Quỹ nhà ở quốc gia cần đa dạng hóa nguồn vốn
Theo các chuyên gia, Quỹ nhà ở quốc gia là giải pháp cần thiết để đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp và trung bình, cũng như mang tới kỳ vọng lớn về việc giải quyết tình trạng khan hiếm nguồn cung nhà giá rẻ tại các đô thị lớn như Hà Nội và TPHCM.
Tuy nhiên, để phát triển và đảm bảo hiệu quả lâu dài của mô hình này, cần có nghiên cứu thực tiễn, nghiên cứu các yếu tố liên quan và phù hợp với đặc thù của thị trường cũng như nguồn lực tài chính.

Quỹ nhà ở quốc gia sẽ góp phần giải quyết tình trạng khan hiếm nhà giá rẻ tại đô thị lớn. Ảnh minh họa: Lê Vũ
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3 vừa qua, Bộ Xây dựng cho biết đang nghiên cứu, rà soát để đề xuất giải pháp thành lập Quỹ nhà ở quốc gia. Đến nay, Bộ Xây dựng đã chủ động giao đơn vị chuyên môn khẩn trương nghiên cứu từ các kinh nghiệm quốc tế, rà soát các quy định pháp luật hiện hành và đề xuất giải pháp triển khai.
Về mô hình Quỹ nhà ở quốc gia, bà Đỗ Thu Hằng, Giám đốc cấp cao bộ phận nghiên cứu và tư vấn, Savills Hà Nội, cho rằng việc nghiên cứu và triển khai mô hình này là cần thiết để đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp và trung bình. Nếu Quỹ nhà ở quốc gia được thông qua và triển khai, để phát huy hiệu quả, cần xác định mục tiêu rõ ràng, đa dạng hóa nguồn vốn và tăng cường quản lý minh bạch.
Theo đó, Quỹ cần tập trung hỗ trợ tài chính cho người dân có nhu cầu mua hoặc thuê nhà với mức giá phù hợp. Trên thực tế, nhiều người lao động có thu nhập trung bình thấp không đáp ứng đủ điều kiện để mua nhà ở xã hội nhưng cũng không đủ khả năng tài chính để sở hữu nhà ở thương mại, đặc biệt tại các đô thị lớn.
Kinh nghiệm từ các quốc gia như Singapore và Trung Quốc cho thấy, Quỹ nhà ở quốc gia có thể đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền có nhà ở cho người lao động. Vì vậy, các đơn vị liên quan cần có cơ chế đánh giá mức độ đóng góp và khả năng chi trả của các nhóm đối tượng để đảm bảo tính công bằng và đúng mục tiêu.
Bên cạnh nguồn đóng góp từ người lao động, doanh nghiệp và ngân sách Nhà nước, để Quỹ nhà ở quốc gia hoạt động bền vững, cần khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp bất động sản. Đổi lại, Nhà nước có thể áp dụng các chính sách ưu đãi như miễn giảm thuế, hỗ trợ tài chính… nhằm thu hút đầu tư vào phân khúc nhà ở xã hội.
Một số giải pháp có thể áp dụng bao gồm ban hành quy định cụ thể về cách thức huy động, quản lý và phân bổ quỹ; quy định tiêu chuẩn nhà ở nhằm tránh tình trạng xây dựng kém chất lượng; đặt ra các điều kiện ràng buộc để ngăn chặn đầu cơ, sử dụng sai mục đích; xây dựng cổng thông tin điện tử công khai về các khoản thu - chi, danh sách thụ hưởng, tiến độ dự án; và thiết lập cơ chế giám sát độc lập, cho phép người dân cũng như các tổ chức xã hội theo dõi hoạt động của quỹ.
Theo bà Giang Huỳnh, Giám đốc bộ phận nghiên cứu và S22M, Savills TPHCM, tại nhiều quốc gia châu Âu như Pháp, Đức, Thụy Điển và châu Á như Hàn Quốc, Singapore hay Trung Quốc, mô hình Quỹ phát triển nhà ở được vận hành từ nhiều thập kỷ nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở hiệu quả. Một số điểm chung của các mô hình này là khung pháp lý rõ ràng, huy động vốn đa dạng, quy hoạch quỹ đất và hạ tầng đồng bộ, quản trị minh bạch, giám sát chặt chẽ và sự phối hợp đồng bộ từ mọi nguồn lực.
Các mô hình này thành công đều có sự bảo lãnh mạnh mẽ của chính phủ, cơ chế tài chính ổn định, quản lý minh bạch, quy hoạch đất đai đồng bộ và phối hợp chặt chẽ với khu vực tư nhân. Trong một số mô hình, người mua đóng góp một khoản tiền cố định vào quỹ, đi kèm với các yêu cầu ràng buộc nhất định, nhằm tiếp cận các chính sách vay mua nhà ưu đãi.
Việc xây dựng một mô hình lớn như Quỹ nhà ở quốc gia, cần tính đến rất nhiều yếu tố để khi triển khai không gặp sự vướng mắc và lãng phí. Các yếu tố về khung pháp lý, cấu trúc quản lý, nguồn vốn, cơ chế hỗ trợ tài chính, phối hợp công tư, cơ chế giám sát… đều là những vấn đề lớn cần được xây dựng rõ ràng.
Khi triển khai xây dựng mô hình nên học theo các quốc gia đã triển khai thành công và có những điểm tương đồng trong thể chế, chính sách và điều kiện thị trường tương tự Việt Nam.
Nguồn Saigon Times: https://thesaigontimes.vn/quy-nha-o-quoc-gia-can-da-dang-hoa-nguon-von/