Quy mô trung tâm dữ liệu đạt 104 MW, đối diện áp lực từ hạ tầng truyền tải điện
Quy mô thị trường trung tâm dữ liệu tại Việt Nam hiện chỉ đạt 104 MW, thấp hơn đáng kể so với các quốc gia láng giềng Đông Nam Á. Dù sở hữu lợi thế về năng lượng tái tạo, sự phát triển của ngành này đang gặp khó khăn do nguy cơ thay đổi biểu giá điện và hạ tầng truyền tải chưa đồng bộ.
Quy mô thị trường và rủi ro từ biểu giá điện
Theo báo cáo của CBRE năm 2025, quy mô thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam đang ở mức 104 MW trên cả nước. Trong đó, công suất hoạt động tại TP Hà Nội và TP HCM chiếm 84 MW. Quy mô này chỉ bằng khoảng một phần ba so với Malaysia (311 MW), Indonesia (274 MW) và bằng một phần mười so với Singapore. Cơ quan nghiên cứu này ước tính thị trường Việt Nam cần tăng thêm 316 MW công suất trong giai đoạn 2025-2030 để đáp ứng nhu cầu phát triển.
Tại sự kiện Vietnam Cloud & Data Center Convention 2026, ông Phạm Huy Hoàng, Phó giám đốc Khối Trung tâm dữ liệu CMC Telecom, đánh giá Việt Nam có lợi thế cạnh tranh về giá điện và nguồn năng lượng tái tạo so với Thái Lan và Malaysia. Tuy nhiên, đề xuất tăng giá điện khoảng 51% đưa ra từ tháng 12/2025 đang tạo ra rào cản lớn cho các nhà đầu tư. Bộ Công Thương hiện tạm dừng áp dụng biểu giá này sau phản hồi từ các doanh nghiệp như CMC, Viettel, VNPT và STT GDC. Nếu thực thi, chính sách này có thể đẩy giá điện của Việt Nam lên mức cao nhất khu vực và xóa bỏ lợi thế chi phí thu hút vốn ngoại.
Điểm nghẽn hạ tầng truyền tải và rủi ro nguồn cung
Bên cạnh rủi ro về giá, các nhà đầu tư trung tâm dữ liệu quy mô lớn phải tự đầu tư chi phí xây dựng trạm cao thế 110KV với thủ tục phê duyệt kéo dài nhiều năm. Hệ thống truyền tải điện hiện tại cũng không có công suất dự phòng để đáp ứng yêu cầu vận hành liên tục và ổn định tuyệt đối. Ông John Rockhold, đồng chủ tịch ủy ban Năng lượng AmCham Việt Nam, nhận định tốc độ tăng trưởng nhu cầu năng lượng 14-15% sẽ gây áp lực lớn lên lưới điện. Điều này làm gia tăng nguy cơ cắt điện luân phiên trong giai đoạn 2026-2030 khi triển khai các trung tâm dữ liệu quy mô lớn.
Để giải quyết điểm nghẽn nguồn cung, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 70 để tách bạch vai trò phát triển nguồn điện tư nhân và vận hành lưới điện của EVN. Các giải pháp bổ trợ như điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện hay tăng quy mô lưu trữ pin cũng đang được đẩy nhanh tiến độ triển khai. Theo giới chuyên gia, quá trình chuyển đổi cấu trúc ngành điện dự kiến cần ít nhất ba năm để tạo nền tảng ổn định. Việc tinh gọn thủ tục phê duyệt hạ tầng và tìm ra điểm cân bằng về biểu giá sẽ quyết định khả năng cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên công nghệ số.
