúc kinh tế phức hợp. Bộ Xây dựng nhận định, trong bối cảnh này, quy hoạch tổng thể không thể chỉ dựa trên việc kế thừa hiện trạng của các địa phương cũ. Thay vào đó, thành phố cần một bản quy hoạch có khả năng nhận diện lại toàn diện các động lực tăng trưởng mới và những thách thức nổi cộm về hạ tầng xã hội và kỹ thuật.

TP. HCM mới sau khi sáp nhập đơn vị hành chính đang mở ra nhiều dư địa mới cho sự phát triển. Ảnh: Lê Toàn/ Báo Chính Phủ

Việc bổ sung các đánh giá chi tiết về tiềm năng phát triển sau sáp nhập là cơ sở quan trọng để chứng minh tính cần thiết của các định hướng quy hoạch. Bộ Xây dựng nhấn mạnh rằng, quy hoạch mới phải là công cụ quản lý hiệu quả, giúp thành phố tận dụng tối đa dư địa phát triển từ sự cộng hưởng của ba khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam.

Điều chỉnh tầm nhìn quy hoạch để phù hợp khung pháp lý

Một trong những vấn đề trọng yếu được Bộ Xây dựng chỉ ra là sự lệch pha giữa dự thảo quy hoạch và quy định pháp luật hiện hành. Theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2025, quy hoạch chung thành phố có thời hạn từ 20-25 năm với tầm nhìn tối đa là 50 năm. Tuy nhiên, dự thảo hiện tại của TP.HCM đang đặt tầm nhìn đến năm 2125, tức là lên tới 100 năm.

Để đảm bảo tính hợp pháp, cơ quan lập quy hoạch cần điều chỉnh lại khung thời gian để khớp với các tiêu chuẩn pháp lý. Việc xác định rõ cấu trúc không gian, hệ thống hạ tầng và các tiêu chí quản lý phát triển đô thị phải dựa trên phân tích thực tế về điều kiện tự nhiên, tránh các ý tưởng thiếu tính khả thi. Sau khi được phê duyệt, quy hoạch này sẽ có giá trị pháp lý cao nhất, làm căn cứ để triển khai các quy hoạch phân khu và dự án đầu tư cụ thể.

Định lượng hiệu quả đầu tư và hạ tầng chiến lược

Về phương hướng triển khai, Tổng Bí thư Tô Lâm đã từng nhấn mạnh yêu cầu lập quy hoạch bài bản cho TP.HCM mới với sự tham gia của các chuyên gia, kiến trúc sư và tư vấn quốc tế. Quy hoạch không chỉ mô tả diện mạo đô thị trong tương lai mà phải giúp người dân hình dung rõ ràng về sự biến đổi của khu vực sinh sống cũng như lộ trình đầu tư hạ tầng.

Đặc biệt, yêu cầu định lượng hiệu quả đầu tư được đặt lên hàng đầu. Các dự án hạ tầng lớn không chỉ dừng lại ở việc giải ngân vốn mà phải tính toán cụ thể mức đóng góp vào tăng trưởng GDP của thành phố và thời gian thu hồi vốn. Ví dụ, với một công trình có vốn đầu tư 10.000 tỷ đồng, quy hoạch phải chỉ rõ dự án đó giúp tăng trưởng bao nhiêu phần trăm mỗi năm. Việc xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị và tiến độ thực hiện sẽ giúp tránh tình trạng quy hoạch treo hoặc đầu tư thiếu đồng bộ.

Thông tin cần lưu ý

Thông tin dự án có thể thay đổi theo các điều chỉnh quy hoạch chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.
Quy hoạch sau khi phê duyệt là căn cứ pháp lý duy nhất để xác định tính phù hợp của các dự án đầu tư bất động sản và hạ tầng tại khu vực.
Tính khả thi của tầm nhìn 100 năm phụ thuộc vào sự phối hợp giữa khung pháp lý hiện hành và các cơ chế đặc thù cho TP.HCM.

Tuệ Nhân