Quy hoạch Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng 855.000 tỷ đồng: Hài hòa phát triển và bảo tồn làng nghề

Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 855.000 tỷ đồng đang trở thành tâm điểm chú ý trong quy hoạch hạ tầng của Thủ đô. Với tầm nhìn hiện đại, xanh và bền vững, siêu dự án này được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới. Tuy nhiên, việc triển khai quy hoạch trên diện tích 11.000 ha cũng đặt ra bài toán hóc búa về việc bảo tồn các làng nghề di sản hàng trăm năm tuổi dọc hai bên bờ sông.

Tầm vóc siêu dự án và mục tiêu tạo "kỳ tích sông Hồng"

Theo phương án quy hoạch, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trải dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, đi qua địa bàn 19 xã, phường của Hà Nội. Đây không chỉ đơn thuần là một công trình giao thông mà là một tổ hợp đa chức năng bao gồm tuyến đại lộ dài 80 km dọc hai bờ sông, hệ thống công viên cảnh quan và khu vui chơi giải trí rộng gần 3.300 ha.

Dự án còn dành khoảng 2.100 ha đất để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, chỉnh trang và phát triển đô thị. Lãnh đạo UBND TP Hà Nội kỳ vọng dự án sẽ là động lực chính để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu cuối cùng là hình thành một đại đô thị sáng tạo, thông minh và kết nối toàn cầu, mang đậm bản sắc văn hiến của Thủ đô.

Nỗi lo đứt gãy mạch sống của các làng nghề truyền thống

Bên cạnh sự phấn khởi về triển vọng lột xác của đô thị, người dân tại các làng nghề truyền thống như Bát Tràng hay Nhật Tân đang bày tỏ nhiều lo ngại. Nghệ nhân Hà Thị Vinh, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội, cho rằng Dự án Trục cảnh quan sông Hồng sẽ tạo ra tác động rất lớn đối với các làng nghề ven sông, đặc biệt là Bát Tràng.

Người trồng đào Nhật Tân.

Hiện nay, Bát Tràng đang đứng trước hai quy hoạch quan trọng là khu thương mại – công nghiệp văn hóa và quy hoạch bảo tồn phát triển làng nghề gắn với du lịch, dự kiến thực hiện vào đầu năm 2026. Bà Vinh nhấn mạnh, dù người dân sẵn sàng hội nhập nhưng việc phát triển kinh tế phải đi đôi với gìn giữ "hồn cốt" làng nghề, tránh nguy cơ đứt gãy chuỗi giá trị khi triển khai hạ tầng quy mô lớn.

Người dân hai bên sông Hồng mong muốn khi triển khai dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng cần gắn phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa làng nghề, phát huy giá trị di sản.

Tại làng đào Nhật Tân, nỗi lo về không gian nông nghiệp đặc thù cũng đang hiện hữu. Những người trồng đào lâu năm lo ngại các tòa cao ốc và tổ hợp giải trí hiện đại có thể làm thay đổi thổ nhưỡng, thủy văn – những yếu tố quyết định đến chất lượng của thương hiệu đào Nhật Tân. Người dân mong muốn thành phố giữ lại một phần diện tích đất bãi ven sông để duy trì nghề truyền thống.

Giải pháp hài hòa giữa phát triển kinh tế và di sản văn hóa

Để dự án thực sự trở thành một "kỳ tích", các chuyên gia cho rằng cần có giải pháp hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và bảo tồn văn hóa. Ông Nguyễn Văn Kiên, giảng viên bộ môn Kiến trúc (ĐH Quốc gia Hà Nội), nhận định sông Hồng là nền tảng hình thành văn minh Thăng Long với hệ thống làng nghề, chợ bến cổ xưa. Do đó, quy hoạch cần tính toán kỹ lưỡng để không làm mất đi những giá trị này.

Làng nghề gốm Bát Tràng.

Trong các kỳ họp gần đây, đại biểu HĐND TP Hà Nội đã kiến nghị cần đặc biệt quan tâm đến hơn 50.000 hộ dân (khoảng 200.000 người) chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dự án. Việc đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông đường sông kết nối với trục cảnh quan, kết hợp tu bổ các di tích lịch sử như hệ thống di tích gắn với "Tứ bất tử", sẽ là hướng đi đúng đắn để phát triển du lịch sáng tạo.

Đáng chú ý, vào tháng 2/2025, Bát Tràng và Vạn Phúc đã chính thức trở thành thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo toàn cầu. Đây là vị thế mới giúp các làng nghề không còn bó hẹp trong ranh giới địa phương mà sẵn sàng vươn tầm quốc tế. Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, nếu được quy hoạch tốt, sẽ đóng vai trò là "đại lộ kinh tế" khôi phục lại con đường vận chuyển gốm sứ huyền thoại năm xưa.

Lưu ý: Thông tin dự án có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh quy hoạch chi tiết của cơ quan chức năng. Người dân và nhà đầu tư cần theo dõi các thông báo chính thức từ UBND TP Hà Nội.

Tuệ Nhân