Quý I/2026: NIM thu hẹp rõ hơn ở các nhà băng nhỏ và vừa, nợ xấu tăng chủ yếu từ phân khúc cho vay cá nhân

Trong báo cáo phân tích mới nhất, VIS Rating nhận định các ngân hàng Việt Nam bước vào năm 2026 với môi trường hoạt động kém thuận lợi và biến động hơn, khi lãi suất duy trì ở mức cao do áp lực thanh khoản toàn hệ thống và các yếu tố bất lợi bên ngoài làm suy giảm khả năng sinh lời và chất lượng tài sản.

Về khả năng sinh lời, trong quý đầu năm, ROAA toàn ngành giảm 10 điểm cơ bản so với quý trước xuống 1,4% trong khi NIM thu hẹp trung bình 11 điểm cơ bản do chi phí vốn tăng cao – rõ nét nhất tại các ngân hàng nhỏ và vừa với mạng lưới huy động tiền gửi hạn chế hơn.

Ảnh: VIS Rating

Các ngân hàng quy mô trung bình chịu áp lực từ chi phí tín dụng tăng (như LPBank), thu nhập phí suy giảm (như OCB, MSB), và không còn các khoản thu nhập đột biến (như SeABank).

Ngược lại, các ngân hàng lớn duy trì khả năng sinh lời nhìn chung ổn định, được hỗ trợ bởi NIM cải thiện (như Vietcombank, VietinBank), thu nhập từ kênh bảo hiểm (Bancassurance) phục hồi và chi phí tín dụng thấp hơn (như ACB, Techcombank), cùng với việc kiểm soát chi phí chặt chẽ.

Trong các quý tiếp theo của năm, các chuyên gia kỳ vọng xu hướng thu hẹp NIM và chi phí tín dụng gia tăng sẽ làm giảm lợi nhuận cốt lõi của các ngân hàng nhỏ và vừa trước bối cảnh cạnh tranh nguồn vốn và áp lực từ chất lượng tài sản duy trì ở mức cao.

Về chất lượng tài sản, VIS Rating chỉ ra rằng nợ xấu phân khúc bán lẻ đã gia tăng tại các ngân hàng quy mô nhỏ hơn trong bối cảnh lãi suất và đòn bẩy cao kéo dài.

Cụ thể, tỷ lệ nợ có vấn đề toàn ngành tăng 11 điểm cơ bản so với quý trước lên mức 2,2% tại cuối quý I/2026, phản ánh việc gia tăng hình thành nợ xấu mới.

Ảnh: VIS Rating

Chất lượng tài sản suy giảm tập trung ở các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ như LPBank, OCB, TPBank; PGBank, Bac A Bank, Saigonbank, Vietbank; chủ yếu do gia tăng nợ quá hạn cho vay mua nhà, kinh doanh hộ gia đình và tiêu dùng tín chấp.

Song song với NPL tăng, tỷ lệ bao phủ nợ xấu tại các ngân hàng này cũng giảm khoảng 10 điểm %.

Ngược lại, các ngân hàng lớn như Vietcombank, VietinBank, ACB, Techcombank duy trì chất lượng tài sản nhìn chung ổn định, nhờ danh mục cho vay đa dạng, nền tảng khách hàng tốt hơn và bộ đệm dự phòng lớn.

Ảnh: VIS Rating

Ảnh: VIS Rating

Nhóm xếp hạng tín nhiệm kỳ vọng tỷ lệ hình thành nợ xấu sẽ gia tăng trong năm 2026, đặc biệt ở các ngân hàng quy mô nhỏ có mức độ tập trung vào cho vay bán lẻ cao, trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao và đòn bẩy hộ gia đình gia tăng tiếp tục gây áp lực lên khả năng trả nợ.

Nhìn chung, theo VIS Ratings, kết thúc quý I/2026, các ngân hàng quy mô vừa đã ghi nhận mức suy giảm hồ sơ tín nhiệm rõ rệt nhất, đến từ việc gia tăng nợ quá hạn từ phân khúc khách hàng cá nhân, đồng thời ROAA giảm trong bối cảnh NIM thu hẹp và chi phí tín dụng tăng cao.

Trong khi đó, các ngân hàng lớn và ngân hàng quốc doanh nhìn chung duy trì chất lượng tài sản và lợi nhuận ổn định, nhờ vào danh mục cho vay đa dạng, nền tảng khách hàng tốt và nguồn thu nhập ổn định từ phí.